Titelhouder Roel Boomstra moet plaatsmaken voor Alexander Schwartzman tijdens WK dammen

De wereldtitel dammen voelde als een last voor Roel Boomstra, maar volgend jaar krijgt hij een herkansing als uitdager van zijn opvolger Alexander Schwartzman.

Roel BoomstraBeeld Martijn Beekman

Eind 2018 vindt niet alleen een klassieke confrontatie plaats tussen Nederland en Rusland, maar zit ook de jeugd tegenover de gevestigde orde. De 50-jarige Schwartzman veroverde in 1998 voor het eerst de wereldtitel en zou de vader kunnen zijn van de 24-jarige Boomstra.

De euforie na de WK-match eind 2016 tussen Boomstra en de 18-jarige Jan Groenendijk is snel verdwenen. Het WK in Tallinn verliep afgelopen twee weken desastreus voor de Nederlandse delegatie. Boomstra en Groenendijk werden al in de voorronde uitgeschakeld, in de finalepoule eindigde de Nederlandse Rus Alexander Baljakin als vierde. De pas 18-jarige Wouter Wolff en de hoger ingeschatte Martijn van IJzendoorn speelden een bijrol.

Boomstra zat allang thuis, toen Schwartzman zondag door een zege met de zwarte schijven op Van IJzendoorn opnieuw wereldkampioen werd. Boomstra: 'Schwartzman is een legende in de damsport. Met twee overwinningen wipte hij over Valneris heen, die de gehele finaleronde bovenaan had gestaan. Helaas deed Martijn het niet best in de laatste partij tegen Schwartzman. Zijn toernooi was al verpest door twee nederlagen op de openingsdag van de finalepoule.'

De onttroonde kampioen had tijdens de voorronde het gevoel dat hij ijzer met handen moest breken. Boomstra: 'Ik heb drie grote kansen gemist. Van een debutant als Wouter Wolff behoor ik te winnen. Maar ik zag de winnende oplossingen niet, dat was mijn probleem in de voorronde. Ik heb de uitschakeling aan mezelf te wijten.'

Boomstra worstelde al langer met zichzelf. 'De wereldtitel heeft veel veranderd, vooral in mijn omgeving. Kleine dingen kregen een grote betekenis. Als ik ging squashen bij de studentenvereniging in Groningen werd tegen me gezegd: we hebben de wereldkampioen verslagen. Tijdens een project voor mijn studie kreeg ik te horen: we werken samen met de wereldkampioen. Overal waar ik kwam, werd ik gepresenteerd als de wereldkampioen. Dat ging onbewust knellen.'

Boomstra rijdt in een gesponsorde auto en wordt bij simultaans ontvangen als een rolmodel. 'Mijn status is veranderd. Ik merkte het ook tijdens de trainingen op Papendal. Nu keken de andere topspelers naar mij voor het finale oordeel over een stelling. Ik moest eraan wennen. De afgelopen jaren behoorde ik structureel tot de topdrie van de wereld. Nu wilde ik te geforceerd elke partij spelen als een wereldkampioen. Die druk bleek te groot.'

Hoe zakelijk en ingetogen Boomstra ook is; hij ergerde zich als hij stellingen niet tot winst kon voeren. Dat moest toch gesneden koek zijn voor een wereldkampioen? 'Als je zo denkt, gaat alles mis. Ik speelde mijn eerste toernooi in maart, toen wilde ik me echt bewijzen. Ik ging anders spelen. Ik wilde meer laten zien dan ik op dat moment in me had.'

Boomstra had ook geen tijd om te genieten van de wereldtitel. 'Ik was gewend aan een tweejaarlijkse cyclus. Dan heb je een jaar om te pieken en een jaar om jezelf te ontwikkelen. Nu speelde ik een tweekamp en kwam het reguliere WK er alweer aan. Dit jaar heb ik vergeefs de balans gezocht. De les was dat ik vooral mezelf moest blijven. Maar ik wist al voor het WK dat ik niet in topvorm was. Het kwam niet als een verrassing dat ik mijn titel kwijtraakte.'

Hij had dingen anders moeten aanpakken, vertelt Boomstra op sportcentrum Papendal. 'Het gebrek aan rust is me opgebroken, ik had niet verwacht dat er zoveel kwam kijken bij een wereldtitel. Dit WK kwam te vroeg. Ik neem nu bewust even afstand van het dammen. Ik ga me ontspannen en me meer op mijn studie natuurkunde richten. Vanaf januari ga ik de trainingsintensiteit opvoeren om volgend jaar terug te keren als een gretige uitdager.'

Boomstra zal een gelouterde veteraan moeten verslaan. Met Aleksej Tsjizjov, die op het WK in Tallinn als tweede eindigde, en Alexandr Georgiev behoort Schwartzman tot het gouden damtrio van Rusland. 'Toen Schwartzman voor het eerst Tsjizjov versloeg, had hij een even riskante als briljante stijl', aldus Boomstra. 'De laatste jaren heeft Schwartzman zich aangepast en damt hij meer gestructureerd, maar wel altijd gericht op de aanval. Schwartzman speelde ook veel WK-matches tegen Georgiev, hij is nooit uit beeld geraakt.'

De volgende tweekamp om de wereldtitel krijgt een ander karakter, dan het Hollandse onderonsje in 2016. De 18-jarige Groenendijk tegen de vijf jaar oudere Boomstra was een ode aan de jeugd. Dammen was hip en Groenendijk werd zelfs ondersteund door platenlabel Top Notch van Kees de Koning, manager van onder anderen rockzangeres Anouk. Rapper Ronnie Flex werd het gezicht van een 'vette en coole' WK-match, om het dammen van zijn stoffige imago te verlossen.

Nu keert het dammen terug naar de tijden van de legendarische Ton Sijbrands, die zijn wereldtitel in 1973 op 24-jarige leeftijd succesvol verdedigde tegen de zeven jaar oudere Rus Andreiko. 'Een jonge Nederlander tegen een oude Rus, die clash zat er al een tijd aan te komen', zegt Boomstra. En lachend: 'Ronnie Flex hoeft nu tenminste niet te kiezen. En Nederland tegen Rusland geeft die WK-tweekamp een extra dimensie.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden