Talloze blessures en fysiek ongemak: hoe lang blijft Nadal nog de ongenaakbare gravelkoning?

Rafael Nadal dinsdag tijdens een training in Valencia. Hij bereidt er zich voor op het Davis Cup-duel dit weekend tegen Duitsland. Beeld EPA

Robèrt Misset

AMSTERDAM

Met dank aan de vroege uitglijder van Roger Federer bij het tennistoernooi in Miami keerde Rafael Nadal maandag zonder te spelen terug op de eerste plaats van de wereldranglijst. De 31-jarige Spanjaard wil deze week zijn rentree maken in de Davis Cup, maar zelden was een nummer 1 zo kwetsbaar. Het kan niet anders of Federer zal Nadal de komende maanden weer passeren, want nieuwe uitdagers van de twee iconen op leeftijd dienen zich nog niet aan.

De Plaza de Toros in Valencia is een symbolisch decor, waar Nadal in het Davis Cupduel met Duitsland wil bewijzen dat hij tenminste nog de ongenaakbare gravelkoning is. Al is de tienvoudig kampioen op Roland Garros vervuld van twijfels. Blessures, altijd weer fysiek ongemak; dat is het noodlot van de linkshandige baseliner, wiens spel vooral op kracht is gebaseerd. ‘Ik wil eerst gezond worden’, vertelde Nadal. ‘En ik bekijk per dag hoe het gaat.’

Een slopende vijfsetter overleven tegen Alexander Zverev, kopman van het Duitse team, zou de ultieme test zijn voor Nadal. Maar hij heeft sinds zijn opgave bij de Australian Open vanwege een dijbeenblessure niet meer gespeeld. Nadal maakte in 2017 een al even indrukwekkende comeback als zijn grootste rivaal Federer. Hij won Roland Garros en de US Open en eindigde het jaar als nummer 1 van de wereld, zij het strompelend. Zijn broze knieën protesteerden al in Parijs Bercy, waarna Nadal zich terugtrok voor de World Tour Finals.

Oud-atleet Miguel Janssen, fitnesstrainer bij de Nederlandse tennisbond (KNLTB), noemt Nadal een haperende diesel. ‘Als je hem ziet bewegen, kan het er lomp uitzien. Je ziet hem bijna trekken met zijn racket om de bal een hoge spinrotatie te geven. Hij is niet zo lichtvoetig als Federer en moet het meer hebben van zijn enorme drive. Nadal wil hard werken in lange rally’s, dan voelt hij zich in zijn element.’

Nadal maakt automatisch meer kilometers dan zijn tegenstanders. Janssen: ‘Nadal traint met een hoge intensiteit, vooral ook met racket en bal. En bal 26 in de rally gaat net zo hard als bal 1. Rafa blijft maar om die backhand heenlopen om zijn forehand in stelling te brengen, hij smijt met zijn energie.’

Eigenlijk zou Nadal hetzelfde moeten doen als Federer, periodiseren en zorgvuldig zijn toernooien kiezen. Maar hij heeft door zijn blessures al teveel gemist. Het was typerend dat Nadal zichzelf in 2016 forceerde om deel te nemen aan de Spelen van Rio de Janeiro. De vlaggendrager van de Spaanse ploeg had Londen 2012 moeten overslaan en wilde na Peking 2008 nog een medaille veroveren.

Ontroerend waren de beelden nadat Nadal en Marc Lopez in Rio de finale van het dubbelspel wonnen. Zelden was Nadal zo uitgelaten in de armen van zijn huilende partner, hier won de liefde voor de sport. Het kostte Nadal wel de rest van het seizoen, want hij had zich met een polsblessure al moeten terugtrekken op Roland Garros. Voor Nadal stortte een wereld in, Roland Garros is zijn fort. Het gaf zijn terugkeer in 2017 extra glans, in grootste stijl veroverde hij 'La Decima’, zijn tiende titel.

Het was tevens zijn mooiste triomf, aldus Martin Verkerk, finalist op Roland Garros in 2003. ‘Zijn niveau was bizar, Nadal ramde echt iedereen van de baan. Zonder setverlies Roland Garros winnen vind ik een unieke prestatie. Nu zag je Nadal weer dichter op de baseline kruipen en domineerde hij wel met zijn forehand. De laatste jaren stond Nadal te ver achter de baseline, alsof hij zich wilde ingraven. Toen kwamen zijn spinballen niet door en verloor hij in 2015 op Roland Garros van Djokovic.’

In die jaren kon Nadal van iedereen verliezen. En wekte hij verbazing door openlijk over zijn wankele gemoedstoestand te praten. Het beest leek getemd, Nadal verloor zelfs op gravel zijn aura. Hij was toe aan een nieuwe coach. Oom Toni Nadal is nu de regisseur op afstand, oud-prof Carlos Moya heeft de regie overgenomen. De dubbelhandige backhand van Nadal heeft aan kracht gewonnen, hij serveerde vooral beter na zijn terugkeer in 2017.

Zijn onverwoestbare mentaliteit bleef het fundament onder zijn spel. Na vijftien jaar speelt Nadal nog elk punt alsof het de laatste bal uit zijn carrière is. Zolang zijn lichaam hem niet in de steek laat, zegt Verkerk. 'Nadal had Roland Garros niet tien keer gewonnen als het om twee gewonnen sets zou gaan. Jarenlang was hij de fitste van allemaal, hij maakt er een uitputtingsslag van en kraakte zijn tegenstanders fysiek. Zodra Rafa Stade Philippe Chatrier betreedt, weet hij: ik ga die titel weer pakken.’

De komende maanden zijn voor Nadal van cruciaal belang, al worstelt hij met een terugkerend dilemma. Korte punten spelen als Federer op zijn oude dag zit niet in zijn aard, terwijl het helend voor hem zou kunnen werken. Oom Toni heeft hem opgevoed in nederigheid, niets komt vanzelf bij Nadal. Hij moet ploeteren voor elk punt en accepteert de pijn, het is zijn handelsmerk geworden.

Van een marathonloper maak je geen sprinter, zegt fitnesscoach Janssen. ‘De slijtage is zichtbaar. Nadal wil zijn tegenstanders graag slopen, maar met zijn speelstijl sloopt hij ook zichzelf.’

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden