TurnenEpke naar Tokio

Topvorm voor kampioen Zonderland onhaalbaar; hopen op wedstrijdfitheid

Rekstokspecialist Epke Zonderland beleeft een uiterst wankele aanloop naar zijn olympische optreden van 24 juli. Woensdag zal de olympisch kampioen van 2012 niet aantreden voor de speciaal voor hem belegde oefeninterland Nederland - Groot-Brittannië, zijn laatste mogelijkheid tot het opdoen van enig wedstrijdritme.

Epke Zonderland 22 april in actie op het onderdeel rek op de tweede dag van de Europese kampioenschappen turnen.  Beeld Hollandse Hoogte /  ANP
Epke Zonderland 22 april in actie op het onderdeel rek op de tweede dag van de Europese kampioenschappen turnen.Beeld Hollandse Hoogte / ANP

Volgens zijn coach Daniël Knibbeler, al elf jaar zijn technisch begeleider, is de Friese turner momenteel niet fit genoeg voor een serieuze test. De coach klinkt een maand voor aanvang van de Olympische Spelen bezorgd, maar realistisch over de huidige en toekomstige conditie van zijn pupil. ‘We zijn allang niet meer bezig met een opbouw zoals we die willen, een opbouw naar topvorm. Het is nu werken naar naar voldoende wedstrijdfitheid, om straks in Tokio nog één keer zijn trucje te kunnen laten zien.’

Samenvattend: ‘Het gaat niet zoals het moet gaan. Of zoals je graag wilt dat het gaat.’

De afmelding voor de interland in Rotterdam betekent dat Zonderland na maart 2020, de kwalificatie voor een inderhaast afgebroken World Cup te Bakoe, slechts eenmaal op de wedstrijdvloer is verschenen. Dat was bij de Europese titelstrijd van april in Zwitserland. Daar werd hij veertiende, met een score van 13,433 punten. Hij was in 2019 nog kampioen van Europa, net als in 2011 en 2014.

‘Ik was daar op vijftig procent van mijn kunnen’, schatte Zonderland drie weken geleden in. Hij was toen nog optimistisch: ‘Het kan, die topvorm, maar het wordt wel spannend.’

De drievoudig wereldkampioen ontbrak die dag bij de presentatie van zijn sponsor Campina in het Olympisch Stadion van Amsterdam, omdat drie uur autorijden, heen en terug naar Heerenveen, hem toen te gortig was. Hij vond zichzelf toen ‘zeventig procent’. Knibbeler: ‘Ik vind het lastig Epkes conditie in procenten uit te drukken.’

Zonderland besloot die week in juni af te zeggen voor een testwedstrijd in München, waar de strijd om de Duitse kampioenschappen plaats vond. Eerder had hij zich, om hem moverende redenen, al afgemeld voor de wereldbeker in Varna. Hij had toen langer dan gepland ‘vastgezeten’ in Israël.

Zonderland: ‘Ik was er op 6 mei, om fit te worden, met een trainingsmaat, een vriend van me, maar niet met mijn trainer Daniël. Het was fit worden, niet echt turnen. Ik trainde eerst bij Wingate, een uiterst modern sportcentrum vlak bij Tel Aviv. Later bij een turnhal dichter bij mijn verblijf. Ik ging daarheen, voor het goede weer en omdat de coronasituatie in Israël veiliger was dan in Turkije of Griekenland. Een dag na mijn aankomst werden er Palestijnen uit hun huis gezet, braken de onlusten uit en gingen de raketten de lucht in. Ik zou tien dagen gaan, maar moest er tweeënhalve week blijven. Ik kon niet veilig terug, voor het staakt-het-vuren. Het was inderdaad een paar keer rennen naar de schuilkelders. Maar de wereldbeker van Varna kon ik niet halen, met alle voorzorgsmaatregelen die gelden.’

De juiste motivatie

Het doel van die meidagen was fit worden, de training aan de rekstok weer aankunnen. Driekwart minuut rondslingeren en af en toe loskomen van de stok voor zijn vluchtelementen (Cassina, Kovacs, Kolman, Gaylord), dat trekt de turner snel leeg, geeft coach Knibbeler toe. ‘Jonge turners, in hun lerende jaren, trainen tussen de 25 en 30 uur per week. Zes toestellen onder de knie krijgen vraagt veel tijd. Maar in het geval van Epke, die nu puur specialist is, zal dat intussen ergens tussen de 10 en 15 uur zijn.

‘Normaal kunnen we dan periodiseren naar een groot toernooi toe. Om daarna de topvorm te vinden en te kunnen pieken. Maar dat is nu niet van toepassing. Het is doseren. Kijken of hij een training redt. Het is zoeken naar de grens, tot waar hij kan gaan. Om zo die wedstrijdfitheid te vinden.

‘Epke heeft nog wel de juiste motivatie hoor, voor deze laatste fase van zijn carrière. Hij wil zijn trucs nog een keer laten zien. Maar het verwachtingspatroon is nu anders.’

Epke Zonderland, vader van twee kinderen, is 35 en afgestudeerd basisarts. Zijn specialisatie sportarts staat even op een laag pitje Hij heeft de voorbije winter in deeltijd, een halve dag per week, in een verpleeghuis gewerkt. Zonderland: ‘Maar niet op de covidafdeling. Dat was te spannend voor mijn sportleven. Ik stond niet in de eerste lijn van medici. Maar ik ben begonnen toen er extra handen voor de zorg werden gevraagd. Het was een hele ervaring.’

Over zijn gezondheid doen Zonderland en Knibbeler niet tot nauwelijks mededelingen. Iedereen weet intussen dat de turner in de winter geplaagd wordt door luchtwegproblemen, door ontstekingen in de holtes van neus en voorhoofd. Rondslingeren aan de stok, met g-krachten tot 400 kilo aan de armen, doet dan extra pijn. Een trainingskamp in Melbourne, in de eerste maanden van 2020, was een oplossing om weer in topvorm te geraken. Maar een tweede trip naar Australië, gesloten voor buitenlanders, zat er deze winter, de Australische zomer, niet in.

Destijds was er, na het mislukte WK van Stuttgart (2019), extra voorbereiding nodig om het kwalificatietraject via de World Cups van Melbourne, Bakoe en Doha succesvol af te ronden. Dat traject brak hij voortijdig af, met Zonderland in gewonnen positie ten opzichte van de Japanse uitdager Hidetaka Miyachi. Een mogelijk laatste treffen, dit weekeinde in Doha, kon worden geschrapt toen Miyachi niet op de inschrijflijst bleek te staan. Knibbeler: ‘Dat is echt een uitkomst. We waren anders nu in Doha geweest. Dan hadden we direct onder druk gestaan.’

Op 11 juli vertrekt de intussen gekwalificeerde Zonderland naar Japan, naar het trainingskamp in Chiba, een stad op een uur afstand met de trein van Tokio. De vliegreis is geen probleem voor zijn fitheid, al gaat Knibbeler wel een bed boeken voor de nachtvlucht van zijn pupil.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden