NieuwsWielrennen

‘Strafrechtelijke actie tegen sprinter Groenewegen maakt niet veel kans’

De dramatische valpartij waarmee woensdag de eerste etappe van de Ronde van Polen werd besloten krijgt mogelijk een strafrechtelijk vervolg. De ploeg van de zwaar getroffen sprinter Fabio Jakobsen, de Belgische Deceuninck-Quickstep-formatie, gaat aangifte doen bij de Poolse politie tegen de veroorzaker van de valpartij, Dylan Groenewegen.

De horrorcrash van Fabio Jakobsen in drie delen. Zijn ploeg gaat nu aangifte doen tegen veroorzaker Dylan Groenewegen. Beeld BSR

De uit de koers gezette Groenewegen krijgt het verwijt dat hij opzettelijk zwaar lichamelijk letsel heeft toegebracht. Manager Patrick Lefevere van de Belgische wielerformatie herhaalde donderdag nog eens zijn aantijging dat Groenewegen zich ‘crimineel’ heeft gedragen. Jakobsen, buiten levensgevaar, wordt in een ziekenhuis in Katowice kunstmatig in coma gehouden.

De kans dat de Poolse politie en justitie daadwerkelijk overgaan tot strafrechtelijk onderzoek is volgens juristen niet al te groot. Overtredingen in de sport, al dan niet met dramatische gevolgen, worden doorgaans via het sport- en tuchtrecht afgedaan en niet via het strafrecht, zegt hoogleraar Sport en Recht Marjan Olfers.

‘We kennen uit de voetbalwereld wel voorbeelden van toepassing van het strafrecht onder de noemer van voorwaardelijke opzet’, zegt Olfers. ‘Dat gaat erom dat iemand willens en wetens dusdanig grote risico’s heeft genomen dat hij had kunnen weten dat hij een ander in groot gevaar brengt. Zo’n zaak ken ik niet in de wielerwereld en de vraag is of er in deze zaak een beroep op kan worden gedaan. Ik ken de Poolse wet niet, maar ik denk van niet.’

Of de getalenteerde sprinter Jakobsen ooit weer op niveau zijn sport kan bedrijven is nog onduidelijk. Of zijn landgenoot en collega-sprinter Groenewegen aansprakelijk kan worden gesteld voor – in het ergste geval – voortijdige beëindiging van een sportloopbaan is ook nog maar de vraag, zegt letselschadespecialist Yme Drost.

‘De heersende regel in juridische kwesties in de sportwereld is dit: sport is risicoaanvaarding. Dat is weliswaar niet absoluut, maar veel claims ketsen hier op af. Als iemand een overtreding begaat, betekent dat nog niet dat hij of zij onrechtmatig heeft gehandeld.’

Beeld BSR Agency

Lichamelijk letsel

Dat er aan hun sport risico’s kleven is beroepswielrenners, en al helemaal de sprinters onder hen, maar al te goed bekend. Valpartijen met zwaar lichamelijk letsel of erger doen zich met grote regelmaat voor. Woensdag aan het eind van de eerste etappe van de Ronde van Polen ging het mis toen Groenewegen in het zicht van de finish van zijn lijn afweek en daarmee de opstomende Jakobsen ten val bracht.

Ook andere sprinters liepen zware verwondingen op, Groenewegen zelf brak zijn sleutelbeen, maar Jakobsen was er het slechtst aan toe. Hij vloog over de hekken met een snelheid van tegen de tachtig kilometer per uur en liep een groot aantal fracturen op. Hij moest een vijf uur durende operatie ondergaan. Zijn toestand is ernstig, maar schade aan vitale organen is er niet.

De crash maakte in de wielerwereld veel emoties én kritiek los. Dat Groenewegen in de fout was gegaan staat niet ter discussie, dat hij opzettelijk Jakobsen in en over de hekken deed belanden, gelooft nagenoeg niemand. Wel uitten veel (ex-)renners kritiek op de internationale wielerfederatie UCI en de Poolse organisatie over de aankomst in Katowice en de afzetting met hekken voor de finish. Die hekken bleken niet goed aan te sluiten, waardoor Jakobsen min of meer gelanceerd werd.

De UCI buigt zich over de vraag welke disciplinaire straf Groenewegen krijgt opgelegd. De renner zelf reageerde donderdag voor het eerst publiekelijk via Twitter: ‘Ik vind het verschrikkelijk wat er gisteren is gebeurd. Ik kan de woorden niet vinden om te beschrijven hoe erg ik het vind voor Fabio en anderen die zijn gevallen of geraakt. Op dit moment is vooral de gezondheid van Fabio het allerbelangrijkste. Ik denk aan hem, constant.’

Beeld BSR Agency

Strafvervolging

Er zijn wel voorbeelden in de sportwereld waarbij het veroorzaken van ernstige lichamelijke schade tot strafvervolging leidde. Zo kreeg toenmalig Sparta-voetballer Rachid Bouaouzanin 2005 zes maanden voorwaardelijke straf opgelegd voor een zware overtreding op Go Ahead-speler Niels Kokmeijer die zodanig geblesseerd raakte dat hij nooit meer op niveau kon sporten. 

In het amateurvoetbal, in een zaak tussen spelers van Schoonhoven en Zwervers,  leidde een zware overtreding (2014) over de boeg van het strafrecht tot een taakstraf. In beide processen kwam uiteindelijk de hoogste rechter, de Hoge Raad, eraan te pas.

In de wielerwereld zijn dergelijke procedures onbekend en zijn aansprakelijksclaims ook uitzondering. Vorig jaar dreigde de ploeg van Groenewegen de Tourorganisatie met zo’n claim toen Wout van Aert tijdens een tijdrit zwaar ten val kwam en er kritiek was op hekken en daaraan bevestigde spandoeken. Uiteindelijk bleef het bij dreigen en kwam het niet tot een juridische procedure.

Lees ook

Groenewegen en Jakobsen: een gruwelijke val zal ze voor altijd met elkaar verbinden
De een (Dylan Groenewegen) geldt al jaren als een van de snelste sprinters ter wereld. De ander (Fabio Jakobsen) was bezig om bij dat selecte gezelschap aan te haken. Een gruwelijke val zal hun levens en carrières voor altijd met elkaar verbinden. Wie zijn zij?

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden