Strenge trainers bestaan niet meer

Han Grijzenhout (64) was bij Ajax assistent van Michels en Kovacs en bijna 24 jaar trainer in België, van negen clubs....

Voor de deur staat een luxueuze kampeerwagen met een Belgisch kenteken. In de wagen zit een hond die, zeggen Han en Coby Grijzenhout, kan lachen. De hond trekt een grimas die wel wat op een lach lijkt en Han en Coby lachen terug. Ze zijn Amsterdammers, veertig jaar getrouwd en ze lachen vaak en veel.

Sinds 1972 wonen ze, met hun twee dochters, in België. Han: 'Ik werkte bij Ajax en dankzij Leo Horn, de scheidsrechter, kwam ik bij Cercle Brugge terecht. Een Belgische scheidsrechter die in het bestuur van Cercle zat, had Horn gevraagd of hij niet een goede Nederlandse trainer kende. Ja hoor, zei Horn, en . . .'

Coby: 'Mag ik even vertellen hoe het allemaal begon? Ik keek naar een Cup-wedstrijd van Ajax en Horn zat achter me. Wordt het niet eens tijd dat jouw man bij Ajax weggaat, vroeg hij. Waarom, zei ik. Omdat hij een goede trainer is, zei Horn. Ik weet wel wat voor hem, in België. En zo is het begonnen. Vijfentwintig jaar geleden.'

Han: 'Dat was een grote omschakeling toen hoor, van Ajax naar Cercle Brugge. Van het mooie stadion in de Watergraafsmeer, naar dat kleine stadionnetje van Cercle.'

Coby: 'Laten we wel wezen, het was amateuristisch in België.'

Han: 'Toen wel ja. Ik was het professionalisme van Ajax gewend, de aanpak van Michels.'

Coby: 'Tijdens de eerste training stond een speler plotseling aan de kant te plassen. Dat gebeurde gewoon daar. Daar heeft hij een einde aan gemaakt.'

Han: 'En ik verbood dat de vrouwen met de bus meereisden naar uitwedstrijden.'

Coby: 'Nou dat weet je wel wel hé. Kreeg hij al die vrouwen op zijn nek. Wat voetbal betreft was België een achterlijk landje.'

Han: 'Ik eiste dat de regels werden nageleefd en was consequent, zoals Michels. De spelers waren semi-profs. Het was nieuw voor ze. Ik nam het professionalisme mee naar Cercle. Ik lette op de klok. Een harde, noemden ze me.'

Coby: 'Maar nou niet meer hoor.'

Han (schaterlachend): 'Hou toch je mond eens! Ik zal niks zeggen hoor, zei ze nog.'

Twintig jaar lang werkte Han Grijzenhout op een scheepswerf, de ADM in Amsterdam-Noord. Hij begon als leerling-meubelmaker, klom op tot interieurtekenaar en voetbalde bij DWS.

'Op een dag werd ik op de veerboot over het IJ door een man aangeklampt. Hij was bestuurslid van ADM en vroeg me of ik speler-trainer wilde worden. Dat heb ik gedaan. Als we bij DWS een elftalbespreking hadden, roerde ik mijn mond, terwijl ik de benjamin van de ploeg was. Ergens borrelde er al iets en later kwam het er uit.'

Op aanraden van een vriend, Cor Brom, werd hij trainer bij Ajax. Brom was assistent van de hoofdtrainer, Michels. 'Ik koos voor het voetbal, voor Ajax. Want wat maakte ik op de werf nou mee? Ik heb goeiedag gezegd tegen de ADM. Daar heb ik geen spijt van gehad want de hele rotzooi ging over de kop.

'Ik had bij Ajax de leiding over de scouting. Louis van Gaal heb ik een paar keer bekeken. Goeie voetballer, traag, maar dat was, dachten we toen nog, voor een spelmaker geen probleem. Hij kon het spel leiden. Als ik bij Michels aandrong, zo van: het zou niet slecht zijn, laten we hem maar nemen, dan gebeurde dat. Op dat terrein gaf Michels me veel vrijheid. Zo is Van Gaal bij ons terechtgekomen.'

Toen Brom naar Ajax vertrok, werd Grijzenhout in de Watergraafsmeer tweede man. 'Nu zouden ze zeggen: assistent. Maar ik was gewoon hulptrainer. Met de nadruk op hulp.'

Coby: 'Ik heb Han zes jaar niet gezien. Hij had niet eens tijd om een kostuum te kopen.'

Han: 'Michels liet me 's ochtends om tien uur, 's middags om drie uur en 's avonds om vijf, zes uur trainen. En hij laste vaak een straftraining in. Dan moest ik er ook zijn.

'Rinus hield er niet van als anderen zich met zijn werk bemoeiden. Ik heb ooit een keer tegen een journalist iets gezegd over Tommy Söndergaard, een van de spelers van het tweede. Stond meteen in de krant natuurlijk. Han, niet meer doen, zei Michels. Hij had gelijk natuurlijk. Assistent-trainers horen niet zomaar een eind weg te ouwehoeren.

'Zulke strenge trainers bestaan niet meer. Haan, Van Gaal, Cruijff, goede trainers hoor, maar ánders. Maar het stempel van Michels zit er op hoor, oh ja. Als ik ze zie en hoor en kijk wat ze doen, denk ik: Michels. Ik heb dat stempel ook. Het is een keurmerk.

'In 1971 werd Kovacs trainer van Ajax. Was óók een hele ervaring. Kovacs was een hele andere man dan Michels. Hij was een charmeur, een levensgenieter. Hij kende enorm veel mensen. Overal waar we waren zag je hem ansichtkaarten schrijven. God, wat schreef die man veel ansichtkaarten.'

Coby: 'Kovacs was een moordvent.'

Han: 'In 1971 en '72 won Ajax de Europa Cup. Ik heb ook met die beker in mijn handen gestaan, óók een bijdrage geleverd. Ik vertik het om mijn eigen verdiensten te minimaliseren. Maar ik was hulptrainer, ik wilde hogerop.'

Verdeeld over vier periodes werkte Grijzenhout tien jaar bij Cercle Brugge. Jarenlang maakte Morten Olsen deel uit van de selectie van Cercle.

'In het begin was Olsen wel eens pissig op me, als hij werd gebruikt om in de dekking te spelen bijvoorbeeld. Hij was rap hé, hij kon makkelijk een man uitschakelen. Later vertelde hij me dat het een hele goede scholing was geweest.

'Het was bij Cercle Brugge niet makkelijk om serieus te blijven. Maar Olsen verzorgde alles tot in de puntjes. Nooit viel iets op hem aan te merken. Niet roken, niet drinken, hij was duidelijk bezig om een carrière op te bouwen.'

Grijzenhout was voorts trainer van Lokeren, Club Brugge, AA Gent, Waterschei en Kortrijk, Tielen, Oostende en Roeselaere SK. 'Geen moment dachten we dat we zo lang in België zouden blijven. Onze dochters waren tien en twaalf toen we vertrokken. Ach, we zien wel, dachten we, we doen het gewoon een paar jaar. Maar het beviel mij wel. Haar iets minder. En er was altijd volop werk.'

Coby: 'Alles staat in de plakboeken. Ik heb zijn hele leven uitgeknipt. Dat is mooi om terug te zien hoor. Maar jij kijkt er nooit in.'

Han: 'Ik ben daar realistisch in. Op een gegeven moment wist ik: het is voorbij.'

Coby: 'Ik heb altijd achter hem gestaan. Als hij zondags thuis kwam en ik had de wedstrijd ook gezien, zaten we úren na te praten. Dan kon hij de spanning ook een beetje kwijtraken.

Han: 'Ze is niet zomaar een trainersvrouw.'

Coby: 'Ik vond Han een hele goede trainer. In België werd hij op handen gedragen. Maar trainersvrouwen hebben het moeilijk hoor. Ze horen nergens bij. Niet bij het bestuur en ook niet bij de spelersvrouwen.

'België zal best leuk zijn, maar niet voor mij. Voor hém is het leuk. Niet voor mij. Belgen zijn stug. Als ik iets leuks vertel, snappen ze me niet.'

Han: 'Ze mist de spontaniteit van de Amsterdammers.'

Coby: 'Ik mopper al 25 jaar. Terwijl ik een heel opgewekt mens ben.'

In mei 1995 beëindigde Grijzenhout zijn trainersloopbaan. Aan het eind van het jaar wordt hij 65. Zijn pensioen heeft hij al aangevraagd.

Coby: 'Op een dag zei hij: ik heb een mooie kar gezien, een kampeerwagen. Hij was meteen verliefd. Wij ernaar toe. Je mag hem hebben, zei ik, maar dan ook wegwezen hé, met dat ding. Dan gaan we er ook mee op reis. Zo'n kar moet niet alleen voor de deur staan.

'Toen is hij met trainen gestopt. Ik heb wel iets over hem te zeggen hoor. Niet veel, maar het was kiezen of delen.'

Han: 'Als we die kar niet hadden gekocht, zou ik nu nog op het veld hebben gestaan.'

Coby: 'Ik wil terug naar Amsterdam. Wat moeten we nog in België? Maar denk nou niet dat ik geen lol heb gehad in België. Anders had ik het niet al die jaren volgehouden. Het zijn van die vlagen hé.'

Han: 'Naarmate je ouder wordt, ga je meer terugverlangen naar je wortels.'

Coby: 'Bij mij is dat altijd heel sterk geweest. Weet je wat onze dochters zeggen? Ma, je hebt groot gelijk dat je teruggaat. En wat kan me nou gebeuren? Als het ons niet bevalt, gaan we toch gewoon weer terug? Er zijn huizen genoeg in België. Ik ben al acht keer verhuisd, die negende keer kan er ook nog wel bij. Maar ik moet hem overhalen hoor.'

Han: 'Ik weet het nog niet.'

Coby: 'Nou, ik wel hoor.'

Han: 'Misschien gaan we in Spanje wonen.'

Coby: 'Als we maar uit België weggaan.'

Han: 'We zullen wel zien.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden