Sportman van het Jaar is niet langer olympisch onderonsje

Steeds vaker vissen olympische sporters achter het net bij de verkiezing van de Sportman van het Jaar. Een trendbreuk in de Nederlandse sport?

Max Verstappen werd woensdag verkozen tot Sportman van het Jaar 2016. Beeld epa

Het Nederlands Olympisch Comité (NOC*NSF) organiseert al twintig jaar de sportverkiezingen van het jaar, maar opvallend genoeg gaan de hoofdprijzen sinds kort niet uitsluitend naar gelauwerde olympiërs.

De keuze van voetballer Arjen Robben (2014) en autocoureur Max Verstappen (2016) tot Sportman van het Jaar, in twee olympische jaren, is een trendbreuk met een roemrijk verleden en misschien zelfs een scheuring.

In 2014 waren vier schaatsers automatisch genomineerd, omdat zij in Sotsji olympische kampioenen waren geworden. Op rij: Sven Kramer, Michel Mulder, Stefan Groothuis en Jorrit Bergsma. Arjen Robben, de vijfde genomineerde, ging ervandoor met de Jaap Eden Trofee.

Robben, spelmaker van het Nederlands elftal bij het WK voetbal van die zomer, passeerde alle schaatsers. Hij veroverde een jaar eerder de sympathie van de (stemmende) zaal door in de RAI te verschijnen en toen zijn nederlaag tegen turnwereldkampioen Epke Zonderland met een zekere grootsheid te incasseren. Hij werd een jaar later beloond.

En toen was daar 2016. De Nederlandse sport had twee kandidaten met olympisch goud. Ferry Weertman sloeg in Rio toe bij de 10 kilometer openwater, in de oceaan van Copacabana. In dezelfde zee veroverde Dorian van Rijsselberghe voor de tweede keer op rij de olympische titel bij het windsurfen. Back-to-back olympisch kampioen worden: Pieter van den Hoogenband, Inge de Bruijn, Leontien van Moorsel, Ireen Wüst en Sven Kramer deden het. Het is in de Nederlandse sport een uitzonderlijke prestatie.

'Maxmania'

Het was niet genoeg. De dit jaar opgekomen 'Maxmania' bleek ook de acht leden van de vakjury van NOC*NSF en de stemgerechtigden uit de topsport stevig in de greep te hebben.

In de jury waren, naar verluidt, vijf van de acht stemmers voor 'Max', zoals Formule 1-coureur Verstappen kortweg genoemd wordt. Die vakjury, 50 procent van de stemmen, bestond uit topsportmanager Bijl, coaches Van Commenee en Hiddink, ex-kampioenen Van den Hoogenband en Timmer, ex-paralympiër Vergeer en twee journalisten.

Een belangrijke titel winnen was altijd het onuitgesproken criterium bij de verkiezing. Vorig jaar gingen er al stemmen op om Verstappen, het talent van het jaar 2014, te nomineren. Hij had alleen niks gewonnen. Dit jaar greep hij één F1-zege in Barcelona. Het was voldoende voor een greep naar de macht van de man die in het WK-klassement als vijfde eindigde.

Een jurylid beklaagde zich over het besluit van zijn collega's. Hoe nu verder, als Verstappen echt reeksen van zeges gaat boeken? Of wereldkampioen wordt en titels prolongeert? Is dat dan telkens van grotere waarde dan olympisch goud? Er heeft zich een reuzendilemma aangekondigd.

Jan Lammers, die namens Verstappen de prijs in ontvangst nam, dankte woensdag de zaal vol olympiërs die over hun eigen grenzen waren heen gestapt. Misschien zien zij, jongelui zonder een verleden met aversie tegen gemotoriseerde sporten, het fenomeen Verstappen in al zijn scherpte.

Vroemvroem-sport

Vroeger telde gemotoriseerde sport niet. Wil Hartog won in 1977 de TT van Assen in de koningsklasse, de 500cc. Een land stond op zijn kop. Maar Hartog moest het afleggen tegen de nummer twee uit de Tour de France: Hennie Kuiper. Het was de tijd dat alleen de sportredacties stemden in de door AVRO's Sportpanorama georganiseerde competitie. De chefs van kranten moesten weinig hebben van 'vroemvroem-sporten'.

Uit België kwam, van een invloedrijke journalist, de tweet dat Nederland de weg kwijt is nu een autosporter is gekozen boven twee gouden olympiërs. Bestudering van de klassementen van de Belgisch Sportman van het Jaar leert dat in 1982 daar autocoureur Jackie Ickx werd gekroond en zeven jaar later Thierry Boutsen. Die won twee Grands Prix en werd à la Max vijfde in het WK Formule 1. België ging Nederland royaal voor in de sportgeschiedschrijving.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden