Timman buigt na geweldig gevecht

De schaakkalender is zo vol dat de tijd ontbreekt voor een rustige herbezinning op het Nederlands kampioenschap. Overal wordt geschaakt en de oogst aan prachtige partijen is overdadig....

Timman begon goed. Opvallend gemakkelijk versloeg hij oude strijdmakker Ulf Andersson en na een rustige remise met de Zweed Hillarp Persson kon hij zich opmaken voor de wellicht beslissende partij van het toernooi. Het werd een geweldig gevecht.

Timman - PolgarMalmö 2000

1. Pg1-f3 Pg8-f6 2. c2-c4 b7-b6 3. d2-d4 e7-e6 4. g2-g3 Lc8-a6 5. Dd1-b3

In 1981 door Timman bedacht en in praktijk gebracht. Veel heeft wit niet van de damezet te verwachten.

5 ... Pb8-c6 6. Lc1-d2

Alleen zo. Na 6. Pbd2 Pa5 7. Dc2 c5 heeft wit minder dan niets.

6 ... La6-b7

Verhindert 7. Lg2 wegens het antwoord 7 ... Pxd4.

7. Ld2-c3 Pf6-e4 8. a2-a3

Noodzakelijk tijdverlies. Na 8. Lg2 Pxc3 9. bxc3 Pa5 heeft zwart groot voordeel.

8 ... Pe4xc3 9. Db3xc3 Lf8-e7 10. Dc3-d3 d7-d5 11. c4xd5 Dd8xd5 12. e2-e4

Geen stelling voor slaperige spelers. Die zouden na het clichématige 12. Pc3 opgeschrikt worden door het venijnige 12 ... Pe5!.

12 ... Dd5-a5+ 13. Pb1-d2 0-0-0 14. Ta1-c1 f7-f5! 15. b2-b4 f5xe4 16. Dd3-c3

Verstandig en voldoende om remise te bereiken. Na 16. Pxe4 of 16. Dxe4 speelt zwart 16 ... Df5 met uitstekend spel.

16 ... Da5-d5

Zie diagram 1

17. Pf3-e5

Speelde Timman op winst? Met 17. Lc4 Df5 (17 ... Dd7 18. Pe5 Pxe5 19. Lxe6+) 18. La6 Dd5 19. Lc4 kon hij aansturen op een zetherhaling waaraan zwart niet goed kan ontsnappen. De tekstzet is bijzonder riskant.

17 ... e4-e3 18. Pd2-f3 e3xf2+

Misschien is eerst 18 ... Thf8 nog sterker.

19. Ke1xf2 Th8-f8 20. Kf2-g2 g7-g5?!

Het begin van halsbrekende complicaties. Fritz, een nuttige assistent in dit soort stellingen die hij in zijn eigen partijen nooit krijgt, geeft de voorkeur aan een ander plan: 20 ... Txf3! 21. Pxf3 en nu de stille zet 21 ... b5! waarna wit volstrekt hulpeloos is. Met een veilige eigen koning heeft zwart alle tijd voor ... g7-g5 of eventueel ... Le7-f6, ... Td8-d7 en ... Pc6xd4.

21. Pe5xc6 Td8-d7

Een niet alledaagse zet maar het wordt nog gekker.

22. g3-g4 Le7-c5!

Zie diagram 2

Een schitterende zet waarme zwart probeert de c-lijn te sluiten en de lange diagonaal h1-a8 in handen te krijgen. Wit mag de loper niet nemen: 23. bxc5 Dxc6 24. Le2 Txd4 25. h3 Te4 en zwarts aanval is te sterk.

23. Lf1-b5! Lb7xc6 24. Lb5xc6 Dd5xc6 25. Th1-f1

Een ernstige fout. Timman had alsnog naar remise kunnen afwikkelen met de door Fritz aangegeven variant 25. bxc5 Txd4 26. h3 Dd5! 27. cxb6 Tc4 28. De3 Txf3 29. Dxf3 Dd2+ met remise door eeuwig schaak, zowel na 30. Kg3 Dd6+ als na 30. Df2 Dd5+.

25 ... h7-h5

Nu is er geen goede verdediging meer. Na 26. h3 hxg4 27. hxg4 De4 is de aanval beslissend en na 26. bxc5 wikkelt zwart af naar een gewonnen toreneindspel met 26 ... hxg4 27. cxb6 gxf3+ 28. Txf3 Dxf3+ 29. Dxf3 Txf3 30. Kxf3 axb6.

26. Kg2-g1

Nog de beste kans.

26 ... Tf8xf3 27. Dc3xf3 Dc6xf3 28. Tf1xf3 h5xg4 29. Tf3-g3 Lc5xd4+ 30. Kg1-h1 Ld4-e5 31. Tg3xg4 Le5-f4 32. Tc1-c2 e6-e5 33. Tc2-c3

Nuttiger is misschien 33. Kg2.

33 ... e5-e4 34. Tc3-c4 e4-e3 35. Tc4-e4 c7-c5 36. b4xc5 b6xc5 37. h2-h4 Td7-d4!

Beslissend.

38. Te4xd4 c5xd4 39. Kh1-g2 d4-d3 40. Kg2-f3 e3-e2

Wit geeft op.

In het toernooi in Sarajevo is de strijd inmiddels gevorderd tot de achtste ronde. Een verrassing hangt in de lucht, Sjirov gaat aan de leiding en Kasparov deelt de tweede plaats met Morozevitsj en Adams. Adembenemend was de partij die Kasparov en Morozevitsj onderling uitvochten:

Kasparov - Morozevitsj

Sarajevo 2000

1. d2-d4 e7-e6 2. Pg1-f3 Pg8-f6 3. c2-c4 d7-d5 4. Pb1-c3 d5xc4 5. e2-e4 Lf8-b4 6. Lc1-g5 c7-c5 7. Lf1xc4 c5xd4 8. Pf3xd4 Dd8-a5 9. Lg5-d2 0-0 10. Pd4-c2 Lb4xc3 11. Ld2xc3 Da5-g5 12. Dd1-e2

Velen zouden genoegen hebben genomen met 12. Df3 waarna wit iets beter staat. Kasparov wil meer en offert twee pionnen.

12 ... Dg5xg2 13. 0-0-0 Dg2xe4 14. Th1-g1

Stelt een kleine valstrik. Niet goed is 14 ... Dxe2 15. Txg7+! Kxg7 16. Tg1+ Kh6 17. Lxe2 en zwarts koning zit in een matnet.

14 ... g7-g6! 15. Pc2-e3 e6-e5 16. f2-f4

Op de website www.kasparovchess.com schrijft Kasparov dat hij hier te ver gaat. Hij had een gelijke stelling kunnen bereiken met 16. Td6 Le6 17. Pd5 Dxe2 18. Pxf6+ Kg7 19. Lxe2 Kxf6 20. f4 Kg7 21. Lxe5+ Kg8.

16 ... Lc8-e6! 17. Lc4-d3 De4xf4 18. Tg1-f1 Df4-h4?

Geeft gewoon een stuk weg. Na 18 ... Dg5 19. h4 Dxh4 20. Th1 Da4 heeft wit onvoldoende compensatie voor de geofferde pionnen.

19. Lc3-e1 Dh4-a4 20. Tf1xf6 Pb8-c6

Zie diagram 3

21. Tf6xe6

'Alweer een briljant idee', schrijft Kasparov niet zonder zelfspot. Het is genoeg voor remise maar wit kon winnen met 21. b3 Da3+ 22. Kb1 Pd4 23. Db2 Dxb2+ 24. Kxb2 Kg7 25. Tf1.

21 ... Pc6-d4 22. De2-g4 Da4xa2 23. Ld3xg6 h7xg6 24. Te6xg6+ f7xg6 25. Dg4xg6+ Kg8-h8 26. Dg6-h5+ Kh8-g8

Remise.

Alexei Sjirov is met vier schitterende winstpartijen voorlopig de held van het toernooi. Het mooist was zijn zege op Topalov. Wie zou wits 22ste zet hebben voorspeld?

Sjirov - Topalov@QC

Sarajevo 2000@QC

1. e2-e4 e7-e6 2. d2-d4 d7-d5 3. Pb1-c3 Pg8-f6 4. Lc1-g5 d5xe4 5. Pc3xe4 Lf8-e7 6. Lg5xf6 g7xf6 7. Pg1-f3 a7-a6 8. c2-c4 f6-f5 9. Pe4-c3 Le7-f6 10. Dd1-d2 c7-c5 11. d4-d5 0-0 12. 0-0-0 e6-e5 13. h2-h4 b7-b5 14. d5-d6 Pb8-c6 15. d6-d7 Lc8-b7 16. Dd2-d6 e5-e4 17. Pc3-d5 Lf6-g7 18. Pf3-g5 Pc6-d4 19. Pd5-e7+ Kg8-h8 20. Th1-h3 f5-f4 21. Kc1-b1 b5-b4

Zie diagram 4

22. Lf1-e2 f4-f3 23. g2xf3 Pd4xe2 24. Dd6xc5 Pe2-f4 25. Dc5-f5 Pf4-g6 26. h4-h5 Dd8xe7 27. h5xg6 ...

Zwart geeft op.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden