Schaatsen EK Allround

Stoppen is voor Wüst geen optie, hoe groot haar verdriet om Van Deutekom ook is

Het overlijden van Paulien van Deutekom legt een schaduw over het EK allround in het Italiaanse Collalbo. ‘Het was veel te kort. Dat voelt oneerlijk.’

Ireen Wüst. Beeld ANP

Juist op het moment dat Ireen Wüst zich vrijdagmiddag op het midden­terrein wilde voorbereiden op haar 500 meter, startte op het tv-scherm even verderop een eerbetoon aan ­Paulien van Deutekom, haar ex-ploeggenoot, maar bovenal hartsvriendin. Van Deutekom overleed vorige week op 37-jarige leeftijd aan de gevolgen van kanker.

Wüst zag de zwart-witbeelden en brak. Het was te veel. Het plan was geweest om de knop om te zetten. Misschien zelfs wel kracht te ­halen uit de dood van Van Deutekom. Maar het verdriet was nog veel te vers, het woog te zwaar om goed te presteren.

Bij het inzakken voor de start van de 500 meter niet veel later werd ze gewaar van de rouwband die speciaal voor dit toernooi in de pakken voor de Nederlandse rijders is gefabriceerd. Daarop staat de geboorte- en sterftedatum van Van Deutekom. Dit hoort niet, dit mag niet, flitste door het hoofd van Wüst.

Nee, hier reed zij niet voor de Europese titel. Hier reed een vrouw in rouw.

Op de 500 meter eindigde Wüst als vierde, in een tijd van 39,72, ruim achter de zegevierende Antoinette de Jong, die met 39,19 bijna een persoonlijk record reed op de buitenbaan van ­Collalbo. Op de tweede afstand, de 3.000 meter, wist De Jong verder afstand te nemen van de concurrentie. Niet alleen bleef ze met een tijd van 4.08.22 Wüst voor – zij klokte de zevende tijd, 4.14.61 – maar ook haar ­belangrijkste concurrent Martina ­Sablikova (4.08.22).

Gaat om vriendschap

Maar ach, wat deed het er allemaal toe voor Wüst? ‘Ik ben een topsporter. Schaatsen is ontzettend belangrijk voor me’, zei ze. ‘Maar uiteindelijk draait het daar niet om in het leven. Het gaat om vriendschap, om liefde. Ik ben dankbaar dat ik die heb mogen ontvangen van Paulien. Maar het was veel te kort. Dat voelt oneerlijk.’ Daarna brak ze weer, minutenlang.

Haar trainer Peter Kolder vertelde deze week in Trouw over het noodplan dat al tijden klaar lag voor het geval Van Deutekom zou overlijden en Wüst in het buitenland zou zitten. Ten alle tijde zou ze direct terugvliegen naar huis. Ook trainingen werden aangepast, zodat Wüst zoveel mogelijk bij haar kon zijn. Zo beleefde ze moeilijke, hectische maanden bij de start van haar nieuwe ploeg, Talentned.

Opvallend genoeg reed Wüst ­onlangs nog wel nog een baanrecord in Thialf, Van Deutekoms favoriete ­afstand 1.500 meter, zei ze trots. Zo had alles wat ze deed de afgelopen maanden een emotionele lading, of ze nu wilde of niet.

Steun

De rouw om de dood van Van Deutekom legde een schaduw over het EK in Collalbo, ook voor schaatsers die verder van haar af stonden. Antoinette de Jong, 23 jaar, kende haar alleen van tv, maar toonde zich ook geraakt door haar dood. ‘Ook al kende ik haar niet persoonlijk, ik ben blij dat ik met een rouwband kan rijden. Zo hoop ik een kleine steun te zijn voor haar familie in deze moeilijke tijden.’

De Jong voelde mee met Wüst, zei ze. Ze herkende haar verdriet. Een paar jaar terug overleed De Jongs opa, vlak voor het begin van de NK afstanden. ‘Je wilt dan de knop omzetten en presteren, maar de hele tijd realiseer je je: wat ben ik hier eigenlijk aan het doen? Ik heb respect voor Ireen, dat ze hier staat op dit EK. We zijn concurrenten, maar ook collega’s. Je voelt mee met iemand die het moeilijk heeft.’

De Jong was vorig jaar nog ploeggenoot van Wüst, bij JustLease, en had toen moeite om in haar schaduw te opereren. Deze zomer stapte ze over naar de ploeg van Jac Orie, waar ze wel tot bloei kwam. Wellicht met een EK-titel als gevolg.

Op de 1.500 meter, zaterdag, verdedigt De Jong nu een tamelijk royale voorsprong van 2,72 seconden op de nummer twee van het klassement, Francesca Lollobrigida. Het is voor het eerst in haar carrière dat ze niet de jager is, maar de prooi. ‘Daar heb ik geen ervaring mee, nee. Maar ik denk dat ik genoeg ben gegroeid de afgelopen jaren om de rust te kunnen bewaren.’

Zodoende weigerde ze al een voorschot te nemen op haar zege. Sablikova won in Collalbo de laatste twee EK’s allround, in 2007 en 2011. ‘Ik ga morgen afstand voor afstand rijden, daarna zien we wel waar ik op uitkom. Hopelijk loot ik Sablikova op de 5.000 meter. Dan gaan we het samen uitvechten.’

Niet opgeven

En Wüst? Vijf keer was ze al Europees kampioen. Maar daar komt dit jaar geen zesde bij. Ze staat derde in het algemeen klassement, een podiumplek zou ze al mooi vinden. ‘Ik ga gewoon mijn best doen, een goeie 1.500 meter proberen te rijden en genieten van een paar prachtige rondjes in de zon in ­Collalbo en van het feit dat Paulien dan met me meerijdt.’

Stoppen is in elk geval geen optie. ‘Zij heeft tot het einde toe gevochten tegen die kloteziekte. Dan ga ik toch niet ­opgeven?’

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden