Reportage Filmfestival Venetië

Sterren en stof voor controverse zijn ruimschoots aanwezig op het filmfestival in Venetië

De juryvoorzitter van het filmfestival van Venetië moet niets weten van de nieuwste Polanski, maar de artistiek directeur wil juist kunst en de maker scheiden. 

Van links naar rechts: actrice Juliette Binoche, regisseur Hirokazu Kore-eda en actrice Catherine Deneuve in Venetië. Beeld EPA

Plof. Daar deelde Lucrecia Martel woensdagmiddag een publicitaire tik uit, bij de jurypresentatie op ’s werelds oudste filmfestival, de Mostra Internazionale d’Arte Cinematografica in Venetië. De 52-jarige Argentijnse cineast (La Ciénaga) en juryvoorzitter van dienst kondigde aan later deze week níét aanwezig te zijn bij de galavoorstelling van Roman Polanski’s historische drama J’accuse (An Officer and a Spie), één van de films in de competitie voor de Gouden Leeuw. ‘Ik zou bij die gelegenheid niet willen opstaan en applaudisseren, daar ik vrouwen uit mijn land vertegenwoordig die slachtoffer zijn geweest van misbruik.’ Kunst van de kunstenaar scheiden doet ze nooit, zei Martel over het werk van de 86-jarige Pools-Franse filmmaker, die in 1977 werd vervolgd voor de verkrachting van een 13-jarig meisje. Ze gaat J’accuse wel bekijken, maar dan in een reguliere, niet feestelijke vertoning. ‘Ik voel me er ongemakkelijk bij. Maar een filmfestival is wel bij uitstek de geschikte plek om over deze kwestie een dialoog te voeren.’ 

Artistiek directeur Alberto Barbera liet voorafgaand aan het elfdaagse festival weten dat hij kunst en kunstenaar juist wel scheidt. ‘Ik ben geen rechter. En als ik een echt goede film zie, aarzel ik geen moment om die uit te nodigen voor het festival. Het enige selectiecriterium is kwaliteit.’ Polanski is zelf niet aanwezig op het festival, aangezien Italië een uitleveringsverdrag heeft met de Verenigde Staten.  

De kwestie-Polanski is niet het enige discussiestuk op de eerste dag van de 76ste editie van het festival. Zoals inmiddels gebruikelijk bij de belangrijkste filmfestivals, wordt de man-vrouwverhouding onder de regisseurs geturfd en bekritiseerd. Ditmaal zijn er twee vrouwelijke regisseurs in de 21 films tellende competitie; een verdubbeling na die ene vrouw in 2018, de Australische Jennifer Kent. Vooral van Haifaa al-Mansours politieke drama The Perfect Candidate wordt veel verwacht. De 45-jarige filmmaker uit Saoedi-Arabië, de eerste vrouwelijke regisseur uit haar land, scoorde in 2012 een arthousehit met Wadjda; een prachtig klein verteld doch important drama over een jong meisje dat een (voor haar verboden) fiets wil. Al Mansours nieuwe film is wederom opgenomen in Saoedi-Arabië en is kritisch over de door mannen gedicteerde samenleving.

Venetië staat, ook met het gemor over de geringe hoeveelheid vrouwelijke regisseurs, aan de top van de piramide van ’s werelds filmfestivals, samen met het iets grotere festival van Cannes. De 69-jarige Barbera is momenteel, meer nog dan de Franse concurrent, dé hofleverancier voor de Oscars, met een imponerende reeks bekroonde titels (Gravity, La La Land, The Shape of Water, Roma) die hier op het Lido-eiland in de lagune in wereldpremière gingen. Hij voert, in tegenstelling tot Cannes, geen oorlog met Netflix: films van de digitale aanbieders dingen in Venetië wel mee naar de prijzen.

Barbera tipt Joker als dé titel die volgend jaar in het rijtje Oscarwinnaars zal prijken. Een superheldenfilm – of eigenlijk superschurkenfilm – over de vormende jaren van Batmans aartsvijand The Joker. Het is een ietwat vreemde eend in de prestigieuze artistieke competitie voor de Gouden Leeuw. De film is geregisseerd door Todd Phillips, bekend van niet per se verfijnde hitkomedies als Borat en The Hangover. Maar Joker is donkerder én menselijker dan de stripherkomst doet vermoeden, zo wordt gezegd. Hoofdrolspeler Joaquin Phoenix, die nooit eerder optrad in een superheldenepos, mag zich meten met zijn voorganger Heath Ledger, die tien jaar geleden postuum een Oscar kreeg voor zijn zonderling fraaie vertolking van The Joker in The Dark Night.

De openingsfilm van het Italiaanse festival is La vérité, een amusant doch wat navelstaarderig drama over de nabije omgeving van een Franse steractrice. Het is de eerste niet-Japanse film van Hirokazu Kore-eda, die vorig jaar in Cannes nog de Gouden Palm won voor zijn meesterlijke kruimeldievenfamilieportret Shoplifters. Nu mocht hij werken met een Franse sterrencast: Catherine Deneuve (75) in de rol van nukkige, zelfingenomen actrice op leeftijd, en Juliette Binoche (55) als dochter die het oneens is met de strekking van moeders te publiceren memoires. ‘Ik wilde al twaalf, nee wel véértien jaar lang eens met Kore-eda werken’, zegt Binoche woensdagmiddag in het festivalpaleis. De 57-jarige Japanse cineast, die naast haar zit, knikt deemoedig. De Franse actrice staat erom bekend dat ze haar regisseurs simpelweg opbelt en aan het werk zet. ‘Ook werd ik op jonge leeftijd verliefd op Catherine’, vervolgt Binoche. ‘Ze is hét symbool van vrouwelijkheid. In deze film komen al mijn dromen samen.’

Jagger in Venetië

Het duurt nog even, maar helemaal aan het slot van het Venetië filmfestival zal Mick Jagger het Lido-eiland aandoen. De 76-jarige zanger van The Rolling Stones, die al vaker acteerde, heeft een rol in de misdaadthriller The Burnt Orange Heresy van de Italiaanse regisseur Giuseppe Capotondi. Jagger speelt een rijke kunstverzamelaar die twee dieven inzet om een kunstwerk te laten roven. De opnamen vonden plaats voor de hartoperatie van Jagger, die inmiddels al weer rondspringt op het podium en op tournee is met zijn mede-Stones.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden