Toptennis hunkert naar entertainers

Roger Federer brak in 2006 alle records, maar na het afscheid van Andre Agassi heeft het tennis dringend nieuwe entertainers nodig....

Een kale tennisser uit Kroatië meldde zich tijdens het graveltoernooi van Hamburg bij de spelersbalie om ballen op te halen voor de training. Vriendelijk vroeg de medewerkster voor wie hij de ballen nodig had. Voor zichzelf? Hoe was de naam dan? Ivan Ljubicic, destijds de nummer 3 van de wereldranglijst, werd in Hamburg door niemand herkend.

Die anekdote onderstreept volgens Etienne de Villiers, de nieuwe voorzitter van de Association Tennis Professionals, de noodzaak tot ingrijpende veranderingen. Als het ontroerende afscheid van Andre Agassi tijdens de US Open een ding duidelijk maakte, was het dat de tennissport hem als entertainer nog lang niet kon missen.

Met het pensioen van Agassi op 36-jarige leeftijd werd in diverse opzichten het einde van een tijdperk aangekondigd, besefte ATP-preses De Villiers. Het is niet zo vreemd dat Richard Krajicek tot het laatste moment heeft geprobeerd Agassi naar het toernooi in Rotterdam te halen. Het Amerikaanse fenomeen was immers de laatste grote ster in een sport die aan eenvormigheid lijdt.

Het kwam onlangs nog eens pijnlijk aan het licht tijdens de presentatie van het deelnemersveld in sportpaleis Ahoy’. Trots vertelde Krajicek dat hij vijf spelers uit de toptien (van oktober) had weten te strikken. Behalve Ljubicic, als hij wel in Rotterdam wordt herkend, komt ook de kleurloze Spanjaard Tommy Robredo naar Rotterdam.

En vergeet ook niet de Russische baselinekoning, die het liefst elke week een toernooi speelt. Hoe heet hij ook alweer? Nikolai Davidenko, in december in Moskou kopman van het Russische team in de Davis Cupfinale tegen Argentinië en gestegen naar de derde plaats op de wereldranglijst.

Vooruit: met Lleyton Hewitt, de winnaar van het toernooi in 2004, heeft Krajicek een kaskraker binnengehaald, al is de Australische pitbull een grootheid bij wie de glans is verdwenen. Maar het probleem voor iedere toernooidirecteur is dat een evenement zonder Federer en zijn enige rivaal Nadal bij voorbaat gedevalueerd is.

Het was voor De Villiers, die als voormalige topman van Disneyworld dromen wist te verkopen, een schokkende ontdekking. Ljubicic, Davidenko, Robredo; de huidige topspelers zijn geen sterren en kunnen overal ongestoord over straat lopen.

Het Kroatische servicekanon Ljubicic gaf het in 2005 na de finale in Rotterdam ruiterlijk toe. Natuurlijk wilde Krajicek liever de naam van Federer aan de eregalerij van kampioenen toevoegen. Wie zou over tien jaar nog weten wie Ljubicic was?

Het gebrek aan charisma bij de meeste topspelers – de Cypriotische debutant Marcos Baghdatis is een verademing – was niet de enige oorzaak voor een vervlakking van het tennis. De ATP heeft de stagnatie zelf in de hand gewerkt door de banen steeds langzamer te maken en met zwaardere ballen te laten spelen. Zo onderscheidt zelfs het gras van Wimbledon zich nog nauwelijks van een willekeurig toernooi op hardcourt.

Het Australische krachtmens Patrick Rafter was de laatste kampioen, die met klassiek service-volleyspel twee keer de US Open won, tot ook hij zijn schouder kapot sloeg. Tim Henman weigert de kunst van het volleren na zijn tweede opslag nauwelijks meer te vertonen, in de wetenschap dat hij ook door een modale hardhitter vogelvrij wordt verklaard aan het net.

Een botsing van stijlen zie je zelden meer op de baan. Iedereen staalt de spieren in het krachthonk, serveert boven de 200 kilometer per uur en beschikt over degelijke groundstrokes. De enige trendsetter heet Roger Federer. Zijn overmacht was in 2006 zo groot dat bijna elke toernooidirectie de winnaar al kende als de ‘Fed Express’ voorbij raasde.

Alleen het Britse toptalent Andy Murray wist de Zwitserse balkunstenaar bij het Masterstoernooi in Cincinatti een keer te verslaan in de tweede ronde. Nadal klopte de ongenaakbare nummer één van de wereld zelfs vier keer in een finale, zij het drie keer op gravel, zijn favoriete ondergrond.

Federer zit op een wolk en om het voor de anderen wat leuker te maken, heeft de ATP nu bedacht dat toernooien voortaan in poulevorm moeten worden afgewerkt. Het experiment begint al in januari in Adelaide. De achterliggende gedachte is dat een topper in groepen van vier dus minimaal drie keer in actie komt.

Toernooidirecteur Krajicek uitte zijn bedenkingen en hield in Ahoy’ vast aan het vertrouwde knock-out systeem. Alleen de winnaar van die poules plaatst zich immers voor de volgende ronde, waardoor het voor gewone stervelingen als Raemon Sluiter bijna onmogelijk wordt de elite te verrassen. En wie zit bovendien te wachten op ‘overbodige’ groepswedstrijden?

De introductie van het computersysteem HawkEye bleek wel een succes. Dit jaar mochten de spelers het Haviksoog drie keer per partij en nog eens in de tiebreak raadplegen om te zien of een bal in of uit was. Het publiek smulde van de herhalingen van de beelden en het vonnis van de computer leidde vaak tot grote opwinding.

Het is veelzeggend dat een robot de amusementswaarde van het tennis moest vergroten. De aangekondigde revolutie in het dubbelspel met een ‘supertiebreak’ tot tien punten bleek een wassen neus, omdat de ware topspelers zich niet in die discipline laten zien. Zo kon de 47-jarige John McEnroe met zijn 34-jarige partner Jonas Björkman het dubbel bij het ATP-toernooi in San José op zijn naam schrijven.

De ATP moet dan ook vrezen dat al die cosmetische veranderingen het tennis geen nieuwe impuls zullen geven. Nieuwe spelregels om de tijdsduur van een partij te bekorten, zullen niet alleen de tv-stations bekoren.

Maar de tennissport heeft vooral behoefte aan nieuwe uitdagers van Roger Federer, die dit jaar het recordbedrag van 8.343.885 dollar aan prijzengeld verdiende. Gelukkig schrijft Federer zich ook in 2007 voor maximaal achttien toernooien in. Hoe pijnlijk die gedachte ook is, voor de anderen blijven dus voldoende kruimels over.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden