Tactische hoogstandjes kleuren wervelende handbalshow

Het aantrekkelijke handbal van de Nederlandse vrouwenploeg, halve finalist bij het WK, is geen toeval. De technische directie van het Nederlands Handbal Verbond (NHV) koos, toen een toekomstplan werd geschreven, voor snel, dynamisch, creatief en effectief. Dat is in Denemarken goed zichtbaar. Nederlands handbal is als Nederlands voetbal ooit was: een lust voor het oog.

Beeld Henk Seppen

Handbal is een van de snelste sporten ter wereld geworden. De versie zevenhandbal, lang ook nog zaalhandbal geheten, maakt sinds 1972 daadwerkelijk opgang toen die bij de Olympische Spelen van München voor het eerst op het programma stond.

Vrouwen mochten in 1976, in Montreal, voor het eerst meedoen. In Nederland is handbal, met zijn vijftigduizend leden, vooral een vrouwensport.

Climaxsport

Het is ook een climaxsport. In de laatste minuten staan scores niet vast. Drie of twee goals voorsprong kunnen snel verdampen. In geval van vertragend spel door de ploeg in balbezit kunnen de scheidsrechters (altijd een koppel) de bal aan de gretige, meestal achterstaande partij geven. De klok staat ook stil bij het nemen van strafworpen of andere tijdrovende gebeurtenissen. Zestig speelseconden kunnen veel langer dan een minuut duren.

Qua climax was de kwartfinale van woensdagavond, tussen thuisland Denemarken en uitdager Roemenië, een schoolvoorbeeld hoe spannend handbal kan zijn. Vijftien seconden voor tijd mocht Denemarken bij één doelpunt achterstand een strafworp nemen. Die werd gemist. De Franse scheidsrechters zagen direct weer een overtreding en lieten nogmaals een strafworp nemen. Denemarken kwam nu wel gelijk.

Roemenië plaatste zeven seconden voor tijd zijn laatste aanval. Die werd onreglementair gestuit, met precies 30 minuten op de klok. De toegekende strafworp werd door de Deense keepster Sandra Toft gestopt. De volle Jyske Boxen, het met vijftienduizend fans gevulde stadion in Herning, ontplofte. Tien minuten later besliste Roemenië aan het eind van de verlenging het duel door een treffer in de laatste seconde.

Beeld Henk Seppen

Hoogst aantrekkelijke tv-sport

Die wervelende opeenvolging van gebeurtenissen, voor regisseurs en scheidsrechters nauwelijks te volgen, maakt handbal tot een hoogst aantrekkelijke tv-sport. Het verdedigende spel heeft iets van rugby weg. Het aanvallende spel, op voldoende afstand van de cirkel (6 meter van het doel), is meestal snel en wisselt van diepte.

De aanvallende druk komt van de drie schutters in de opbouwrij. De middelste opbouwer, bij Nederland vaak Nycke Groot, zorgt voor de spelverdeling en geeft het gehanteerde aanvalssysteem of de te benutten truc aan. De vrouw aan de cirkel zet een sper, een blok om ruimte te maken, of ontvangt van de opbouwers de bal in de hand. Daarvoor moet zij vaak al half boven het cirkelgebied zweven.

Verdedigers geven nauwelijks ruimte. Is die er wel, dan worden de hoekspeelsters benut. Zij vergroten hun hoek door als het ware een terugtrekkende beweging in het veld te maken. Daarna volgt het schot, uit de linkerhoek door een rechtshandige, of omgekeerd. Schoten worden met effect via de grond geplaatst, of via de paal.

Estevana Polman neemt het Franse doel onder vuur op het WK Beeld Henk Seppen

Polen

De nationale vrouwenploeg, vanavond om zes uur in de Jyske Boxen uitkomend tegen Polen, speelt op snelheid en past veel ongewone tactieken toe. De keepster, de grandioze Tess Wester, komt naar de kant, als een speelster een tijdstraf van twee minuten uitzit. Er komt dan een zesde veldspeelster, tevens doelvrouw, in. Op die manier maakte Estavana Polman woensdag tegen Frankrijk twee doelpunten.

Het land leeft mee met de sport, merken de handbalsters. Peter Portengen, assistent-coach: 'Als ik mensen die handbal helemaal niet kennen, meeneem naar een wedstrijd, roepen ze al snel: wat gebeurt hier allemaal? Deze sport is snel, fysiek, soms keihard. En de acceptatie is hoog. Je ziet niemand bij scheidsrechters zeuren. Net zoals in rugby. Dat is ook zeker een factor om deze sport mooi te vinden.'

Estevana Polman Beeld Henk Seppen
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden