Toptalent bij Vitesse, tot zijn teamleider hem misbruikte

Voor het eerst doet Renald Majoor zijn verhaal

Het voetbal leek zijn redding uit het opvanghuis. Maar toen werd hij misbruikt door een teamleider van Vitesse.

Renald Majoor. Beeld Jiri Buller / de Volkskrant

Renald Majoor is 12 als hij de brief krijgt die zijn leven zal veranderen. Met het papier in zijn handen staat hij in het kindertehuis. Een donker jongetje met een atletische bouw. Een kind dat zo stil is dat anderen nauwelijks weten wat er in hem omgaat.

Verbaasd kijkt hij naar de envelop met het zwart-gele logo van Vitesse. Zo snel hij kan scheurt hij hem open. En dan ziet hij zijn naam in de uitnodiging. Het staat er gewoon.

'Já', roept hij. Springend rent hij door het tehuis.

'Wat is er?', vragen zijn huisgenoten.

Hij vertelt hun wat hij net in de brief van Vitesse heeft gelezen. Zijn talent is opgevallen bij de club in Arnhem. Hij is toegelaten tot de prestigieuze jeugdopleiding. Het is een van de mooiste dagen in zijn leven.

In het groepshuis nabij Barneveld woont hij samen met kinderen die van alles hebben meegemaakt: huiselijk geweld, seksueel misbruik, gedragsproblemen. Allemaal zijn ze uit huis geplaatst. Dat hij nu profvoetballer kan worden lijkt een klein wonder.

Dit laat hij nooit meer los, belooft hij zichzelf. Als kind uit een jeugdzorginstelling moet hij vechten, dat weet hij. Hier zal hij alles voor geven. Altijd nét iets meer dan de anderen zo zal hij het doen.

In diezelfde dagen krijgt hij ook een aanbod van Ajax. Maar hij kiest voor Vitesse. Dat vindt hij een warme club. Een familieclub.

Als Reynald Altemar op Schiphol aankomt, is hij 3 jaar oud. Samen met zijn broer komt hij uit Haïti. Verwaarloosd en onder de littekens. Zijn broer heeft brandwonden, maar niemand weet hoe dat komt. Ze zijn gevonden in de sloppenwijken van Port-au-Prince: twee jongetjes in een weeshuis die elkaar niet meer loslieten.

Hun Nederlandse ouders willen eigenlijk maar één kind adopteren, maar omdat ze onafscheidelijk zijn, worden het er twee.

Ze groeien op in Purmerend. Maar met Renald Majoor, zoals hij nu in Nederland heet, gaat het niet goed. Hij kan zich, in tegenstelling tot zijn broer, niet hechten aan zijn moeder. Als ze hem aanraakt, zit hij roerloos op haar schoot.

Renald is een innemend jongetje, op het oog een vrolijk kind. Maar zoals meer adoptiekinderen heeft hij moeite zich emotioneel aan iemand te binden. Zodra iemand dichtbij komt, gaat het mis. Dan maakt hij ruzie, vernielt hij dingen, doet hij alles wat niet mag. Het ontwricht het gezin. Op zijn 8ste gaat het niet meer. Hij wordt uit huis geplaatst en belandt in het Gelderse jeugddorp De Glind, waar hij samen met tien kinderen in een groep woont.

Al die tijd is er maar één ding waarbij hij zich echt goed voelt: voetbal. Hij doet het altijd en overal. Hij is sterk, snel en heeft scorend vermogen. Bij zijn club SV de Glind komen de scouts van Ajax en Vitesse, die over het veelbelovende jongetje horen. Ze zien hoe hard hij kan lopen, hoe razendsnel hij beweegt, hoe hij al jong het overzicht heeft. En ze zien zijn drive.

Tijdens zijn eerste dagen op het trainingscomplex Monnikenhuizen van Vitesse ziet Renald ze allemaal: spits Roy Makaay, middenvelder Louis Laros, directeur Leo Beenhakker. Mannen die hij kent van tv, maar die nu ineens binnen handbereik zijn. Hij kan niet geloven dat hij onderdeel is van dezelfde club.

De hele zomer lang heeft hij geoefend volgens een zelfbedacht schema. Hardlopen, buikspieren trainen, voetballen. Hij wil sterker zijn dan de rest. In een schriftje heeft hij bijgehouden hoe hij zich voelt.

Tekst gaat verder onder de afbeelding.

Renald Majoor, bovenste rij, derde van links, in de C1 van Vitesse, seizoen 1996-1997 (de teamleider die hem heeft misbruikt staat niet op de foto). Beeld Foto: Paul Meima / Vitesse

Onder voorzitter Karel Aalbers gaat het goed met Vitesse. Het is 1996 en de club is een stabiele subtopper. De jeugdopleiding staat landelijk hoog aangeschreven. Vitesse is een van de beste clubs voor jonge talenten.

Renald komt in de C1, onder leiding van clubicoon Edward Sturing. Het is een talentvolle generatie met Nicky Hofs, Stijn Schaars en Sander Duits. Renald doet niet voor hen onder.

Voor elke wedstrijd poetst hij in het tehuis zijn schoenen. De kinderen daar kijken met bewondering naar zijn Vitesse-trainingspak. Renald is het levende bewijs dat je als kind van De Glind succesvol kunt worden - wat je ook hebt meegemaakt.

Trainer Edward Sturing wordt bij de C1 geholpen door teamleider André Z. Hij maakt de jonge spelertjes wegwijs op het trainingscomplex en onderhoudt het contact met de ouders.

'Hé Renald', zegt André, na afloop van een training. 'Jij woont ver weg hè?' De man biedt aan hem mee te nemen. 'Je mag ook bij me overnachten', zegt hij. 'Een jongen uit de B1 komt ook weleens.' Samen met de speler uit de B1 blijft Renald aan het eind van de zomervakantie een paar dagen bij de teamleider slapen. Iedereen weet ervan. Zijn ouders en de begeleiders van De Glind gaan ervan uit dat het goed zit: Vitesse is een professionele club. Het komt niet in hen op dat er wat mis kan gaan.

Tekst gaat verder onder de afbeelding.

Renald Majoor. Een psycholoog stelde een posttraumatische stoornis vast. Beeld Foto: Jiri Buller / de Volkskrant

Op een vrijdagmiddag in augustus ligt Renald bij de elftalleider thuis op de bank. Hij heeft net getraind en is moe. In zijn trainingspak kijkt hij naar een sportzender op tv. Zijn vriendje van de B1 is weg, dus vandaag is hij alleen.

André Z. ijsbeert door de kamer. Renald kent hem nu een tijdje. Naast teamleider is hij buschauffeur en brengt hij de jongens van Vitesse overal heen. Een gezette man. Grijzige plukken haar tot lang in de nek. Als hij het warm krijgt, wordt hij rood, staan de zweetdruppels op zijn bovenlip. Hij is 47.

Opeens loopt hij naar de bank toe. Hij zegt niets en gaat naast zijn pupil zitten. Hij zit zo dichtbij dat Renald zich ongemakkelijk voelt. Minutenlang zit de man daar. Zwijgend. Samen staren ze naar de tv. De jeugdleider heeft de gordijnen dichtgetrokken, het is donker in huis.

Zonder iets te zeggen buigt de man zich naar hem toe en begint hem te betasten. Hij gaat recht op zijn doel af. Renald kan niet meer bewegen. Hij zegt niets, doet niets. Hij ligt daar maar, terwijl de man aan hem zit. Voor zijn gevoel duurt het een eeuwigheid.

Aan de muur hangen foto's van de kinderen van de man. Heel even schiet er een gedachte door Renald heen. 'Hoort dit bij de opleiding?'

Dan trekt de man Renalds broek naar beneden. Met zijn mond gaat hij verder. Alles in Renalds hoofd staat stil. Pas na een tijdje lukt het hem om de man duidelijk te maken dat hij dit niet wil.

Ineens vliegt zijn teamleider overeind en loopt naar de keuken. Hij laat zich niet meer zien.

Renald blijft achter op de bank, trekt zijn broek weer goed. Zijn gedachten zijn een chaos. Hij snapt het niet. Waarom doet zijn elftalleider dit?

Het is midden op de dag en de man doet alle deuren op slot. Hij wil niet dat Renald naar buiten gaat. Hij is alert. Als avondeten maakt zijn elftalleider pindasoep voor hem. Ze zitten aan tafel maar de man kijkt hem niet aan. Renald wil maar één ding: weg. De straat op, waar hij iemand kan aanschieten. Maar het huis zit dicht.

Die nacht kan hij niet slapen. Telkens luistert hij of hij de man hoort lopen op de gang. Hij móét weten wat er om hem heen gebeurt. Hij is bang. In bed huilt hij. Hij denkt aan de kinderen die bij hem in het jeugddorp wonen. Hij kent hun verschrikkelijke verhalen. Dit is wat zij ook hebben meegemaakt.

Hij weet dan nog niet dat zijn vriend uit de B1 de man op een van de voorgaande nachten naakt in de deuropening heeft zien staan. De jongen heeft er niets van gezegd.

Tekst gaat verder onder de afbeelding.

Renald Majoor. Beeld Jiri Buller / de Volkskrant

De volgende dag speelt de C1 van Vitesse een oefenwedstrijd tegen Go Ahead Eagles. De elftalleider brengt Renald erheen. In de auto rijden ze naar het voetbalveld.

'Wat ben je stil', zegt de man.

'Ja', zegt Renald.

Zijn teamleider kijkt hem aan. 'Tja', zegt hij, 'we zullen het dit seizoen toch met elkaar moeten doen.'

Die dag winnen ze de wedstrijd. Hoewel Renald zich ellendig voelt, scoort hij. Na het douchen loopt hij naar boven om zijn trainer Edward Sturing een hand te geven. De elftalleider is er ook. De man kijkt hem aan. Zijn blik is dwingend. Renald voelt het: als hij profvoetballer wil worden, moet hij zijn mond houden.

Een week lang zwijgt Renald. Maar hij kan aan niets anders denken. De begeleiders van het groepshuis in De Glind, die zijn getraind in het herkennen van misbruik, voelen dat er iets met hem is. Ze stellen hem vragen, maar hij antwoordt niet. Als hij op een middag begint te huilen in de keuken en een begeleider zich over hem ontfermt, komt het verhaal er toch uit.

Dan gaat het snel. Zijn ouders worden ingelicht. Een paar dagen later rijden ze met Renald op de achterbank naar het politiebureau in Barneveld.

'Is het echt zo?', vraagt zijn moeder. 'Weet je héél zeker dat dit is gebeurd?'

'Heel zeker', zegt Renald zacht.

Hij vertelt het verhaal aan de politie, terwijl zijn ouders buiten wachten. De politie zegt dat Renald na deze aangifte voorlopig niet naar Vitesse mag, totdat de man daar weg is. Hij huilt onbedaarlijk. Dit is precies waar hij bang voor was: dat dit hem zijn plek bij Vitesse kost. Hij vreest dat niemand bij de club zijn verhaal zal geloven.

Maar als de politie de teamleider met de beschuldiging confronteert, bekent die meteen. Renalds vader is zo boos dat hij in staat is de man aan te vliegen. Hij voorziet dat dit zijn zoon zal beschadigen in het liefste wat hij heeft: voetbal. De politie maant hem rustig te blijven.

Vitesse-voorzitter Karel Aalbers zit in zijn kantoor als plotseling technisch directeur Leo Beenhakker en clubarts Peter van Beek binnenstappen. Meteen is het Aalbers duidelijk dat het om iets ernstigs gaat. De mannen kijken moeilijk en sluiten de deur voor ze beginnen te praten. Ze vertellen over de elftalleider van de C1 die regelmatig spelers bij hem thuis uitnodigt en ze soms laat overnachten. In die situatie is een jeugdspeler misbruikt, zeggen ze.

Aalbers schrikt zich rot. Hij heeft bij de club de gekste dingen meegemaakt, maar dit nog nooit. Hij realiseert zich meteen dat deze situatie Vitesse uiterst kwetsbaar maakt.

'Hoe doen we dit?', vraagt hij.

Ze besluiten de elftalleider per direct op non-actief te zetten. Samen spreken ze af de buitenwereld niet in te lichten. Het imago van de club moet worden beschermd en ook voor Renald is het beter om niet in de publiciteit te komen, denken ze. Van de begeleiders in zijn tehuis krijgt Renald instructies om de telefoon niet meer op te nemen, voor het geval er een journalist belt.

Clubarts Van Beek is dokter van topsportcomplex Papendal geweest en heeft ervaring met misbruiksituaties. Een paar jaar eerder waarschuwde hij de ambitieuze Vitesse-voorzitter al, omdat hij plannen had voor een internaat voor jonge spelers uit Afrika. 'Karel', zei Van Beek hem, 'doe dat niet. In zo'n internaat ontstaan toestanden die je niet wilt.'

Het drietal besluit een informatieavond te houden voor de ouders en de spelers van Vitesse C1.

Tekst gaat verder onder de afbeelding.

Renald Majoor staat langs de lijn bij zijn oude club als zijn stiefzoon speelt. Beeld Jiri Buller / de Volkskrant

Als de ouders die avond de sponsorruimten van het trainingscomplex binnenlopen, staan alle machtige mannen van de club daar bij elkaar. Voorzitter Aalbers vertelt dat er iets is voorgevallen tussen een voetballertje en een jeugdleider. Hij heeft het over onzedelijke handelingen en roept ouders die meer weten op zich te melden.

'We vragen om maximale discretie', zegt hij nadrukkelijk tegen de ouders. Geschokt kijken die elkaar aan. Over wie gaat dit precies? Wat is dit?

Ook de ouders van Renald zitten in de zaal. Ze voelen zich bekeken. Andere ouders vragen hen of het om Renald gaat: die is immers al een paar weken niet op de trainingen. Ja, zeggen ze aarzelend.

Renalds vader durft zich niet hard uit te spreken die avond: hij is bang dat hij Renalds positie bij Vitesse beschadigt. Zijn moeder stapt na de bijeenkomst op Aalbers af. 'Ik vond het zo'n algemeen verhaal', zegt ze. 'Wat gaan jullie hier nog verder aan doen, het gaat hier toch om kinderen?'

Diezelfde avond wordt op een tweede bijeenkomst de teamgenoten van Renald verteld dat André weggaat. De jongens wordt gevraagd niet te roddelen en zo normaal mogelijk te doen als Renald terugkeert. De meesten hebben nog steeds geen idee wat er precies is gebeurd.

Na een aantal weken mag Renald weer naar Vitesse. Niemand vraagt hem waar hij zo lang is geweest. Niemand praat over wat er is gebeurd. Wel heeft hij het gevoel dat iedereen voorzichtig met hem omspringt.

Elftalleider André Z. is er niet meer. Hij is ontslagen en wordt later door de rechter veroordeeld tot zes weken voorwaardelijke celstraf. Vitesse hoort nadien niks meer van de man. André Z. overlijdt in 2011.

Na het misbruik stelt Vitesse een intern onderzoek in om te kijken of er andere werknemers van de club bij betrokken zijn. Ze vinden niets. Wel wordt een nieuw protocol voor medewerkers opgesteld: voortaan mag niemand meer kinderen mee naar huis nemen.

Zelf wil Renald alles het liefst zo snel mogelijk vergeten. Voetballen is het enige wat telt. Hij trekt veel op met teamgenoten Nicky Hofs en later ook met Jhon van Beukering, echte Arnhemse volksjongens. Van de C1 gaan ze naar de B1 en naar de A1. De clubleiding ziet toekomst in de drie. Renald reist dagelijks op en neer vanuit de jeugdzorginstelling. Zijn vader staat bij alle wedstrijden langs de lijn.

Ondertussen legt Renald talloze bezoeken af aan de huisarts en psycholoog van de club. Hij krijgt steeds vaker last van donkere periodes. Dan komt alles weer boven en ziet hij de teamleider voor zich. Soms heeft hij het gevoel dat zijn lichaam niet van hem is. Door de spanning krijgt hij meer en meer blessures. Zijn trainers wil hij er niet mee lastigvallen, omdat ze het volgens hem zullen zien als gezeur en hij bang is voor zijn plek in het team.

Excuses van Vitesse

Het is begin 2017 als Renald Majoor (33) een mail stuurt naar de Volkskrant. De krant is een onderzoek begonnen naar aanleiding van het misbruikschandaal in het Engelse voetbal, waar meer dan vijfhonderd slachtoffers blijken te zijn.

Bij diverse media in Nederland melden zich in die maanden eveneens slachtoffers, uit alle sporten. Maar vanuit het profvoetbal blijft het stil. Dat steekt Majoor. Hij denkt dat het ligt aan de machocultuur. Daar wil hij verandering in brengen. Hij wil laten zien dat het wel degelijk gebeurt, en welke desastreuze effecten het kan hebben.

Met hulp van een advocaat voert hij gesprekken met directeur Joost de Wit van Vitesse. De Volkskrant is bij een van die ontmoetingen aanwezig. Hoewel de club vindt dat de situatie destijds adequaat is afgehandeld, voelt De Wit zich verantwoordelijk voor wat Majoor is overkomen. 'Wij bieden Renald onze excuses aan', zegt hij. 'Zoiets mag met kinderen nooit gebeuren.'

Om Majoor bij de club betrokken te houden, biedt Vitesse hem een rol als ambassadeur aan. Majoor gaat voorlichting geven op scholen en bijeenkomsten over de zaken rondom het voetbal waarmee jeugdspelers te maken kunnen krijgen, zoals seksueel misbruik. Daarnaast belooft de club hem te ondersteunen bij het behalen van zijn trainersdiploma's. 'Ik vind het bijzonder dat iemand die zoiets heeft meegemaakt, nog steeds liefde voor de club heeft', zegt De Wit. 'Ik hoop dat Renald zich beter gaat voelen als hij weer bij ons hoort.'

Elk seizoen heeft hij een moment dat hij zich zo slecht voelt dat hij overweegt te stoppen. Maar zijn trainers praten hem telkens om. Op zijn 18de zit hij bij de beloften van Vitesse, met uitzicht op het eerste team. Maar dan neemt hij een besluit: het is genoeg. Hij voelt zich op. Leeg. Gesloopt. Hij stopt ermee.

Het is eind 2016 en Renald ziet op tv zijn vroegere teamgenoot Stijn Schaars bij Oranje. Hij denkt aan de trainingen van vroeger en hoe hij Schaars keer op keer passeerde. Hij vraagt zich af of hij daar had kunnen staan.

Een jaar eerder heeft een psycholoog een posttraumatische stress stoornis bij hem vastgesteld, als gevolg van het misbruik. Hij krijgt EMDR-behandelingen, waarbij hij terug moet denken aan het ergste moment, daar op de bank bij zijn teamleider.

Hij heeft vele omzwervingen gemaakt, maar is toch weer teruggekomen bij Vitesse. Toen hij in 2011 niet meer wist wat hij met zijn leven moest, nam oud-teamgenoot Jhon van Beukering hem in huis. In de kroeg kwam hij een medewerker van Vitesse tegen die hem vroeg of hij manager wilde worden van de onder-11.

Hij zag het als een speling van het lot en zei ja. Zo kon hij toch nog iets betekenen in het voetbal. Hij nam zich voor goed te letten op jeugdspelers met problemen. Jongens zoals hij.

Zo was er een talentvol jongetje dat in zijn maag zat met de scheiding van zijn ouders. Hij sprak veel met hem, probeerde te helpen. Nu heeft hij een relatie met de moeder van het jongetje en staat hij als stiefvader langs de lijn bij zijn oude club.

Ondanks alles voelt hij zich bij Vitesse thuis. Vaak vragen jeugdspelers aan hem of het klopt dat hij zo goed was en waarom hij dan niet het eerste elftal heeft gehaald. Elke keer doet die vraag hem pijn. 'Maar door dit verhaal weet iedereen nu wat er is gebeurd', zegt hij. 'Nu kan ik het uitleggen.'

Oproep

Heeft u informatie over seksueel misbruik in het Nederlandse profvoetbal, of wilt u uw verhaal kwijt, dan kunt u contact opnemen met de auteurs via onderzoek@volkskrant.nl of 06-15003958. Wij publiceren niets zonder uw toestemming.

 Verantwoording

Voor deze reconstructie sprak de Volkskrant met Renald Majoor, zijn ouders, teamgenoten en hun ouders, justitie, de oud-speler van de B1, een oud-bestuurslid van Vitesse, oud-clubarts Peter van Beek en directeur Joost de Wit. Daarnaast baseert de krant zich op notities van de jeugdzorginstelling.

Lees verder: misbruik in de sport

Hoogleraar Sport en Recht Marjan Olfers onderzocht misbruik in de sport. 'Clubbestuurders verplaatsen zich eerder in daders dan slachtoffers.' (+)

Deze vier slachtoffers van seksueel misbruik in de sport deden hun verhaal in de Volkskrant. 'Hij hield mijn hand vast en bewoog hem heen en weer.' (+)

NOC*NSF ontvangt per jaar tweehonderd meldingen van seksueel misbruik. Het topje van de ijsberg: seksueel misbruik is een blinde vlek in de sportwereld. (+)

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.