Supersterk gevoel kan Vriesde niet redden in gedrang van kopgroep

Soms voelt ze zich te veel eigendom van Nederland. Daarom bleef ze Surinaamse maar vooral zichzelf. Ze vindt dat soms te weinig, soms dubbelhartig over haar geschreven wordt....

Van onze verslaggever

Hans van Wissen

ATHENE

Misschien klopt het wel een beetje dat er voor haar andere maatstaven gelden dan voor haar concurrentes. Maar er is geen ontkennen aan: Letitia Vriesde is ín en dóór Nederland gevormd. Wat haar interessant maakt heeft echter niets met Holland of Suriname te maken. Vriesde is zichzelf: een gestaag 'groeiende' atlete die eigenlijk veel te klein is maar die in die bescheiden beentjes een ongelooflijke snelheid weet te ontwikkelen.

Ze kwam zaterdag binnen op de ondankbaarste plaats die de topsport kent, de vierde. Een optimist stelde de eerste vraag: 'Ik dacht dat je zou winnen?' Vriesde: 'Ik ook.'

Even verder stond Stella Jongmans die voorspelbaar laatste was geworden in de finale van de 800 meter. Een tegenpool van de professionele Vriesde maar openhartig als geen ander. Soms nog een kind, dat zich niet goed raad weet met de belangstelling. De fotografen verdringen zich steevast omdat ze er toevallig goed uitziet. Maar ze wil zich daar absoluut niet op laten voorstaan, ze wil erkenning als atlete. Ze donderde bij vorige toernooien, behalve bij de EK indoor van vorig jaar, door het valluik en ze voelde zich gekrenkt. Ze wilde niet beoordeeld worden op haar uiterlijk maar op haar prestaties. Daarom gaf het zo veel voldoening dat ze eindelijk een finale haalde. Waarschijnlijk te veel voldoening.

Vriesde denkt altijd vóóruit. Ze was al in 1991 vijfde, ze haalde twee jaar geleden zilver. Ze is met dat kleine lijfje ongelooflijk ver gekomen en weet dat ook. Jaren heeft ze erover gedaan. Henk Kraaijenhof is nu haar trainer, vroeger hebben zowel Jongmans als Vriesde bij Haico Scharn getraind. Ook een loper die keihard was voor zichzelf. Hij streed met Bram Wassenaar om de zesde plaats bij de EK van Helsinki, in 1971.

Twaalf jaar later werd in hetzelfde Helsinki het eerste wereldkampioenschap atletiek gehouden. Rob Druppers werd er op de 800 meter tweede, een wonderbaarlijke verrichting. Later waren er lopers als Koen Gijsbers die de traditie voortzetten en in 1992 stond ineens Ellen van Langen bovenop het podium, nadat ze eerder naar de Olympische zege was gesneld.

Het vervolg was er niet. Vriesde werd zaterdag vierde, Jongmans achtste. Het hielp de twee weinig dat juist op de 800 meter een nieuw dopinggeval bekend werd. De Russin Tsioma Ljoebov werd alsnog uit de uitslag van de halve finale geschrapt.

In die halve finale had Vriesde nog een soort bescherming genoten van haar Cubaanse vriendin Quirot. Vriesde had terecht de indruk dat Ana Quirot een 'gat had getrokken' om háár naar de finale te brengen. Maar in die finale was het hard tegen hard en sprint tegen sprint. Jongmans was al uit beeld, Vriesde kon tot haar teleurstelling niets meer uitrichten.

'Ik voelde me supersterk,' zei ze, 'maar ik kwam in de knel en kon niet alles geven. Ik ging achter Mutola aan maar dat bleek de verkeerde. We zaten met zijn vieren voorop en we wisten dat we aan elkaar gewaagd zijn. Eén moet er afvallen, dat is nu eenmaal zo. Ik ben eigenlijk nog het meest teleurgesteld over de slechte tijd.'

Die tijd kon Quirot natuurlijk geen zier schelen. Twee jaar geleden werd ze, ook tot eigen verrassing, al wereldkampioene in Götheborg. Toen was Mutola de grote favoriete. Quirot stond met de littekens van een huisbrand aan de start en was al blij dat ze kon lopen. Bij die huisbrand had ze haar kind verloren. Hardlopen was een remedie om dat dramatische verlies nog enigszins te boven te komen. Letitia Vriesde, die als atlete keihard is, betoonde Quirot in die tijd haar grote medeleven. Ze kenden elkaar al jarenlang, van Zuid-Amerikaanse Caribische kampioenschappen.

Beiden 'gingen voor goud', zoals Vriesde zeer Hollands opmerkte. Vriesde is met alle kracht die ze in zich heeft, op zoek naar 'de bekroning' van haar lange loopbaan en ze moet als niet-Europese nu opnieuw twee jaar wachten. Daarom kwam de nederlaag hard aan. Ze weet dat ze 'een bepaalde waarde' heeft, maar ze voldeed niet aan haar eigen verwachtingen. Die eigen verwachtingen zijn het het belangrijkst voor Vriesde, aan de rest heeft zij geen boodschap.

Stella Jongmans is totaal anders, één stuk onrust. Maar de drang om zichzelf te bewijzen is niet minder. Ze voelde zich al bijna afgeschreven maar wist voor zichzelf dat ze bij de besten behoorde. Bewezen had ze het alleen nog niet. Vandaar die enorme voldoening over het bereiken van de finale. Enorme pijn had ze gehad, geen stap kon ze verzetten. Toen ze in de finale al snel in uitzichtloze positie kwam, liet ze de teugels vieren. Het was geen mooi besluit. Dat mooie besluit moet op de 1500 komen, hoewel Jongmans eigenlijk niet voor die afstand lijkt te zijn geboren.

Jongmans: 'Sommige mensen leren snel, anderen pikken telkens iets nieuws op. Ik behoor tot de laatste categorie. Het was voor mij al een enorme overwinning om in de finale te staan. Dat had ik eerder dit jaar nooit durven dromen. Mijn trainer Haico Scharn evenmin. Hij is niet voor niets op vakantie gegaan.

'Toen ik de finale toch haalde, wist ik weer waarvoor ik het allemaal doe. Het was bijna schokkend. Ik voel me wel eens afgewezen, ja, in Nederland wordt kleingeestig gedacht en ik ben zelf niet een van de tactvolsten. Daarom ben ik toch tevreden. Het was na 400 meter gewoon op, maar ik heb aansluiting gevonden bij de wereldtop en dat is een enorme impuls. Ik ben een laatbloeister en loop eigenlijk nog steeds op mijn talent. Organisatorisch klopt het niet allemaal bij me. Mijn relatie ging dit jaar stuk, ik moest een huis kopen en toch ben ik vooruit gegaan en sta ik hier in de finale. Als je geduld met me hebt, komt het heus wel.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden