Tot augustus was hij vuilnisman, nu lonkt het landskampioenschap

Wie in Nederland basketbalkampioen wil worden, kan niet zonder goede Amerikanen. Ze voeren acht van de negen cijferklassementen in de Nederlandse basketbalcompetitie aan. Alleen als het gaat om balverlies (turnovers) is een Nederlander de beste. Zwolle-speler Nick Oudendag (30) verliest per wedstrijd gemiddeld bijna drie keer de bal. Hij prijkt daarmee bovenaan de lijst.

Nick Oudendag probeert zijn tegenstander van zich af te houden. Beeld Jiri Buller / de Volkskrant

Oudendag is niet trots op die positie. Hij heeft er wel een verklaring voor. Hij had tijd nodig zijn ritme terug te vinden. Tot augustus was hij nog vuilnisman.

Inmiddels is Oudendag een belangrijke schakel in de Zwolse ploeg die deze maand landskampioen wil worden. Die paar keren balverlies per duel vergeven ze hem in Zwolle. Oudendag staat ook tussen de Amerikanen in positievere statistieken, bijvoorbeeld met zijn nauwkeurige schoten (derde), blocks (zevende) en balherovering na een mislukte schotpoging (zesde op rebounds).

Oudendag is een center. Met zijn krachtige lijf van 2.10 meter staat hij voornamelijk onder de basket. Zijn taak is simpel: zelf scoren en voorkomen dat de tegenstander scoort. In de praktijk komt dat neer op duwen, sleuren en zwoegen tegen spelers die minstens net zo groot en sterk zijn als hijzelf. Hij maakte de teams waarvan hij deel uitmaakt taaier.

Bijvoorbeeld woensdagavond, in het tweede duel in de halve finale van de play-offs om de landstitel tussen Zwolle en Leiden. In de Vijf Meihal in Leiden plofte hij in het eerste kwart met zijn lichaam vol op het parket. De vloer trilde. Oudendag voorkwam met zijn actie een Leidse score. Mede dankzij zijn onverzettelijkheid won Zwolle het uitduel met 92-81.

Zondag werd opnieuw gewonnen, 78-64, waardoor Zwolle in de best-of-seven-serie met 2-1 voorstaat. De finale lonkt tegen Groningen. Die club heeft in de andere halve finale tegen Den Bosch nog één overwinning nodig (stand: 3-0). Wie de gedreven Oudendag zag spelen, kon niet geloven dat diezelfde speler nog geen twee jaar geleden helemaal klaar was met zijn sport.

De zoveelste klap

Een telefoontje van amper twintig seconden in juni 2015 sloeg hij hem in als een bom. Toon van Helfteren, bondscoach van Nederland, zei hem niet mee te nemen naar het EK. Oudendag begreep er niets van. 'Ik heb na dat telefoontje een week nauwelijks geslapen', zegt Oudendag.

Het missen van het EK was de zoveelste klap. Oudendag debuteerde in 2004 in de eredivisie. Drie jaar later vertrok hij als toptalent naar Antwerpen. Het bleef bij dromen van de grote doorbraak. In het half jaar voor het telefoontje van Van Helfteren waren avonturen in Bosnië en Duitsland mislukt. 'Ik kreeg het gevoel tegen iets te vechten waar ik niet van kon winnen', aldus Oudendag.

Hij besloot te stoppen met basketballen en vond een baan als supporterscoördinator bij voetbalclub Vitesse. Hij moest de harde kern in het gareel houden. 'Dat lukte aardig met mijn uitstraling', zegt hij droogjes.

Toch hoefde Oudendag niet lang na te denken toen zijn oud-coach en vriend Randy Wiel hem belde met de vraag of hij zin had in een volledig betaald basketbaltoernooi van drie weken in China. Tot zijn eigen verrassing hervond hij in China het spelplezier. Met zijn zaakwaarnemer stippelde hij een plan uit zijn carrière nieuw leven in te blazen.

Nick Oudendag hangt wat na aan de basket. Beeld Jiri Buller / de Volkskrant

Om zich in de kijker te spelen, besloot hij mee te doen aan een prestigieus basketbaltrainingskamp in Las Vegas. In de zomer van 2016 vertrok hij voor vijf weken naar de Amerikaanse gokstad. Elke dag werd hij afgebeuld in een sporthal. 'De eerste twee weken werd ik wakker van de spierpijn. Ik ben daar ontzettend fit geworden', zegt hij. Hij speelde oefenpotjes tegen NBA-sterren als Lance Stephenson, Chauncey Billups en DeMarcus Cousins.

De trip naar Vegas was 'een fantastische ervaring' en leverde contacten op, maar geen contract. Het gat in zijn cv maakte clubs huiverig. Platzak keerde hij terug in Nederland. Oudendag: 'Een uitzendbureau mailde dat ze vuilnismannen zochten. Prima. Ik werkte net drie weken als vuilnisman toen Herman van den Belt (coach Zwolle, red.) me appte.'

Club en speler vonden elkaar snel. Bij Zwolle was hij met zijn 30 jaar meteen de oudste speler van het team. 'De jongens zien mij als het hart van de ploeg. Een geweldig compliment', zegt hij trots. Als veteraan geeft hij nu jonge spelers lessen mee die hijzelf pas laat leerde.

I will survive no matter what

Oudendag: 'Toen ik bij Antwerpen speelde, stonden er clausules in mijn contract voor NBA-clubs. Ik had een dikke auto onder mijn kont, werd de hemel in geprezen en verdiende veel geld. Vervolgens ga je er zelf in geloven. Ik kreeg een grote mond, ontmoette de verkeerde vriendin en dacht dat ik het allemaal beter wist. Dan gaat het fout. Soms moet je een paar stapjes terugzetten om dat te zien.'

Deze maand wil hij niets liever dan kampioen worden met Zwolle. Daarna lonkt een terugkeer in het Nederlands team. Hij sprak al anderhalf uur met bondscoach Van Helfteren. Oudendag: 'Hij vroeg naar mijn beschikbaarheid en ik wilde nog wat dingen weten van anderhalf jaar geleden. De coach heeft het uitgelegd en ik begrijp het nu.'

Oudendag verwacht bij de interlands in de zomer zijn rentree te kunnen maken als international. Het maakt de tekst die hij een aantal jaren geleden in de breedte over zijn borstkas liet tatoeëren nog toepasselijker dan die al was: I will survive no matter what.

Oudendag probeert zich van zijn tegenstander te ontworstelen. Beeld Jiri Buller / de Volkskrant
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden