Talent moet ook eens kunnen verliezen

Roel Boomstra, het zeventienjarige supertalent dat bij de junioren al menige hoofdprijs in de wacht heeft gesleept, sloot zijn tweede NK-optreden bij de senioren met een fraaie tweede plaats af....

De verwachtingen die dammend Nederland van Boomstra heeft, zijn dermate hooggespannen dat sommigen het zelfs als een teleurstelling ervoeren dat de Emmenaar er niet in slaagde Baljakin (17 uit 11!) serieus te bedreigen. Dat lijkt mij een overtrokken, van realiteitszin gespeende reactie.

Zo moet allereerst worden opgemerkt dat Baljakin domweg niet was bij te benen. En dat een jonge speler op zijn weg naar de top van tijd tot tijd hardhandig op de vingers wordt getikt door een oudere collega, behoort nu eenmaal tot de onvermijdelijkheden van het leven. De vraag is niet of dat erg is, de vraag is hoe hij daarmee omgaat en welke lering hij er uit trekt. Laat ik een en ander verduidelijken met voorvallen uit de carrières van twee voormalige jeugdspelers wier namen in beschouwingen over Boomstra steevast opduiken.

In 1967 debuteerde Harm Wiersma op dertienjarige leeftijd in het (senioren-) NK, waarbij hij met de overweldigende score van 8 uit 4 van start ging. Toen stuitte Wiersma op veteraan Jan Bom. Die speelde de beste partij van zijn leven en zette het wonderkind met een prachtige half-open klassieke omsingeling van het bord.

De nederlaag tegen Bom zou Wiersma de koppositie kosten. Maar hij liet zich er geenszins door uit het veld slaan: hij wist zijn score van ‘+3’ vast te houden en eindigde als derde, pal achter oud-wereldkampioen Roozenburg. Maar dat niet alleen. Wiersma zette het half-open klassiek, het wapen dus waarmee Bom hem gevloerd had, onmiddellijk ook op zijn eigen repertoire. Gedurende zijn loopbaan zou hij er talrijke speltechnische successen mee boeken, waarvan ik er rond de jaarwisseling 2005-2006 een viertal in deze rubriek heb besproken.

Wat mijzelf betreft dringt zich de vergelijking op met het vreselijke pak slaag dat ik, als zestienjarige, in het Kandidatentoernooi 1966 van de zeven jaar oudere Andreiko kreeg. Maar die verliespartij had ook voordelen: nooit meer zou ik mijn grote rivaal onderschatten. Hoe het verder ging tussen Andreiko en mij is, dankzij de documentaire die afgelopen najaar bij de VPRO te zien was, zelfs bij een iets breder publiek bekend.

Overigens was die nederlaag tegen Andreiko natuurlijk niet mijn eerste ‘leermoment’. Tussen april 1961 en augustus 1966 had ik wel vaker partijen verloren die achteraf juist heilzaam bleken te zijn geweest voor mijn ontwikkeling. Het eerste deel van de autobiografie waaraan ik momenteel werk, zal liefst negen van dergelijke ‘educatieve’ verliespartijen bevatten.

Wat ik maar wil zeggen, is dat het volstrekt niet verontrustend hoeft te zijn dat een zeventienjarige ook een partij verliest. Belangrijker vind ik dat Boomstra zich door de nederlaag tegen Baljakin niet van de wijs liet brengen. Integendeel. Van de vijf resterende partijen won hij er één (van Scholma!), en met Thijssen en Lemmen vocht Boomstra zware en boeiende duels uit, waarin zijn tegenstanders hard moesten werken om hem van de winst af te houden.

Hieronder het verloop van de ontmoeting die de strijd om de nationale titel in feite besliste.

Boomstra-Baljakin

NK 2010

1.32-28 17-22 2.28x17 12x21 3.34-29 7-12 4.40-34 1-7 5.45-40 21-26 6.50-45 19-24 7.38-32 14-19 8.32-28 20-25 9.29x20 25x14 10.37-32 26x37 11.42x31 15-20 12.43-38 19-23 13.28x19 14x23 14.49-43 10-14 15.41-37 5-10 16.46-41 13-19 17.47-42 8-13 18.32-28 23x32 19.37x28 20-24 20.42-37 16-21 21.31-26 2-8 22.26x17 11x22 23.28x17 12x21 24.36-31 21-26 25.31-27 7-11 26.34-29 10-15 27.29x20 15x24 28.40-34 11-17 29.37-32 6-11 30.41-37 18-22! 31.27x18 13x22 32.48-42 8-12 33.34-30 11-16

(met het veel logischer 44-39-33! kon wit misschien nog op de been blijven) 39...18-22! 40.38-33 14-19! 41.24x13 9x18 42.45-40

Hier gaf wit het op. Dat was rijkelijk vroeg. Maar het is waar dat 49.33-28(?), een zet die met 44 op 43 remise was geweest, kansloos verliest door 49...27-32! 50.28-23 18-22 enz.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden