Terugkeer naar een verbrokkeld Europa

PSV speelde in de halve finales van de laatste Champions League het mooiste voetbal. Paradoxaal genoeg moest de club dat als vertegenwoordiger van een klein land bezuren....

De UEFA werkt de steeds grotere verschillen tussen arm en rijk in het Europese topvoetbal in de hand. PSV ontving afgelopen seizoen bijna 4,8 miljoen euro uit de zogenoemde marketpool, de variabele uitkering die is gerelateerd aan de grootte van de thuismarkt. Chelsea, eveneens uitgeschakeld in de halve eindstrijd, liet bijna zeventien miljoen uit die goed gevulde kas bijschrijven.

Voorzitter Rob Westerhof van PSV noemt die verdeling oneerlijk, in navolging van voorzitters als zijn voorganger Van Raaij en Van den Herik (Feyenoord). Zij spraken de UEFA in het verleden aan op de principes, maar hun protesten waren aan dovemansoren gericht.

Westerhof: Het is zeer nadelig voor de concurrentiepositie van de clubs uit de kleinere landen, en oneerlijk omdat het hier gaat om een Europese competitie. Het slaat eigenlijk nergens op. In plaats van op te gaan in een Europa, keren we in feite terug naar een verbrokkeld Europa.`

De Champions League barst vandaag weer los. De protesten zijn verstomd, omdat de UEFA een gevangene is van de macht van de grote clubs. TV-maatschappijen en sponsors uit de grote landen dragen veel meer bij aan het totale budget van de Champions League.

Daarom is het totale prijzengeld van de competitie in tweeën verdeeld: de start- en winstpremies zijn voor alle clubs gelijk, terwijl voor de verdeling van de miljoenen in de marketpool een sleutel is gevonden die zorgt voor opbrengsten die ver uiteenlopen. Zo toucheerde Dinamo Kiev, uitgeschakeld in de groepsfase, 187.013 euro als marktaandeel, terwijl AS Roma, eveneens geëlimineerd in dezelfde groep, 6.840.909 euro kreeg.

Westerhof, ruim een jaar voorzitter van PSV, zegt de onvrede al ter sprake te hebben gebracht binnen de G-14, een forum van topclubs. We proberen andere gedachten naar voren te schuiven, maar het is een langdurige lobby.`

Niet alleen door de uitkering van het marktaandeel is het verschil tussen Chelsea en PSV weer gegroeid afgelopen zomer. De kans dat Chelsea opnieuw de halve finales haalt is derhalve weer groter geworden dan de mogelijkheid dat PSV de stunt van vorig seizoen herhaalt, althans, uitgaande van geld als motor van succes. Gelukkig spelen ook sportieve elementen nog een rol.

En Chelsea heeft dan ook nog eens een steenrijke eigenaar, Abramovitsj. Dankzij hem weet de club uit Londen zeker dat het nooit een speler hoeft te verkopen, al zijn de successen nog zo groot. Integendeel: de club investeerde nog eens een slordige 90 miljoen euro in de selectie. Manager José Mourinho mocht Essien voor 38 miljoen euro kopen, aanvaller Wright-Phillips voor 30 miljoen en verdediger Del Horno voor 12 miljoen.

Finalist AC Milan, dat ruim elf miljoen uit het marktaandeel kreeg, versterkte zich met twee topspitsen, Gilardino en Vieri, en een linksachter, Jankulovski. De gehuurde Crespo keerde terug naar Chelsea. Tomasson, drie seizoenen lang vooral bankzitter in Milaan, vertrok naar Stuttgart. Vogel kwam transfervrij over van PSV.

Liverpool, gedoteerd met een marktaandeel van ruim 13,2 miljoen, liet weliswaar Baros gaan naar Aston Villa, maar had toen al een nieuwe spits gekocht: Crouch, voor ruim tien miljoen euro. Het haalde doelman Reina voor eveneens tien miljoen van Villarreal en middenvelder Sissoko voor 7,5 miljoen van Valencia, alsmede de transferverije Zenden van Middlesbrough. Bovendien wist het aanvoerder Gerrard te behouden, die bij gebrek aan succes naar Chelsea was vertrokken.

Met andere woorden: drie van de halve finalisten zijn op papier sterker geworden. Van de vierde, PSV, is dat zeer de vraag. Hier wreekte zich de kleine markt, want PSV liep leeg.

De transfervrije Van Bommel en Vogel gingen naar Barcelona en AC Milan, Park leverde tenminste nog vijf miljoen op van Manchester United, en vlak voor het sluiten van de transfermarkt vertrokken Lee en Bouma voor drie, respectievelijk vijf miljoen naar de Engelse subtoppers Tottenham Hotspur en Aston Villa.

PSV ging ongeveer de weg van FC Porto. De winnaar van 2004 is nog geen anderhalf jaar later, met Adriaanse als trainer, een vrijwel volledig ander elftal. Ook Ajax merkte in 2003 dat het succesje (de kwartfinale) meteen gevolgen had voor de selectie.

PSV was in de twee halve finales sterker dan AC Milan, maar verloor desondanks. Saillant is dat de elftallen elkaar weer treffen in de groepsfase. Milan is de favoriet in de groep. Normaliter strijden PSV, Fenerbahce en Schalke 04 om de tweede plaats.

Ajax heeft het op papier iets gemakkelijker door de aanwezigheid van FC Thun in de groep, een clubje uit Zwitserland met een begroting van ongeveer vijf miljoen euro. Maar Ajax, dat woensdag in Praag begint tegen Sparta, heeft twee seizoenen gefigureerd in de Champions League. Al te veel reden voor optimisme is er vooralsnog niet.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden