Toen Lionel nog een Leo'tje was

De wortels van de wereldster: iedereen wilde bij Messi in het team

Wie naar de roots van Lionel Messi zoekt, gaat langs bij de voetbalclub uit zijn jeugd, Grandoli. Volkskrantverslaggever John Volkers sprak in september 2013, in Argentinië met zijn trainers, onderwijzeres en de dokter die hem zijn lengte gaf. Afgelopen nacht verloor Messi met Argentinië de finale van de Copa América en kondigde hij zijn vertrek als international aan. Lees daarom onderstaand verslag vandaag terug.

(28-06-2005) Vreugde bij de Argentijnse topspeler Lionel Messi dinsdag na afloop van de halve finale van het WK onder 20 in Utrecht. Brazilië verloor van Argentinië met 1-2. Beeld anp

Het veld van jeugdvoetbalclub Grandoli, aan de zuidkant van Rosario, de op twee na grootste stad van Argentinië, is 40 bij 80 meter platgetrapt leem en zand, met stroken gras op de minder bespeelde plekken. De roestige doelen zijn van een afwijkend formaat, 2 bij 4 meter. Daarachter ligt een intrapveldje van 8 bij 40 meter.

Het grauwe Grandoli geldt als de geboorteplek van de mogelijk grootste voetballer die de wereld ooit voortbracht: Lionel Andres Messi. Hier speelde hij zijn eerste wedstrijdjes. Hier viel iedereen steil achterover van de voetbalvermogens van de 4-jarige die door zijn oma Celia naar voren werd geduwd om, in 1992, in te vallen in een jeugdelftal dat een speler tekortkwam. De kleine Lionel liep iedereen voorbij, met bal. Zoals hij bij Barcelona nog steeds doet.

Wie naar de wortels van de wereldster zoekt, komt langs in Grandoli. De wijk is een mengeling van armoe, daklozen, drugs, criminaliteit en hier en daar een keurig huis of kleine winkel. Je kunt er 's avonds niet over straat om een boodschap te doen.

Nieuws 27 juni 2016

Hij heeft alles geprobeerd als international van Argentinië, maar Messi schitterde nooit zo als bij zijn club Barcelona. Vannacht verloor hij opnieuw een finale, dit keer die van de Copa América. Na afloop gaf hij aan het niet meer te willen proberen. Op 29-jarige leeftijd zegt hij definitief te stoppen als international van Argentinië.

Grandoli

Achter het voetbalveld van het Sportcentrum Abanderado Mariano staan zwart uitgeslagen flats. Voor de deur van een detonerend proper huisje poetst Carlos Gomez zijn auto. Hij is de oud-voorzitter van Grandoli en vertelt met graagte over het fenomeen. Sinds het overlijden van Messi's jeugdtrainer Salvador Aparicio is het een klusje voor Gomez om van Messi's jaren bij Grandoli te verhalen. Over hoe mensen uit de hele buurt kwamen kijken of het echt waar was van dat kleine ventje dat iedereen voorbijliep. 'Lionel was bijzonder. Dat wist iedereen die hem de eerste keer gezien had. Sneller en handiger had ik ze nooit gezien.'

Vader Jorge Messi was coach bij Grandoli. Gomez laat een foto zien waar vader en zoon op staan. Het is een elftalfoto vol trofeeën, de eerste uit het voetballeven van Lionel Messi. Aan de overkant van Grandoli laat Messi nu een groot terrein opknappen. Hij heeft de stad 5 miljoen dollar gegeven om een park in te richten waar gespeeld en gesport kan worden.

Van het stof van Grandoli naar de hobbels en pollen van de trainingsvelden van Newell's Old Boys, dit jaar voor de zevende keer kampioen van Argentinië: Lionel Messi werd, 7 jaar oud, goed genoeg bevonden voor de overschrijving naar de grote club van de stad. Trainer Ernesto Vecchio kreeg de kostbaarheid in handen. 'Ik heb hem maar één ding hoeven te leren: hoe hij aan de rechterkant moet spelen. Leo was puur links. Wij deden bij Newell's met jeugdtalenten aan voetbal en opvoeding. Ook aan dat laatste hoefden we niets te doen bij Lionel. Hij was door zijn ouders keurig opgevoed. Dat zie je nog steeds. In het veld is hij geen aansteller zoals veel Argentijnen. Hij was verlegen. Maar dat begint hij nu achter zich te laten. Ik vind het een volmaakte jongen.'

Eerste elftalfoto Grandoli, met rechtsboven vader Jorge Messi, tweede linksvoor Lionel Messi.

Straatvoetballertje

Vecchio, een monteur van oude Amerikaanse auto's, sloot destijds aan in de rij van bewonderaars. 'Lionel had een van godgegeven gave met de bal. Zijn dribbel is zijn grote wapen. Hij is zijn tegenstander altijd een stap voor. Leo is geboren met de bal. En hij had een geweldige wedstrijdinstelling. Verliezen kon hij niet uitstaan. Ik heb geloof ik één wedstrijd gezien die hij verloor. Hij was erg aangeslagen.' Hij vertelt over de gretigheid waarmee Messi wedstrijden benaderde. Vecchio hield hem een keer op de bank, omdat de jongen ziek was. 'Het was tegen El Torito. We stonden vijf minuten voor tijd 1-0 achter. Ik vroeg Lionel of hij toch wilde spelen. Hij kwam erin en maakte twee goals.'

Trainers hoefden Messi, de jongen van 300 goals per seizoen, niets meer te leren. Hooguit om ook eens de bal af te geven, om het risico geraakt te worden te verminderen. Vecchio: 'In de jeugd kreeg hij veel meer schoppen dan nu. Nu durven ze niet meer. Iedereen is bang de man te zijn die met een schop een eind aan de loopbaan van de grootste voetballer uit de geschiedenis maakt.'

Collega-trainer Carlos Morales, valt Vecchio bij. Hij mocht Messi twee jaar meemaken bij de jeugd van Newell's. 'We speelden een wedstrijd, waarin de trainer van de andere partij opdracht gaf Messi te schoppen. Ze konden hem niet stoppen, maar ze konden hem ook niet raken. Daar, in onze jeugd, heeft hij geleerd tackles te ontwijken. Ik zie het in de grote wedstrijden van Barcelona steeds weer terug. Leo is ongrijpbaar.'

Het waren niet de clubs, waar Messi echt goed werd. Hij was al goed door de duels op straat, thuis op de Estado Israel of bij zijn tante Marcella voor de deur, met zijn broers Rodrigo en Matias en de neven Biancucchi. Het zijn onooglijke straten, met gaten, scheve trottoirs, halve stoepranden. De balans moet op dat terrein elk moment bewaakt worden. Betere natuurlijke training voor een jonge voetballer bestaat er niet.

Morales: 'Hij was een straatvoetballer die alles al kon. We hoefden hem alleen nog te leren hoe hij dat op een groot veld moest gebruiken.'

Op weg naar school stak Messi de tien sportvelden van een dichtbij gelegen kazerne over; nu de velden van Sarmiento FC, de voetbalclub die door de Messi Stichting wordt gefinancierd.

Groeihormoon

Op school was het uit het raam kijken, tot de pauze begon. Zijn juf, Monica Domina, vertelt. 'We hadden een grote tuin bij de school. Als de bel ging, begon de ruzie wie met Lionel mocht voetballen. Iedereen wilde in zijn team. Gymlessen werden voetbalwedstrijden. De gymleraren van de school vertelden me hoe goed Lionel was. Ik had geen idee.'

Juf Domina, vier jaren zijn lerares, laat zijn cijferlijst zien. Hij heeft een tien voor gym, naast zes zessen, een zeven en twee achten. Plus de hoogste waardering voor 'gedrag'. 'Ik herken zijn gedrag nog steeds. Hij is rijk, maar nog steeds dezelfde jongen als toen. Hij heeft de waarden van zijn ouders meegekregen. Kijk naar hem in het veld, die beheersing. Een grote mond bestond in die tijd sowieso minder dan tegenwoordig. 'Lionel was bescheiden, beleefd, stil, zelfs zo verlegen dat hij nooit wat zei in de klas. Zijn nicht Cintia Arellano deed het woord voor hem. Zij was zijn beschermengel. Ik heb ze uit elkaar gehaald, zodat Lionel ook eens zou antwoorden. Het punt was: hij was niet geïnteresseerd in school, alleen maar in voetbal.'

Op de foto's van Domina valt op: Messi was de kleinste van de klas. Op zijn negende ging hij naar endocrinoloog Diego Schwarzstein, een groot fan van Newell's. Leo was toen Leo'tje, 1,27 meter klein. 'Ik kreeg hem op 31 januari 1997 op mijn spreekuur. De dag kan ik me goed herinneren, omdat het mijn verjaardag is. Ik deed af en toe werk voor Newell's. Leo kwam hier vooral uit eigen beweging. Hij was kleiner dan zijn vriendjes. Hij wilde groter groeien. Elk kind wil dat.' Tien maanden van onderzoek volgden. Het voetballertje groeide in die tijd één centimeter. Er werd vastgesteld dat zijn lichaam geen groeihormoon aanmaakte. 'Een op de 20 duizend mensen heeft dat. We besloten hem HGH te geven. Hij moest dat zelf inspuiten. Lionel begon direct te groeien. Het was het inhaaleffect.' Wie de vergelijking met doping maakt, krijgt een keurige uitleg van Schwarzstein. 'Dit is fysiologische ondersteuning bij een negenjarige. Het andere gebruik van HGH is farmacologische ondersteuning voor een volgroeide sportman.'

De dokter had een goede connectie met het verlegen voetballertje. De gesprekken over Newell's braken het ijs. 'Voetbal was zijn motivatie. Ik zei hem dat hij groter zou worden dan Maradona. Ik had zijn ouders gezien en zijn broers. Ik wist dat. Maradona is 1,67 meter. Lionel is 1,69 meter geworden, de lengte die genetisch voor hem was vaststond. Ik zei er ook bij dat ik niet wist of hij beter zou worden dan Maradona.' Het was bedoeld als een grap. Messi was een jeugdspeler die in Rosario vooral bekendheid genoot als attractie in de rust van de thuiswedstrijden van Newell's. Dan hield hij in het Bielsastadion de bal oneindig veel keren hoog.

Zijn ouders, Jorge en Celia, zouden moeite hebben gehad het geld bij elkaar te krijgen voor de hormoonbehandeling, 12 duizend euro per jaar. Hij was afdelingshoofd bij een staalfabriek, zij werkte in de fabricage van magneetspoelen. Schwarzstein ontkent dat. Hij zegt dat de sociale verzekeringen daarin voorzagen.'Zeker de eerste twee jaar van de behandeling werd alles betaald. Maar Argentinië stond in die jaren economisch in brand. Betalingen lieten op zich wachten. De Messi's spraken met mij. De behandeling mocht niet onderbroken worden. Ook nu nog regel ik soms medicijnen voor mensen die het niet kunnen betalen.'

(02-07-2005) De toen nog prins Willem-Alexander viert het Argentijnse kampioenschap (onder 20) met sterspeler Lionel Messi. Beeld anp

Barcelona

Toch kwam de dag, in februari 2001, dat de familie Messi uitweek naar Barcelona, dat de behandeling voor de junior voor zijn rekening ging nemen. Het is een befaamd hoofdstuk in het grote boek over Messi. Schwarzstein: '75 procent van de behandeling was al achter de rug. Ik wil één ding benadrukken: dat Lionel de beste voetballer van de wereld is geworden, heeft geen relatie met zijn groei of zijn groeibehandeling. Het zijn technische vaardigheden en zijn persoonlijkheid. Voetbal was alles voor hem, daarom had hij geen moeite met de behandeling.'

Hij verdween, na in oktober 2000 een proefwedstrijd te hebben gespeeld, op 15 februari 2001 definitief naar Spanje. De 13-jarige bestond nog niet eens in de kaartenbakken van de Argentijnse voetbalbond. Alleen in Rosario wisten ze dat een groot talent uit het land was weggegaan. Vecchio: 'Er gaan hier zo veel kinderen naar Spanje. We zijn eraan gewend. Maar mensen weten niet wat ze zeggen als ze daar heel gewoon over doen. Het is een enorme stap.'

In Barcelona werd Lionel Messi aan de hand van Frank Rijkaard, Pep Guardiola en nu de oude coach van Newell's, Tata Martino, de voetballer die alle verwachtingen heeft overtroffen. Hij is de allerbeste, zegt iedereen in Rosario. 'Als Leo volgend jaar voor ons de wereldtitel wint, dan is hij Maradona definitief voorbij', zegt trainer Vecchio voor hij in zijn auto stapt, voor weer een middag trainen met jonge Argentijnse voetballers.

Dit artikel verscheen in september 2013 in de Volkskrant

Lionel Messi in actie voor het eerste team van Barcelona in 2005. Beeld afp
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.