Tegenhouden spelersbus Ajax door supporters staat voor een breed gedragen gevoel van onvrede

Na weer een verloren titelstrijd is het bij Ajax tijd voor zelfreflectie. De Cruijff-revolutie sneefde al eerder, zijn volgelingen verdwenen van het toneel. Wat blijft zijn de intriges.

Ajax-directeur Edwin van der Sar spreekt zondagavond ontevreden supporters toe. Foto AT5

‘Uitstappen’. De schreeuw van supporters laat weinig ruimte voor discussie. Ze bonken op de deur van de spelersbus. Uitstappen. Ajax arriveert zondagavond bij de slagboom voor de Arena, na de afgang tegen PSV en weer een verloren titelstrijd, als pakweg 150 boze aanhangers de weg naar het vipdek blokkeren. Aanvoerder Veltman en middenvelder Ziyech stappen uit. Spelmaker Ziyech krijgt een duw, bevestigt Ajax later. Hij is daarover zo boos dat hij foto’s die naar Ajax verwijzen verwijdert op Instagram.

Later reageert directeur Van der Sar tijdens het oponthoud van twee uur. Aanhangers eisen zijn ontslag. Ze houden hem verantwoordelijk voor het falen, de eeuwige ruzies en de bestuurlijke en sportieve chaos. De voormalige doelman heeft na de aanstelling van Erik ten Hag als trainer, halverwege het seizoen, gezegd dat hij zijn positie tegen het licht zal houden als geen verbetering in prestaties zichtbaar is. De tijd voor zelfreflectie is dus aangebroken.

De slagboom is het ijkpunt van opstand bij Ajax, dat verdwaalt in een vicieuze cirkel van gedoe. Hier begon ook de zogenoemde fluwelen revolutie van Johan Cruijff, die zich in de herfst van 2010 meldde aan de poort met de mededeling: ‘Johan hier.’ Cruijff kreeg de totale regie over de ommezwaai van de club op sportief, financieel en bestuurlijk gebied. De revolutie sneefde al voor zijn dood in 2016, mede door tegenwerking. Bijna al zijn volgelingen zijn sindsdien verdwenen, al dan niet met ruzie. Alleen een overlever als de voorzitter van de ledenraad Hennie Henrichs is vergroeid met het pluche.

Wie ook zijn gebleven, zijn de dankzij Cruijff aangestelde directeuren. Cruijff vond dat oud-voetballers de hoogste posities moesten bekleden bij Ajax. Marc Overmars maakte van zijn directeurschap spelersbeleid een financieel succes, hoewel Ajax meermaals tekortschoot bij het tijdig op peil brengen van de selectie, als weer een aantal toppers was vertrokken. Verder zijn de intriges gebleven. De leiding ruziede afgelopen zomer over de aanstelling van de opvolger van Peter Bosz, die na een tamelijk succesvol, overigens prijsloos seizoen onverwacht vertrok. De miljoenenaanbieding van Borussia Dortmund viel samen met zijn niet gehonoreerde wens om de samenstelling van de technische staf te wijzigen.

Uiteindelijk stelde Ajax de trainer van Jong Ajax aan. Vreemd genoeg kreeg de onervaren Marcel Keizer, ondanks het drama rond de door hartfalen gevelde clublieveling Abdelhak Nouri, geen onvoorwaardelijke steun. Al na de thuisnederlaag tegen Vitesse in september werd Keizer onder curatele gesteld. In december volgde ontslag na de bekeruitschakeling tegen FC Twente, op het moment dat de kwaliteit van het spel in de competitie een stijgende lijn liet zien, met mooie overwinningen op PSV en AZ.

Overmars kreeg zijn zin en trok Van der Sar het anti-Keizer kamp in, wat ook het ontslag inleidde van clubicoon Bergkamp, die nota bene net had bijgetekend. Bergkamp vecht zijn vertrek juridisch aan. De met Overmars bevriende Ten Hag werd de nieuwe trainer. De raad van commissarissen liet het intussen allemaal gebeuren.

Met Ten Hag begon Ajax opnieuw, een hachelijke manoeuvre halverwege het seizoen. Ten Hag is een totaal ander type dan Keizer. Hij verwacht veel meer discipline en hamert op overlevingsdrang. Hij speelt ook een ander type voetbal dan Keizer. Zijn instelling is zelfs totaal anders dan bij de veel aanvallender ingestelde Bosz. Als hij al bij Ajax zou passen, wat de vraag is, dan heeft hij alleen een kans als hij tijd krijgt om de club te laten wennen aan zijn denkwijze. Tijd kreeg hij nauwelijks, omdat Van der Sar meteen vooruitgang eiste. Liefst een kampioenschap, terwijl de achterstand bij zijn aantreden al vijf punten bedroeg.

Ten Hag behaalde juist mindere resultaten, waarmee een dubbele nederlaag is geleden. Allereerst door de morele kant van het ontslag van Keizer, die werd geprezen om de menselijke maat waarmee hij omging met het drama rond Nouri. Spelers vergaven hem mindere wissels tegen Rosenborg en FC Twente, omdat hij zo warmhartig omging met de situatie. Het spel onder Ten Hag oogt mager en ongeïnspireerd. De kloof met PSV liep door de nederlaag van zondag op tot tien punten, waarmee de competitie drie wedstrijden voor het einde is beslist.

Met hun gebonk op de deur van de bus benadrukken de supporters een veel breder gedragen gevoel, al zijn velen het oneens met de methode van intimidatie. Ajax staat opnieuw voor een schoonmaak, met nog ongewis resultaat. Blijft Van der Sar, die intussen zal begrijpen dat het leiden van een miljoenenbedrijf iets anders is dan het verdedigen van een doel? Wat is het lot van Ten Hag, ondanks zijn nog twee jaar doorlopende contract, in de van ergernis en richtingenstrijd verdeelde club?

Zeker is dat de start van het nieuwe seizoen meteen onder hoogspanning staat als Ten Hag blijft.

Meer over