Tot in de puntjes geperfectioneerde Nazi-show

Volkskrantfotografen van toen en nu kiezen de foto (mag geen eigen werk zijn) die hen van de Olympische Spelen het meest is bijgebleven.

De openingsceremonie van de Spelen in Berlijn, 1936Beeld Bettmann Archive

Jiri Büller, fotograaf van de Volkskrant, ziet een parallel tussen het Duitse team bij de Spelen van 1936 in Berlijn en de uitgedunde Russische ploeg die aan de Spelen van Rio meedoet: 'Georganiseerde staatsdoping.' Die aanpak leverde Duitsland in 1936 de winst in het medailleklassement op. 'Het dopingsysteem kwam vanuit de nazipartij van Adolf Hitler, met de gedachte: wij als Duitsland moeten superieur zijn.'

In de persoon van Hitler bemoeide de politieke leider zich met de sportwereld. 'Datzelfde gebeurt nu met Poetin en het georganiseerde Russische dopinggebruik. Sport en politiek zouden los van elkaar moeten staan.'

Büller: 'Ik neem niet aan dat het Internationaal Olympisch Comité (IOC) in 1936 op de hoogte was van het massale dopinggebruik in het Duitse kamp, maar wat als Duitsland net zo'n klokkenluider als Rusland met Joelia Stepanova had gehad? En wat als Rusland geen klokkenluider had gehad?'

De soldaten, de vlaggen met hakenkruizen: deze foto is tot in de puntjes geregisseerd door de Duitsers, denkt Büller. 'Zo zou Steven Spielberg een filmset opbouwen. Ik vermoed dat een nazi-fotograaf de foto heeft gemaakt.'

'In 1931 werden de Spelen aan Berlijn toegekend. In 1933 kwam Hitler pas aan de macht. Hitler mocht zijn propagandamachine niet inzetten in de stadions, alleen erbuiten. Net als de deelname van joodse en donkere atleten was dat een van de voorwaarden die het IOC stelde om de Spelen door te laten gaan. Het IOC twijfelde daar lang over. Uitwijken naar de Verenigde Staten was een optie.' De Duitse atleet Fritz Schilgen ontstak de olympische vlam.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden