'Topvoetbal is ook kwestie van kennis uitwisselen'

Bij de opening van de Nederlandse Voetbalacademie hamerden vrijwel alle sprekers op de kracht van de praktijk...

Van onze verslaggever Poul Annema

In Rusland begrepen ze helemaal niets van Guus Hiddink, toen hij vorig jaar na het EK zijn manier van werken met de Russische nationale ploeg tot in detail in een Nederlands vakblad had verklaard. ‘Is er voor jou dan helemaal geen beroepsgeheim of concurrentiebeding?’, vroegen de vertwijfelde Sovjet-officials aan hun bondscoach.

‘Nee’, antwoordde Hiddink. ‘Topvoetbal is ook een kwestie van ervaringen uitwisselen en kennis delen.’

Vanuit die opvatting aanvaardde Hiddink woensdag bij de opening van Nederlandse Voetbalacademie ook het verzoek van initiatiefnemer Raymond Verheijen om als beschermheer op te treden. ‘Ik heb er geen seconde over hoeven na te denken, hier is geen sprake van een valse insteek. De vraag waar het bij dit nieuwe fenomeen om draait, is hoe we het voetbal kunnen verbeteren zonder concurrerend te zijn. Het voetbal zelf als vertrekpunt, dát spreekt me aan.’

Dat Hiddink voor zijn beschermende positie werd gevraagd, was geen toeval, zei Verheijen, die als inspanningsfysioloog jarenlang met hem en tal van andere topcoaches bij het Nederlands elftal en diverse clubs werkte. ‘Hiddink is degene die in coaching en leidinggeven het dichtst bij het punt komt waar de Nederlandse Voetbalacademie voor staat.’

Bij het eerste nationale symposium van de academie verzamelden zich vijfhonderd trainers uit het betaald en amateurvoetbal. Onder hen oud-bondscoach Marco van Basten, die met PSV-trainer Fred Rutten en Dick Advocaats vaste assistent Bert van Lingen, deel uitmaakt van de raad van advies.

‘Het gaat bij de academie om pure voetbalbeleving en de manier om dingen voetbalspecifiek te duiden’, zei Verheijen woensdag. ‘We krijgen nog te vaak te maken met containerbegrippen als zelfvertrouwen of mentale weerbaarheid. In de zoektocht van het voetbal naar specialistische kennis is er een ontwikkeling ontstaan, waarin de ongeschreven wetten van de sport in pure theorie zijn omgezet. Wij vinden dat de praktijk ons uitgangspunt is, en niet de theorie.’

Daarmee plaatst de voetbalacademie geen bom onder de internationaal hoog aangeschreven opleiding van de KNVB. Integendeel, de Zeister School blijft de basis van het ontwikkelingswerk. ‘Maar het aanbod van de KNVB is breed. Met andere woorden: in de veelheid aan disciplines ontbreekt de verdieping die wij door workshops en masterclasses en met het inschakelen van deskundigheid van specialisten en bedrijven wel op een aantal punten zullen geven’, aldus Verheijen, die in Hoenderloo een voetbal-laboratorium wil laten verrijzen waar ook buitenlandse clubs welkom zijn.

Voor het brede forum van belangstellenden gaf een serie inleiders, onder wie uiteraard Guus Hiddink, Raymond Verheijen en vrouwenbondscoach Vera Pauw, een helder beeld van de koers die de voetbalacademie wil varen.

Maar het toonde ook aan dat er in de praktijk sprake is van tal van hiaten in coaching, begeleiding en ontwikkeling. Bouke de Boer, met zijn NTI-NLP-instituut al jaren werkzaam in de topsport, moedigde de trainers aan zich kwetsbaarder op te stellen. ‘Het effect van je interventie is afhankelijk van hoe je jezelf presenteert. Maar wees je ook bewust, dat je als coach in staat bent mensen sterk te beïnvloeden. Sporters, ook voetballers, hebben de neiging te zeggen: ‘Dat is nu eenmaal mijn karakter en dat verander je niet. Vanuit de wetenschap weten we wel beter.’

Fraai was het voorbeeld dat keeperstrainer Frans Hoek gaf van de ontwikkeling van zijn specialisme, het verdedigen van het doel. Dat er steeds meer keeperstrainers zijn houdt niet automatisch in dat er ook meer goede keepers komen. In de eredivisie staan bij de achttien clubs negen Nederlandse keepers in het doel. De rest komt uit het buitenland.

Zijn verklaring: ‘Keepers trainen te geïsoleerd. Ze trainen vaak niet met de selectie mee, trainen nooit op wedstrijdsituaties en tussen de hoofdtrainer en de keeperstrainer is heel weinig contact over zaken die zich in de wedstrijden voordoen.’

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden