Toptrainer met zelfspot die van zich af kan bijten

Zijn wereld is groter dan vier lichtmasten. De trainer van Gent is niet van de clichépraatjes.

Vanhaezebrouck tijdens Standard Luik - Gent, 24 januari 2016. Gent won met 3-0.Beeld John Thijs / Belga

Op een dag wandelde Istvan Bakx nietsvermoedend de kleedkamer van Genk binnen, een club die Hein Vanhaezebrouck eerder trainde, kon hij zijn vaste plek niet meer vinden. Wat bleek? De trainer had de indeling veranderd. 'Hij vond dat we voortaan in een u-vorm moesten zitten. Dat zou beter zijn voor het teamgevoel.'

Typisch een actie van Vanhaezebrouck, lacht Bakx, oud-speler van Genk. 'Hij is altijd op zoek naar dingen om het elftal beter te maken, al is het maar voor één procent.'

Vanhaezebrouck is de architect van het succes van Gent. Dat hij vorig jaar met de provincieclub kampioen van België werd, was al een mirakel. Dat hij met Gent de achtste finale van de Champions League heeft bereikt, is een wonder. Vanavond neemt hij het met zijn ploeg op tegen Wolfsburg.

Beeld John Thijs / Belga

Druk gebarend voor zijn dug-out, als een orkestleider die zijn muzikanten dirigeert, zo kent men in België Hein Vanhaezebrouck. 'Billy Turf', noemden fans van Genk hem ooit, vanwege zijn neiging tot corpulentie, maar Vanhaezebrouck is de eerste die daar om kan lachen. 'Hij heeft genoeg zelfspot', zegt Bakx. 'En de inhoud wint het altijd, bij spelers was het geen issue.'

Vanhaezebrouck is een ruimdenkende coach, zijn wereld houdt niet op bij vier lichtmasten. Soms neemt hij zijn spelers mee naar grote fabrieken als Volvo Trucks of ArcelorMittal. Kunnen ze zien hoe leeftijdgenoten zwaar werk verrichten in de verzengende hitte. De onderliggende boodschap: zeur niet over een extra training, investeer in je carrière en koester je bestaan als voetballer.

Voorbestemd

Zelf was de 53-jarige coach voorbestemd om in de voetsporen te treden van zijn vader, onderwijzer en directeur van een basisschool. Zover kwam het nooit. Vanhaezebrouck werd een tamelijk anonieme verdediger bij Kortrijk, Lauwe en Harelbeke.

Toen hij vorig jaar in België de prijs voor Coach van het Jaar in ontvangst nam, ging zijn speech verder dan een clichépraatje: 'Ik heb een broer die drie maanden heeft moeten revalideren na een ongeval. De mensen die toen naast hem stonden, dat zijn ook coaches. Mijn vader is overleden aan dementie. Die mensen die hem verzorgden zijn ook coaches. Ik heb veel respect voor hen.'

Het karakter van de coach is terug te zien in zijn elftal. Als analist voor de Belgische tv zag Aad de Mos alle wedstrijden van Gent in de Champions League vanaf de zijlijn. 'Vanhaezebrouck heeft een machine van zijn ploeg gemaakt.' De cijfers onderstrepen dat: geen enkel ander team legde in de Champions League meer meters af dan Gent. Na de zege in eigen huis op Valencia schreef de Spaanse sportkrant AS over 'woeste indianen' die van links, van rechts en door het centrum kwamen aangestoven.

'Vanhaezebrouck heeft iets wat alleen types als Simeone en Van Gaal hebben: hij voegt echt iets toe aan een elftal', vervolgt De Mos. 'Hij traint tegen alle moderne opvattingen in: lang. Veel herhaling, om maar zo veel mogelijk automatismen in het spel te krijgen. Spelers vinden dat saai, maar ze worden wel beter.'

Stokpaardjes

Aan het elftal van Gent is door Vanhaezebrouck zorgvuldig gebouwd. Een van zijn stokpaardjes is dat bij hem niet de beste elf spelers spelen, maar de elf spelers die het beste team vormen.

In een interview in de Belgische krant De Morgen zei hij daarover: 'Binnen Gent heb je bijvoorbeeld de Balkan-boys, een man of vijf die min of meer dezelfde taal spreken en uit dezelfde cultuur komen. Daarnaast heb ik een groep van een zestal Afrikanen. Als je die spelers gemotiveerd wilt houden, moet van elke groep toch minstens de helft regelmatig spelen.'

Zijn er dan helemaal geen kanttekeningen bij Vanhaezebrouck te plaatsen? Wel, in 2009 mislukte hij bij Genk. 'Bij Genk wilde hij 3-4-3 spelen, net als bij Kortrijk', zegt Istvan Bakx. 'Maar hij stuitte op weerstand van de belangrijke spelers.' Al na een paar maanden moest hij vertrekken uit de Cristal Arena. Het ontslag kwam hard aan bij Vanhaezebrouck, maar werkte wel louterend. Terug bij Kortrijk herpakte hij zichzelf. Daarna begon de succesreeks bij Gent.

Beeld John Thijs / Belga

'Voor mij is de grote vraag: kan hij ook met een elftal werken waarin grote ego's lopen?', zegt Aad de Mos. Zo ja, dan weet hij wel wie Ajax zou moeten aantrekken, mocht Frank de Boer vertrekken uit Amsterdam.

Ajax hoeft in elk geval niet bang te zijn dat ze een bescheiden Belg aantrekken. Over Mario Been, analist bij de Belgische tv, zei Vanhaezebrouck vorig jaar: 'Zei Mario Been dat hij moe werd van mij? Ik kan dat begrijpen. De wedstrijd was om kwart voor negen 's avonds, dat is al laat als je vanuit Nederland moet komen. Ik zou zeggen: blijf de volgende keer thuis.'

En toen Vanhaezebrouck werd gevraagd naar de speelwijze van Pep Guardiola bij Barcelona, antwoordde hij zonder blikken of blozen: 'Ik kan niet anders zeggen: wij waren bij Kortrijk eerder.'

Misrekening

Vanhaezebrouck kan vanavond door een eigen misrekening geen beroep doen op middenvelder Mbark Boussoufa in de thuiswedstrijd tegen Wolfsburg. De oud-Ajacied werd deze winter vlak voor het sluiten van de transfermarkt op huurbasis overgenomen van Lokomotiv Moskou.

De Belgische coach reageerde destijds verrast. Hij wist van niks en besloot Boussoufa niet aan zijn spelerslijst toe te voegen voor de knock-outfase van de Champions League. De geboren Amsterdammer is daardoor niet speelgerechtigd.

'Een inschattingsfout', geeft Vanhaezebrouck ronduit toe.

Ontvang elke dag de Volkskrant Avond Nieuwsbrief in uw mailbox, met het nieuws van vandaag, tv-tips voor vanavond, en alvast zes artikelen uit de krant van morgen. Schrijf u hier in.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden