Terug naar de basis

Feyenoord herrees uit de sportieve misère en kijkt weer omhoog. Commercieel directeur Chris Woerts (48): ‘We willen onze kerk openstellen voor zo veel mogelijk mensen.’..

Feyenoord had De Kuip twee keer kunnen uitverkopen voor de klassieke kraker tegen Ajax. ‘Of drie keer’, zegt commercieel directeur Chris Woerts. ‘We moeten nee verkopen en dat is jammer.’

De club die bijna verdronk in zijn glorieuze verleden, leert opnieuw zwemmen en wil dat eens doen in een grotere Kuip. ‘We dromen met zijn allen van een nieuw stadion, omdat dat een geweldige impuls kan geven aan de club.’

Buiten, aan de andere kant van het glas van de sponsorruimte, trekt de grasmaaier baantjes over het veld, waar de nummer twee van de eredivisie morgen koploper Ajax ontvangt. Binnen zit Woerts voor een schilderij, een kopie van een beroemde foto. Rinus Israel en Theo Laseroms torsen de wereldbeker, in het gouden Feyenoord-jaar 1970.

Woerts is de gepassioneerd vertellende commercieel directeur met de Rotterdamse tongval. Hij is een waterval van ideeën, hoewel hij door de jaren heen leerde dat alles draait om de basis: een goed elftal in een prachtig stadion.

De Kuip is fraai en van 1937 bovendien, maar De Kuip is niet van Feyenoord en de exploitatiemogelijkheden zijn gering. Daarom krijgen de plannen gestalte voor een nieuwe stadion, dat in 2014 klaar moet zijn. Een tempel op Varkenoord, vlakbij De Kuip. Een werkgroep denkt over een financieringsmodel en de gemeente met de sportlievende burgemeester Opstelten is enthousiast.

Een Engels stadion zal het worden, met publiek dicht op het veld. Een voetbalstadion, met een ondergeschikte rol voor andere evenementen. ‘In bijna alle stadions zit je tegen een muur aan te kijken. Daar word ik gek van. Afschuwelijk. Er komt hier geen muur in het stadion.’

Een immense tempel zal het zijn, met 70 duizend, misschien zelfs 80 duizend plaatsen. Woerts kijkt naar de maatschappij van over tien of dertig jaar. ‘Dat is een ander soort samenleving. Je gaat dan iets met je vrienden doen of met je familie. Waar de kerken leegstromen, zitten de voetbalstadions vol. Het is een ander soort saamhorigheid. De behoefte groeit om gelijkgestemden te ontmoeten.

‘Alle ambitieuze clubs die willen groeien, beginnen met het verbreden van de mogelijkheden binnen hun eigen huis. Of je nu naar Heerenveen kijkt, AZ, Groningen, Barcelona, Benfica, Porto, Glasgow Rangers of de Duitse clubs. De groei van Manchester United begon met de komst van Cantona en de uitbreiding van Old Trafford. Barcelona gaat naar 110 duizend plaatsen. Wij willen onze kerk openstellen voor zo veel mogelijk mensen.’

Vorig seizoen nog was Feyenoord zieltogend. Een erbarmelijk elftal. Een omvangrijke selectie met oneindig veel Feyenoord-onwaardige spelers. Morrend, soms agressief publiek. Verwijdering uit de UEFA Cup na rellen in Nancy. Een voorzitter (Van den Herik) die als boegbeeld schuldig werd gehouden voor veel sores en die te weinig aanwezig was om het beeld bij te stellen. Plus een schuldenlast die in de miljoenen liep.

‘Je kwam nooit aan je normale werk toe, maar ik ben blij dat we negende zijn geworden en geen tweede of derde. In één keer was duidelijk hoe schrijnend de situatie was op sportief gebied. De ogen gingen open.’ Feyenoord moest weer een elftal krijgen waarop Rotterdam trots was en dat de eeuwige hunkering naar succes kon weerstaan, want succes is eerder uitzondering dan regel in Rotterdam-Zuid.

Feyenoord richtte investeringsfondsen op, de zogenoemde talentpools, en gaf certificaten voor aandelen uit. ‘We vroegen om vertrouwen en beloofden triple A-spelers te halen. Dat verhaal sloeg aan. We verbonden 45 mensen die niet of latent betrokken waren bij de club, voor 2,5 ton of meer.’

Makaay kwam, Van Bronckhorst, De Cler, Hofland. En Feyenoord is alweer met een nieuw investeringsplan bezig, voor de langere termijn. Daarover kan Woerts nog niets zeggen.

De selectie is bijna gesaneerd. De schuld blijft 13 miljoen, maar dat is een relatief bedrag door de waardevolle spelers op het veld. Ja, buitenlandse investeerders rammelden aan de poort. ‘We wilden op eigen kracht komen bovendrijven.’ Dat Van den Herik uit veiligheidsoverwegingen De Kuip meed, is jammer. ‘Voor de persoon vind ik het vervelend hoe het is gegaan. Dat verdient geen schoonheidsprijs. Volgens mij kan hij weer gewoon komen, maar ik weet niet wat zijn ambitie is.’

Dan spreekt Woerts een zinnetje uit dat vaker langskomt. ‘Feyenoorder ben je niet altijd voor je lol. Dat gevoel draag je met je mee. Het vertrouwen van de achterban heeft een grote deuk opgelopen. Stapje voor stapje moet je dat terugwinnen. Dat kun je onder meer doen door open te zijn en eerlijk te vertellen waarmee je bezig bent, zonder valkuilen en verborgen agenda’s. Wij zeggen: alles wat wij doen, komt ten goede aan het eerste elftal.’

Woerts is misschien wat conservatiever geworden in zijn denkbeelden. ‘Je moet nooit aan de authenticiteit van de sport komen. Kales (voormalig directeur bij Ajax) kwam bij Ajax en zei: we gaan drie keer 30 minuten voetballen. Onzin. Wat er tussen de lijnen gebeurt, daar moeten we ons niet mee bemoeien.

‘Ik geloof niet zo in geldverslindende projecten in China, Ghana of Japan die niet ten goede komen aan het eerste elftal. Als de kans zich voordoet, moet je die grijpen, zoals met Ono aan wie we veel hebben verdiend in Japan. Maar je mag je nooit laten leiden door dat soort motieven.

‘Ga al die projecten van Engelse clubs maar eens na, met de winkels van Manchester United op Singapore Airport of de cafés in Ierland. Dan zie je dat het allemaal wel meevalt. Engeland profiteert vooral van de buitenlandse tv-rechten. Die leveren ongeveer 600 miljoen euro op.’ Lachend: ‘Engeland heeft zijn Gemenebest beter verdedigd dan wij.

‘En ik geloof ook niet in het verhaal dat we de Chinese markt ontwikkelen. Alles wordt daar gekopieerd en Chinezen hebben helemaal geen merkentrouw. Zij leven op een vulkaan van nieuwe ontwikkelingen. Die zijn helemaal niet met Nederlands voetbal bezig. Die illusie heb ik niet.’

Hij zoekt het liever dichter bij huis en wijst op een supportersanalyse van een half jaar geleden. Woerts vraagt zijn gesprekspartners hoe zij de gemiddelde Feyenoord-fan zien. Het antwoord: als hardwerkende man, tussen laag inkomen en middenklasse. Gezinnetje misschien.

Hij veert op: ‘Grappig. Anderhalf, twee keer modaal komt bij ons vaker voor dan in het landelijke gemiddelde.’ De globale conclusies: Feyenoord-supporters werken voltijds. Vaak is een tweede inkomen aanwezig. Ze zijn geen spaarders en 35 procent is vrouw. Ze zitten overal, behalve in Rozendaal.

‘Het onderzoek gaf tegenwicht aan het vooroordeel dat Feyenoord laagdrempelig is, met veel werklozen.’

Volksclub Feyenoord vraagt de fans nu officieel lid te worden. ‘We willen ze mobiliseren, voor 40 euro per jaar. Het grootste voordeel is dat het geld volledig wordt besteed aan het eerste elftal, vanuit het samen-worden-we-sterker-idee.’

Geldklopperij? ‘Benfica heeft 186 duizend leden die 55 euro betalen. Elk jaar dragen de supporters bij aan de ontwikkeling van de club. Het zou fantastisch zijn als we binnen één, twee jaar 100 duizend leden hebben.’ Twee weken na de lancering van het plan staat de teller op 15 duizend.

In ruil voor hun trouw krijgen de supporters één plek in de stichting continuïteit, die het erfgoed van de club bewaakt. ‘Je kunt je afvragen of één te veel is of te weinig. Het ene uiterste is niks doen, het andere is Barcelona, waar de supporters het bestuur kiezen. Wij beginnen met een tussenweg. We erkennen de supporters en geven ze een stem.’

Zo ontwikkelt het nieuwe Feyenoord zich stap voor stap, met als doel weer succesvol te zijn en deelname aan de Champions League af te dwingen, zodat de begroting met een miljoen of 15 omhoog kan.

Nooit meer wil Feyenoord de grenzen van de groei uit het oog verliezen. Woerts sloot als vorige directeur van de eredivisie het laatste tv-contract. Hij was trots op de totale opbrengst van 80 miljoen. Maar in Engeland begint elke club in de Premiership met 80 miljoen pond.

Het zal hem benieuwen welke kant het opgaat met het nieuwe contract, dat binnenkort wordt gesloten. De groei zit vooral in digitalisering. Dus: Feyenoord - Groningen zien in Limburg, via een decoder, tegen betaling. ‘Maar als we blijven vasthouden aan het traditionele verhaal van het bord op schoot voor de samenvattingen om zeven uur, zal de economische waarde van de live-rechten niet groeien.’

Woerts hecht belang aan het collectief. AZ dreigde onlangs de rechten zelf uit te baten. ‘Ik vind het goed dat Scheringa een statement maakt om zichzelf te positioneren, maar het is een onrealistische gedachte. Je hebt elkaar nodig. Vanuit solidariteit kun je nuances aanbrengen.’

Wezenloos gestaar naar de toplanden is zinloos. ‘We moeten ons niet richten op die topvijf, maar de beste van de rest willen zijn. We zijn nog steeds de zesde voetbaleconomie van de wereld. Daar kunnen we trots op zijn.’

De bedreiging uit het Oostblok is nieuw. ‘Je hebt geluk dat niet iedereen daar wil voetballen, maar het gaat om bedragen waarmee wij niet kunnen concurreren.’

Feyenoord was vorig seizoen persoonlijk rond met middenvelder Timosjoek. Sjachtar Donetsk vroeg tien miljoen dollar, Feyenoord wilde enkele miljoenen betalen. Timosjoek vertrok naar Dick Advocaats Zenit St.-Petersburg. ‘Ik kreeg een mailtje van de directeur van Sjachtar. Toch gelukt hè, 15 miljoen gekregen.

‘We zullen nóg creatiever moeten zijn. Wij zijn beter in jeugdopleiding. We leiden op voor de rest van de wereld, maar daarmee is niets mis. Wij hebben ook goede trainers. Vanuit een hecht collectief kunnen we blijven presteren. Dan zul je niet elk jaar in de Champions League spelen en die zul je zeker niet winnen, maar je doet wel mee op Europees niveau.’

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden