Rugby Kicker David Weersma

‘Tjoeff’ moet je horen als de kicker het wispelturige ei goed raakt

David Weersma, de kicker van het Nederlands rugby team. Beeld Klaas Jan van der Weij

De penalty weegt zwaar in het rugby. De kicker is bijna altijd beslissend. Dankzij David Weersma kantelde de interland tegen Oekraïne.

De rugby-interland tussen Oekraïne en Nederland is zaterdag ruim tien minuten onderweg als David Weersma (23) zich in alle rust over de bal ontfermt, het vermaledijde, wispelturige ei. Zojuist heeft de Franse scheidsrechter Jonathan Dufort in Sportpark de Eendracht in Amsterdam het spel stilgelegd wegens buitenspel. De aanvoerder van Oranje, Dirk Danen, besluit dat het een penalty wordt, een poging de bal maar meteen tussen de palen te schieten. Oekraïne leidt met 5-0. Het is tijd dichter in de buurt te komen.

Weersma, als prof spelend voor Aparejadores Rugby Burgos in Spanje, voelt zich op zo’n moment een tikkeltje eenzaam, alsof hij zich op een onbewoond eiland bevindt. Rugby mag dan bij uitstek een teamsport zijn, de kicker van dienst in het vijftiental moet het telkens alleen opknappen. Er is niet eens een tegenstander, zoals de keeper in het voetbal. 

Hij weet de ogen van zijn teamgenoten in de rug en draagt hun hoop op de schouders. De kicker, zegt de deze zomer aangetreden Nieuw-Zeelandse bondscoach van Nederland, Zane Gardiner, is bijna altijd degene die de beslissende rol in de wedstrijd speelt.

Rechtstreekse trappen

De penalty weegt zwaar in het rugby. Neem de WK-finale, ruim een week geleden in Japan, tussen Engeland en Zuid-Afrika. Lange tijd domineerden de rechtstreekse trappen het spelbeeld. Met telkens sprongetjes van drie punten liep de score op, totdat met twee try’s in de tweede helft de Springbokken definitief afstand namen. Kicker Handre Pollard benutte ook nog beide conversies, zodat hij het neerdrukken van de bal in het vak achter de doellijn bekroonde met nog maar eens een raak schot. 

Pollard maakte 22 van de 32 punten van zijn land. Kanttekening van coach Gardiner: in finales kiezen teams vaker voor zekerheid door met een kick een buffer op te bouwen in plaats van via de scrum of de line-out een try te forceren.

Weersma heeft de tee op het kunstgras geplaatst, het plateautje van rubber, waarop hij de bal neerzet. Kickers maken al lang niet meer met hun hakken een holte in het veld. Er zijn verschillende soorten tees. Sommige spelers willen dat de bal wat platter ligt, hij heeft liever dat ’ie wat rechterop staat. De afstand, zo’n 25 meter, bijna recht voor het doel, hoeft geen probleem te zijn, hij heeft ze wel eens over 50 meter tussen de palen geschoten.

Mix van jong en oud

Hij was zo’n beetje de eerste die als talent van een van de zes rugby-academies in Nederland – in zijn geval die van zuid-west – de nationale selectie haalde. De mix van jonge spelers en routiniers onder de vleugels van Zane wil volgend jaar meedoen aan het Europe Championship, de eerste divisie in het rugby. Oekraïne is deze zaterdag de eerste tegenstander in het seizoen van de Europe Trophy, de afdeling eronder.

In het Amsterdamse sportpark maant de speaker de tribune tot stilte. ‘Please, respect for the kicker.’ Weersma zuigt de longen vol, om ze dan weer krachtig leeg te blazen. Hij beent achteruit naar een plek schuin voor de bal. Hij wiegt even op zijn voeten. Dan zet hij de aanloop in.

De eenzaamheid op het veld heeft aantrekkelijke kanten. Jij bent aan zet, jij bezit de controle, alles ligt in jouw handen. Hij vertrouwt op zijn routine, vanaf zijn 15de opgebouwd in al die uren extra training op het veld, het eerst bij de Haagsche Rugby Club, later bij teams in Zuid-Afrika en Frankrijk. Hij stond vaak nog tegen de weerbarstige bal te rossen als de anderen onder de douche stonden. 

Grootste vijand

Maar hij weet ook dat hij in dat isolement zijn grootste vijand kan zijn. Zeker na een mindere periode, waarin je ineens geen pepernoot meer raakt en de twijfel binnensluipt. Hij heeft er pas een achter de rug. Zijn scoringspercentage duikelde van 82 naar 67 procent. De betere kickers zitten volgens hem altijd boven de 80. Hij raakt dan niet in paniek, hij concentreert zich gewoon weer even op de details.

Drie korte passen, drie wat langere naar voren en dan stuurt hij zijn rechterschoen naar de sweet spot. Daar moet je ’m raken, ergens in het onderste kwart van de bal. Zit je te hoog, dan zal ’ie te weinig van de grond komen. Te laag betekent dat de bal te veel gaat tollen en niet ver genoeg zal komen.

Het geluid is belangrijk. Zo moet het klinken: tjoeff. Of: woosh. Geen harde klap in elk geval. Deze klinkt lekker, dit kan normaal gesproken niet meer stuk. Hij heeft het liefst een rechte streep tussen de palen, maar het onhandelbare monster zeilt met een lichte afwijking naar links – het zal de wind wel zijn - toch tussen de palen. 3-5.

Mes door de boter

Het is meteen de kanteling in de wedstrijd. Oekraïne maakt nog drie punten, maar wordt daarna verpletterd. Als een mes door de boter snijden de Nederlanders door de linies; het zijn deze dag dan toch de try’s die het verschil maken. Eindstand 64-8. Weersma mist één penalty, de bal wordt onderweg gevangen door een windvlaag en stuit op de paal. Hij benut acht van de negen conversies. Het zijn statistieken waarmee hij kan leven.

In de een-na-laatste minuut is hij om een andere reden ineens de blikvanger van de wedstrijd. Hij komt hard in aanraking met een tegenstander, hun hoofden klappen op elkaar als ze een poging doen de bal te vangen. Hij blijft enige tijd op het gras liggen, omgeven door hulpverleners. Met een verband om de schedel loopt hij naar de zijlijn, toch gutsen beekjes bloed over het gezicht. Spelers slaan hem bemoedigend op de schouders. Ook een gehavende kicker hoeft zich niet alleen te voelen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden