NIEUWSTOPSPORT IN LOCKDOWN

Sportwereld snakt naar uitzondering voor olympische toppers

Sporters en bonden keren zich tegen de in maart ingestelde strikte lockdownregels. Topsporters zouden nu in gevaarlijke situaties terechtkomen doordat ze zonder begeleiding moeten trainen.

Beelden van atleten die thuis trainen vanwege het gesloten sportcentrum Papendal.Beeld Tom Zaunbrecher

Onder topsporters, bondscoaches en beleidsmakers bestaat groeiend ongenoegen over de sluiting van alle topsportaccommodaties. Er is toenemende kritiek op NOCNSF-topman Maurits Hendriks, die volgens de critici onvoldoende opkomt voor de belangen van topsporters.

Hendriks wordt door de betrokkenen, van wie sommigen alleen off the record praten, verantwoordelijk gehouden voor de totale afgrendeling van de nationale centra. Dat duurt nu al vijf weken. Hij verzette zich volgens de critici op zondag 15 maart te weinig tegen het kabinetsbesluit ‘alle trainingsomgevingen’, te sluiten. 

Het was ‘heel rigoureus en heel pijnlijk’, aldus Hendriks die dag bij het radioprogramma Langs de Lijn. ‘Maar wij kunnen ons niet onttrekken aan datgene wat in de maatschappij gebeurt. Ik vind zelfs dat wij een voorbeeldfunctie hebben. Dan zijn halve maatregelen geen maatregelen.’ Hendriks zei dinsdag in de Volkskrant nog achter zijn keuzes te staan.

Er is volgens de sporters, coaches en technisch directeuren te weinig tegengeluid van Hendriks gekomen. Een veelgehoorde mening is dat hij ervoor had moeten zorgen dat voor de olympische elite een uitzonderingspositie was gecreëerd, zodat de sporters hun beroep hadden kunnen uitoefenen in officiële trainingslocaties.

Hessel Evertse, technisch directeur van de roeibond, vindt dat ‘de stekker’ er door NOCNSF veel te snel is uitgetrokken. Het lijkt hem politiek onhaalbaar om nu, in week 5 van de lockdown, nog een uitzondering te krijgen voor de sport.‘Dat had in het begin meteen gemoeten’, aldus Evertse.

Er is toenemende kritiek op NOCNSF-topman Maurits Hendriks, die volgens de critici onvoldoende opkomt voor de belangen van topsporters.Beeld Tom Zaunbrecher

André Cats, technische directeur van de zwembond, betreurt het dat hij een zojuist belegd alternatief trainingskamp voor de nationale zwemploeg in Drachten, gehaast heeft afgebroken. ‘Achteraf denk je misschien: we hadden in Drachten moeten blijven. Wat mij betreft is het slot er te rigoureus op gegaan. Nu zitten we met de gebakken peren.’

De twee beleidsmakers behoren volgens een coach die anoniem wil blijven tot een grote groep die ongelukkig is met het langdurige gebrek aan trainingsfaciliteiten. Sporters zijn gedwongen zelf alternatieven in huiselijke omgeving te realiseren, waar ze zonder of met beperkte begeleiding trainingsschema’s afwerken.

De coach meent dat Hendriks meer had kunnen doen:‘Een groot deel van de topsportwereld dat totaal unhappy is met het feit dat geen inspanning is geleverd tot trainen in quarantaine zoals in Duitsland, Italië, China, Japan, Australië, Nieuw-Zeeland, Zwitserland en zelfs België.’

André Cats, technische directeur van de zwembond, betreurt het dat hij een zojuist belegd alternatief trainingskamp voor de nationale zwemploeg in Drachten, gehaast heeft afgebroken. Beeld Tom Zaunbrecher

Volgens Evertse van de roeibond is de topsport een vak, geen bijzaak. Sporters komen in gevaarlijke situaties door zonder begeleiding te moeten trainen. ‘Topsport is nu een beroep waar tienduizenden atleten dagelijks voor opstaan en miljarden mensen naar kijken. Dat beroep is zo aan de kant gezet. Ik zie nu gevaarlijke situaties voorbij komen in de huis-tuin en keukensituaties.’

De ergernis is gevoed door incidenten, zoals de training van de revaliderende voetballer Memphis Depay in het Olympisch Stadion van Amsterdam. Hij kon er terecht terwijl olympische atleten die voormalige atletiektempel of sportcentrum Papendal niet mogen betreden.

Technisch directeur Ad Roskam van de Atletiekunie heeft zijn ongenoegen over de lockdown meteen kenbaar gemaakt toen in de eerste telefonische vergadering met Hendriks, met nog 33 andere TD’s achter de camera van de laptop. ‘Is het echt allemaal nodig, zo drastisch de deur dicht doen? Kan er een alternatief komen?’, waren zijn tegenvragen.

Sporters zijn gedwongen zelf alternatieven in huiselijke omgeving te realiseren, waar ze zonder of met beperkte begeleiding trainingsschema’s afwerken.Beeld Tom Zaunbrecher

Atleten als Dafne Schippers en Nadine Vissers werken sindsdien twee-op-een met bondscoaches, in het bos of park in plaats van op Papendal, met ‘van 9 tot 7’ werktijden voor de trainers vanwege de individuele aandacht.

Turners hebben het nog lastiger, betoogt bondscoach Gerben Wiersma. Olympisch kampioen Sanne Wevers en haar zus Lieke doen noodgedwongen oefeningen op een balk in de huiskamer. Dat is aardig voor balanceren en pirouetteren, maar acrobatiek is er onmogelijk. Vier weken stil liggen is in deze lenigheidssport dramatisch. Het leidt volgens Wiersma tot minimaal twaalf weken hard werken om weer in wedstrijdvorm te komen.

Trainers en sporters kijken jaloers naar Duitsland, waar de olympische centra nog open zijn. Papendal, het nummer één trainingscentrum van Nederland, is  dinsdag 17 maart om 12.00 uur dichtgegaan. Directeur Jochem Schellens zegt vijf scenario’s ‘in potlood’ klaar te hebben voor de dag dat zijn Papendal weer open mag. Tot dan gehoorzaamt hij de regels van het RIVM en ‘eventueel NOCNSF’.

Charles van Commenée, hoofdcoach atletiek: 

‘Ik zag maandag bij mij achter in Amstelveen 12 jongens voetballen in een park. BOA’s zeggen dat ze niet ingrijpen omdat die jongens op anderhalve meter van elkaar blijven. De dag erna kom ik in de buurt van Arnhem waar Nadine Visser, de nummer 6 op de WK, in haar eentje op een veldje de afgelopen weken bezig was met 3 horden. Nooit een kip te bekennen binnen 100 meter. Veldje wordt gesloten voor sportactiviteiten. Terwijl op een paar kilometer afstand het olympisch trainingscentrum Papendal bij wijze van spreken gemaakt is voor professionele sportbeoefening in quarantainesituatie. Ik ben na de eerste drie dagen gestopt met proberen de lijn van NOCNSF hierin te begrijpen.’

Hessel Evertse, technisch directeur roeibond: 

‘De stekker is er veel te snel uit getrokken. NOCNSF is laat met oplossingen. Je krijgt het in de politiek nu niet meer voor elkaar om een uitzondering te vragen voor de topsport. Dat had meteen gemoeten. Ik kan er slecht tegen als mensen zeggen dat sport de belangrijkste bijzaak in het leven is. Dat was zestig jaar geleden misschien zo, maar sport is nu een beroep waar tienduizenden atleten dagelijks voor opstaan en miljarden mensen naar kijken. Dat beroep is zo aan de kant gezet. Ik zie nu gevaarlijke situaties voorbij komen in de huis-tuin en keukensituaties. Mensen die met hun vader op de nek kniebuigingen maken. Waarom onnodig risico nemen als je de mooiste krachthal van Nederland hebt waar je best één op één kunt trainen? De faciliteiten worden niet gebruikt, dat kun je moeilijk intelligent noemen. We weten ook weinig over de gezondheidsrisico’s op lange termijn voor sporters. Denk aan het bloedvolume, de zweetcapaciteit. Alles neemt in razendsnel tempo af. Beter worden gaat met kleine stapjes. Elk jaar neem je een trede. De vraag is hoeveel treden je nu achteruit gaat en hoeveel je straks nog vooruit kan.’

Ad Roskam, technisch directeur atletiekunie:

‘Vanaf dag 1 vroeg ik me af of het echt allemaal nodig was. Zo drastisch de deur dicht doen. Het is wat hoor, als sport je beroep is. We stonden voor een voldongen feit. Dan heeft protest geen zin. Hier op Papendal zou je makkelijk de baan op kunnen, maar het wordt niet gedaan. Atletiek is in mijn ogen een van de sporten waar zoiets wel zou moeten kunnen. Ik las over Memphis Depay in het olympisch stadion. De regel is dat er nergens gesport mag worden. Het is beter ons daar niet druk over te maken. Na dat voorval merk je dat het om solidariteit gaat. Je kunt uitzonderingen maken. Maar er kan ook jaloezie ontstaan. Anderen zullen denken: dan mag ik ook. Er zijn 200 à 250 atletiekbanen in Nederland. Als mensen lak aan de regels hebben wordt het oncontroleerbaar. Ik blijf uitleggen dat het technisch mogelijk is. Maar het gaat ook om beeldvorming.’

André Cats, technisch directeur zwembond KNZB: 

‘Wij zaten met de ploeg in een klooster in Drachten waar we afgezonderd konden trainen. Ideaal, maar we moesten na één dag weg toen de noodverordening werd afgegeven. Achteraf denk je: we hadden daar moeten blijven. Wat mij betreft is het slot er te rigoureus op gegaan. Nu zitten we met de gebakken peren. Het duurt maar voort en er zijn geen adequate oplossingen voor de topsport gekomen. Hadden we toen niet iets meer moeten nadenken over wat het gevolg is voor de topsport? Voor sommige sporten zijn er richtlijnen te bedenken waarbij je binnen de veiligheidsmarges zit. Denk aan zwemmen: twee zwemmers per baan, de één begint aan de startblokkenkant en de ander aan de keerpuntkant. Zwemmers zijn nu zelf op zoek gegaan naar water. Deze periode is een les in hoe je je eigen boontjes dopt. Ferry Weertman en Ranomi Kromowidjojo hebben een klein zwembad met stroming in de tuin gezet, anderen hebben elders een privézwembad gevonden.’

Gerben Wiersma, bondscoach vrouwenturnen: 

‘Ik hoop dat er dinsdag een verruiming komt in onze trainingsmogelijkheden. Met een balk in de huiskamer, zoals Sanne en Lieke Wevers hebben, kun je alleen balanceren. Pirouettes maar geen acrobatiek. In België mocht meer bij aanvang van deze crisis. Tot de Spelen werden uitgesteld, toen ging ook daar de deur dicht voor Nina Derwael, hun wereldkampioen. Dat was voor ons de moeilijkste fase. De Belgen konden trainen en wij niet. Die ongelijkheid voelde oneerlijk. Maatschappelijk vinden we de maatregel verantwoord, maar nu hopen we echt dat er toch ook naar de sport wordt gekeken. We zijn beroepssporters. Turnen is een lastige sport. Turnsters nemen één, hooguit twee weken vakantie per jaar. Vier weken eruit is twaalf weken trainen om je niveau weer terug te krijgen. Zoals een zwemmer een zwembad nodig heeft voor zijn watergevoel, heeft een turnster haar brug nodig. Anders zijn we niet klaar voor het naseizoen dat, denk ik, vanaf oktober propvol wedstrijden zit.’

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden