InterviewOlympische Spelen

Steeds meer atleten en sportbonden eisen uitstel Olympische Spelen

De roep om de Olympische Spelen in Tokio uit te stellen wordt steeds luider. ‘We gaan het niet meer halen, stekker eruit en kappen met die Spelen.’

Mensen gaan op de foto met de Olympische vlam.Beeld AFP

Steeds meer atleten en sportbonden eisen dat de Spelen van Tokio, die eind juli moeten beginnen, worden uitgesteld nu het coronavirus niet alleen Europa verlamt. ‘We gaan het niet meer halen, stekker eruit en kappen met die Spelen’, zegt oud-atleet en manager Jos Hermens. ‘Er is iets belangrijker aan de hand in de wereld.’

Hermens begeleidt met zijn bedrijf Global Sports Communication meer dan honderd topatleten en won met Oost-Afrikaanse langeafstandslopers als Haile Gebreselassie, Kenenisa Bekele en Eliud Kipchoge vele (olympische) medailles. ‘Iedereen gunt Japan fantastische Spelen, maar het IOC leeft toch in een ivoren toren? Het bestuur heeft in mijn ogen elke geloofwaardigheid verloren.

‘Ik begrijp dat Japan nog weinig last heeft van het coronavirus, maar in Europa staan we pas aan het begin. In Afrika en India zal het coronavirus ook hard toeslaan. Amerika krijgt nog een golf te verduren. Het IOC houdt krampachtig een illusie in stand.’

Oud-bondscoach Joop Alberda werd in 1996 in Atlanta olympisch kampioen met de Nederlandse volleyballers en was vier jaar later chef de mission op de Spelen van Sydney. Als technisch directeur van de volleybalbond (Nevobo) deelt hij de visie van Hermens. ‘De mystiek van de Spelen glijdt weg nu de toekomst onbestemd is.

Hoofd- en bijzaken

‘Je ziet bij het coronavirus een curve van oost naar west, van continent naar continent wordt de samenleving ontwricht. Deze periode dwingt ons tot een fundamentele keuze tussen hoofd- en bijzaken. En dan zijn de Spelen geen hoofdzaak.’

Schaatsicoon Ard Schenk won bij de Spelen van Sapporo in 1972 drie gouden medailles, bij de Winterspelen in 1992, ’94 en ’98 fungeerde hij als chef de mission. De 75-jarige Schenk zegt IOC-voorzitter Bach enig respijt te gunnen. ‘Je kunt het nog even aanzien. Maar het IOC kan niet negeren dat vele landen zijn getroffen door het coronavirus. Deze pandemie is niet in drie weken bezworen. Ik denk dat het niet lukt om de Spelen nog dit jaar te organiseren.’

Fitness op de zolderkamer

De sport in Europa is stilgevallen, vliegtuigen staan aan de grond. In Italië en Spanje zitten topsporters in quarantaine, steeds meer landen kiezen voor een totaal isolement. Hermens (70): ‘En van IOC-voorzitter Bach moeten we ons voorbereiden op de Spelen? In welke wereld leeft die man? De beste atleten ter wereld doen noodgedwongen een beetje fitness op hun zolderkamer, ze moeten juist een pauze inlassen en thuis bij hun familie blijven.’

Hermens waarschuwt ook voor de gezondheid van de deelnemers. ‘Wil het IOC 10 duizend atleten bij elkaar proppen in een olympisch dorp, terwijl overal het strikte advies geldt om anderhalve meter afstand te houden? Ze moeten voor vertrek naar Tokio worden gecontroleerd en kunnen bij terugkeer opnieuw het coronavirus verspreiden.’

Kwalificatietoernooien geschrapt

Het wringt ook dat vele, olympische kwalificatietoernooien zijn geschrapt, zegt Schenk. ‘De federaties en nationale bonden moeten nu bepalen wie naar de Spelen mogen, hoe kun je inventief en eerlijk tegelijk zijn?’

Er is volgens technisch directeur Alberda (68) geen eerlijke competitie meer. ‘De kracht van de Spelen is een level playing field voor iedereen, alle atleten mogen op dat podium hun beste prestatie ooit leveren. Dat beeld wordt nu ruw verstoord, een normale voorbereiding is onmogelijk. Grenzen zijn dicht, alles ligt al plat tot eind mei. Er is geen enkele indicatie dat de Spelen op tijd kunnen beginnen.’

Moet ook de volleybalbond, in navolging van de wielerunie (KNWU), niet pleiten voor uitstel van de Spelen? Alberda: ‘Het is een goed signaal van de KNWU. Het is een ingrijpend besluit, je beslist ook over sporters die in Tokio hun laatste kunstje willen opvoeren. Ik heb de beachvolleyballers gevraagd: wil je nog wel naar de Spelen? De grootste weerstand zal het IOC krijgen van de atleten. Wanneer de iconen van de sport weigeren te komen, is het klaar.’

Boycot

Hermens voorspelt dat atleten uit zijn stal de Spelen zullen boycotten, nu alle marathons zijn verschoven naar het najaar. In zo’n korte periode kan niemand immers twee marathons lopen. ‘De grootverdieners redden het wel. Andere marathonlopers zullen denken: ik blijf thuis, want van die olympische medaille kan ik niet eten. De Afrikaanse lopers kunnen een boerderijtje kopen van het startgeld en de premies bij een najaarsmarathon.’

Als lange afstandsloper zag Hermens in 1972 in München zijn olympische droom vervliegen, toen de Palestijnse terreurbeweging Zwarte September 11 Israëlische atleten en officials vermoordde. ‘Ik ben naar huis gegaan, voor mij waren de Spelen zinloos geworden.’

Bijna vijftig jaar later geldt nog steeds het credo van toenmalig IOC-voorzitter Avery Brundage: ‘The Show must go on’. Hermens: ‘Hij bedoelde te zeggen: ‘money talks’, de Spelen draaien nog steeds om geld. Dat egoïstische zooitje in Lausanne vliegt first class de hele wereld rond en het IOC verdient bakken met geld, terwijl vele atleten nauwelijks van hun sport kunnen rondkomen.’

Gezichtsverlies

Schenk weet dat Japan het annuleren van de Spelen als gezichtsverlies zal ervaren. ‘Ik ervoer al bij de Spelen van Sapporo hoeveel eer Japan inlegde met de organisatie. De Japanners staan voor perfectie, een jaar geleden was alles al klaar voor Tokio 2020. Ik denk dat de druk vanuit Japan voelbaar is bij het IOC.’

Het mag geen argument zijn, aldus Alberda: ‘De meeste sponsors van het IOC komen uit Japan en Amerika, er zijn grote belangen mee gemoeid. Het is een fractie van de totale schade die het coronavirus aanricht. Er zijn weinig argumenten om te zeggen dat de Spelen per se door moeten gaan.’

Hermens durft nog wel een stap verder te gaan. ‘Het IOC is een middeleeuws instituut, de Spelen een achterhaald ideaal. Weg met die olympische vlam, het past niet meer in deze tijd. Laat elke sport jaarlijks een WK houden, daar vindt de echte verbroedering plaats.’

Postitie NOCNSF

De Olympische Spelen mogen van NOCNSF doorgaan mits het coronavirus wereldwijd onder controle is. Dat heeft de Nederlandse sportkoepel in een brief laten weten aan het Internationaal Olympisch Comité. Voorzitter Anneke van Zanen-Nieberg: Zanen: “We zijn er van overtuigd dat het IOC samen met Japan alle scenario’s aan het bekijken is, ook die van uitstel van de Spelen. We hebben het IOC gevraagd ons te laten weten op welk moment zij willen gaan beslissen, zodat we onze atleten zo goed mogelijk kunnen blijven informeren. Wat ons betreft gebeurt dat snel.’

ioc beslist binnen vier weken

Binnen vier weken moet duidelijk zijn of de Olympische Spelen van Tokio komende zomer doorgaan. Het Internationaal Olympisch Comité (IOC) heeft de nationale comités per brief laten weten diverse scenario’s te onderzoeken. Het is een optie om de Spelen uit te stellen, zo schrijft het IOC. Afgelasting behoort niet tot de mogelijkheden. Vanwege het coronavirus ligt wereldwijd vrijwel alle sport stil. 

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden