Theorieboek raadplegen is verboden, spieken mag

Het is de toernooischaker streng verboden tijdens zijn partij een computerprogramma of theorieboek te raadplegen. Maar hij mag wel afkijken....

Gert Ligterink

Spieken komt regelmatig voor. Zo gingen in 1964 tijdens deOlympiade in Tel Aviv de tegelijkertijd gespeelde partijenKuijpers - Portisch en Yanofsky - Unzicker dertig zetten gelijkop. De witspelers zullen onderweg spijt hebben gekregen, toen zemerkten dat ze zich op een doodlopende weg bevonden. Kuijpers gafop bij de 36ste zet, Yanofsky hield het vier zetten langer vol.

Het gaat vaker mis met spelers die elkaar volgen. Beroemd isde nederlaag die de Argentijnen Panno, Pilnik en Najdorf in 1955tijdens het interzonale toernooi in Göteborg moesten slikkentegen de Sovjet-grootmeesters Geller, Spassky en Keres. In deveertiende ronde kozen de Argentijnen alledrie dezelfde riskante,Siciliaanse openingsvariant, waarna ze collectief op dezelfdewijze werden weggeofferd. Nadat Geller als eerste het gat in de Argentijnse analyses had ontdekt, volgden Keres en Spasskydankbaar zijn voorbeeld.

In de vijfde ronde van het Aeroflot Open in Moskou was hetafgelopen zondag weer eens raak. Aan de negende tafel speeldende Russen Jakovenko en Tsjekatsjev tegen elkaar en zeven bordenverderop zat de Armeniër Petrosjan (geen familie van devoormalige wereldkampioen) tegenover de Rus Pavel Smirnov. Devier spelers hielden elkaar scherp in de gaten.

Jakovenko - Tsjekatsjev

Petrosjan - Smirnov

Moskou 2006

1. e4 c5 2. Pf3 d6 3. d4 cxd4 4. Pxd4 Pf6 5. Pc3 a6 6. Le3 Pc67. Le2 e6 8. a4 Le7 9. 0-0 0-O 10. f4 Dc7 11. Kh1 Te8 12. a5

Dit pionoffer is eerder geprobeerd.

12 Pxa5 13. e5 dxe5 14. fxe5 Dxe5 15. Lf4 Dc5 16. Pa4 Da717. Le3 Pd5

Er komen meer zetten in aanmerking. Een radicale oplossingis het kwaliteitsoffer 17 Td8 18. Pf5 exf5 19. Lxa7 Txd1 20.Tfxd1 Txa7 21. Pb6 Le6 22. Txa5 Pe4, waarna zwart niets heeft teklagen.

18. Lg1

Een nieuwtje. Ik weet niet wie van de twee witspelers de zetals eerste uitvoerde, maar zijn collega volgde hem vlot. Bekendis dat het woeste 18. Ld3 niet goed afloopt voor wit na 18 Pxe3 19. Lxh7+ Kf8 20. Txf7+ Kxf7 21. Dh5+ Kf8 22. Lg6 Lf6 23.Dh8+ Ke7 24. Dxe8+ Kd6 en zwarts koning ontsnapt naar dedamevleugel.

18 b5

Zie diagram 1

In deze stelling scheidden pas de wegen. Jakovenko dachtonmiddellijk toe te kunnen slaan:

19. Pxb5

Niets belooft 19. Pxe6 Pe3! 20. Dc1 Lxe6 21. Lxe3 Dc7 22. Pb6Tab8 23. Txa5 Lc5 en zwart wint het tijdelijk verloren stuk terugmet gelijk spel.

19 Db8?

Veel sterker is 19 Dd7. Na 20. Pbc3 Pxc3 21. Pxc3 Pc6 iszwart uit de zorgen.

20. Pbc3 Ld8

Of 20 Pxc3 21. bxc3.

21. Lf3 Lb7 22. Pc5 Pxc3 23. bxc3 Lxf3 24. Dxf3 f6

Ook na 24 Te7 wint wit met 25. Pxe6.

25. Pxe6!

En zwart gaf op. Na 25 Txe6 26. Dd5 Dc8 27. Tfe1 verliesthij te veel materiaal.

Een paar borden verderop besloot Petrosjan dat het beter moestkunnen. In de eerste diagramstelling speelde hij:

19. Ld3

Nu mag zwart niet op a4 nemen wegens 20. Lxh7+ .

19 Lf6

Het sterkst is misschien het door Sjipov aangegeven 19 Dd7!. Wit kan dan remise maken met 20. Lxh7+ Kxh7 21. Dh5+ Kg822. Dxf7+.

20. Pxb5 Dd7 21. Pbc3 Ld8?

Nodig was 21. Pxc3 22. bxc3 Ld8.

22. Pc5 Dc7 23. Pxd5 exd5

Zie diagram 2

Nu wordt zwart schitterend weggecombineerd.

24. Txa5 Dxa5 25. Lxh7+ Kf8

Na 25 Kxh7 26. Dh5+ Kg8 27. Dxf7+ Kh7 28. Dh5+ verliestzwart de toren op e8 met schaak.

26. Dxd5 Ta7 27. b4! Db5

Uitstel van executie.

28. c4! Dxb4 29. Dd6+ Le7 30. Txf7+! Kxf7 31. Dd5+

Zwart geeft op.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden