'Stoppen op je hoogtepunt doe je maar op één plek: in bed'

Stoppen op je hoogtepunt als sporter? Onzin, vindt Rintje Ritsma. Stoppen op je hoogtepunt doe je maar op één plek: 'in bed, met iemand naast je die je leuk vindt.' Dat gezeur over stoppen, gek werd hij ervan tijdens zijn schaatscarrière. 'Zolang je het nog leuk vindt, moet je doorgaan en vooral niet luisteren naar al die meningen van anderen.'

John Heitinga.Beeld ANP

Dinsdag maakte John Heitinga bekend per direct te stoppen bij Ajax. Hij deed dit via een brief aan de supporters van de club. Heitinga was gehaald om zijn ervaring op jonge spelers over te brengen, maar bleek te traag en te blessuregevoelig om nog mee te kunnen. Typisch geval van een sporter die te lang is doorgegaan, zo lijkt het.

Maar het perfecte afscheid, bestaat dat dan? Vraag het Frank Rijkaard of Phillip Cocu en ze zullen zeggen: ja. Niet te vroeg, niet te laat, geen spijt, geen wrok, niets van dat alles. Rijkaard won met Ajax de Champions League en nam glansrijk afscheid. Cocu stopte, nadat hij PSV op de laatste speeldag naar het kampioenschap had geschoten.

Zó mooi afscheid nemen is weinigen gegeven. Een enkeling stopte te vroeg, zoals Sjaak Swart. Toen hij in 2009 te gast was bij De Wereld Draait Door en er beelden werden getoond van zijn afscheid in het Olympisch Stadion, barstte Swart in snikken uit. Het liefste zou hij nu nóg met Ajax meespelen.

Rintje Ritsma tijdens de training voor de Red Bull Knock Out op het strand van Scheveningen.Beeld ANP

Te laat

Anderen stopten te laat, zoals John de Wolf. Hij ging, ondanks een zware knieblessure, opgelopen bij Wolverhampton Wanderers, door in de periferie van het Nederlandse voetbal. Eerst bij VVV, later bij Helmond Sport.

Van een volle Kuip naar een leeg sportpark De Braak; de stap was achteraf te groot. 'Ik was een soort light versie van mezelf geworden', zegt De Wolf.

Hij had het beter kunnen doen zoals de Franse wielrenster Jeannie Longo. Zij finishte op haar 54ste nog als vijfde bij het Franse kampioenschap tijdrijden. Jan Jongbloed stond op zijn 45ste nog op doel bij Go Ahead Eagles. En de Japanse dressuurruiter Hiroshi Hoketsu neemt op zijn 74ste mogelijk nog deel aan de Olympische Spelen Rio de Janeiro.

John de Wolf.Beeld Adriaan van der Ploeg

Hoge pieken, diepe dalen

Er zijn sporters die vinden dat je, zoals Ard Schenk dat noemde, 'het hele scala van emoties dat met topsport te maken heeft moet doorstaan'. Hoge pieken, diepe dalen. Dat vindt Ritsma ook. 'Anders zouden sommige carrières misschien maar een jaar of twee hebben kunnen duren.'

De Wolf is het daar niet mee eens. Die vond zichzelf, tijdens zijn eerste wedstrijd voor Helmond Sport, terug op een brancard, met gescheurde enkelbanden. Geholpen door injecties kon hij later nog verder spelen. Maar tijdens een van de vele autoritten tussen Helmond en Rotterdam, vroeg hij zich af: 'Waar ben ik nou mee bezig?'

De dood van zijn vader werkte daarbij als katalysator. 'Hij was mijn grootste fan, ik had altijd contact met hem na de wedstrijd. Dat viel weg. Ik zat in de auto alleen nog maar te malen. Dan heeft Heitinga het nu verstandiger gedaan: de knoop doorhakken en meteen stoppen.'

Ard Schenk.Beeld ANP

Dure kracht

'Het afscheid is iets eerder dan gepland', schreef Heitinga dinsdag op zijn eigen blog. In iets meer dan een half seizoen kwam hij niet verder dan 49 minuten speeltijd. Afgezet tegen zijn jaarsalaris, van om en nabij de één miljoen euro, is hij een dure kracht gebleken.

'Meer dan dat mijn terugkeer niet is geworden dan wat ik ervan had verwacht, ga ik niet zeggen', luidde het commentaar van Heitinga. 'Daar zou ik spijt van krijgen. En op natrappen staat rood. Na de WK-finale kan ik die kleur niet meer zien.'

Heitinga nam in elk geval zelf nog de regie in handen. Er bestaat voor een sporter geen erger afscheid dan een noodgedwongen afscheid. De chronisch geblesseerde Marco van Basten, die in een suède jackje in het San Siro-stadion van Milaan een ereronde liep, met zijn coach Fabio Capello huilend op de bank, is voor elke sporter een nachtmerrie.

Klassieker

Zondag neemt Heitinga afscheid, voorafgaand aan de Klassieker in de Arena tegen Feyenoord. Een bos bloemen, en dat was het dan. 'Ja, hoe zou dat anders moeten', zegt De Wolf. 'Hem nog een vakantie cadeau doen of zo?'

Een goed afscheid is belangrijk, zegt Rintje Ritsma. Hij deed dat in een vol Thialf, omringd door veel grote namen uit het schaatsen. 'Van tevoren zei ik: voor mij hoeft dat niet, zo'n poppenkast. Achteraf zeg ik: geweldig.'

Het helpt volgens hem in de verwerking. Zijn nieuwe leven kon beginnen. Want stoppen met sporten is een beetje sterven. Het wordt nooit meer zo mooi als vroeger.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden