Sport WK dammen

Spelers dag gegijzeld op WK dammen in Ivoorkust: ‘Dammen in Afrika is corruptie en maffia’

Bondscoach Rob Clerc zat tijdens het WK dammen in Ivoorkust voor zijn gevoel ‘drie weken in een gevangenis’. Naast matchfixing door de Afrikaanse dammers was er een slepend conflict tussen de organisatie en de hoteldirectie, die de deelnemers zelfs een dag in gijzeling hield. 

Het WK dammen in Yamoussoukro, Ivoorkust.

Clercs harde oordeel: ‘Dammen in Afrika is corruptie en maffia. Dit was het Wilde Westen, een WK onwaardig. Het mag nooit meer gebeuren.’

Met de Russische damicoon Alexandr Georgiev kreeg het WK de terechte kampioen, aldus Clerc. ‘Maar de werelddambond (FMJD) moet zich beraden. Het is niet voor niets dat het WK 23 jaar geleden voor het laatst in een Afrikaans land werd gehouden. Wat mij betreft komen we de komende 23 jaar niet meer terug in Afrika. Dit mag ook de Nederlandse bond niet accepteren.

‘Soms weigerde de hoteldirectie de speelzaal te openen, omdat er niet voor de deelnemers was betaald. Hoewel het ministerie van Sport in Ivoorkust garant stond, bleef onduidelijk of de betalingen waren ontvangen. Het conflict tussen de WK-organisatie en het hotel liep hoog op en de dammers werden als drukmiddel gebruikt.

‘De sluitingsceremonie zou plaatsvinden in een zaal in het hotel, maar plotseling moest de organisatie 1.000 euro per uur betalen. Dus werd het toernooi afgesloten in de speelzaal.’

Matchfixing

Ook in sportief opzicht werd het WK in de Ivoriaanse hoofdstad Yamoussoukro nadelig beïnvloed, stelt Clerc. De Ivorianen Jacques Aka en Ahmed Sanogo zouden opzettelijk hebben verloren van hun landgenoot Joël Atse om de kopman zo hoog mogelijk te laten eindigen. ‘Het was bitter om te zien dat Sanogo op de vierde zet blunderde tegen Atse en zich in de slotronde leeg knokte om Martijn van IJzendoorn op remise te houden. Je moet overal boven staan, maar hier werd een grens overschreden.’

De 64-jarige bondscoach kent geen twijfels. ‘Het was pure matchfixing, zo hebben de andere deelnemers het ook ervaren. Het valt moeilijk te bewijzen dat iemand expres op de derde of vierde zet een blunder maakt. Of een opening kiest die hij nog nooit heeft gespeeld. Maar elke insider wist meteen dat het doorgestoken kaart was. Het kan ook de hoofdscheidsrechter niet zijn ontgaan.’

Het was toch al een dramatisch WK voor de Nederlandse delegatie, die buiten het podium viel. Jan Groenendijk bleef tot de laatste twee ronden in de race om de wereldtitel, maar eindigde als vierde. Clerc: ‘Jan heeft schitterende partijen gespeeld en zelfs Georgiev aan de rand van de afgrond gebracht. Maar de ranglijst liegt nooit.’

Martijn van IJzendoorn werd na een flets toernooi zesde. ‘Een slechte start is hem opgebroken’, zegt Clerc. Debutant Jitse Slump raakt als nummer 9 van het WK zijn A-status kwijt. Clerc: ‘Dat kost die jongen duizenden euro’s per jaar, het is afwachten hoe hij dammen nu nog als topsport kan bedrijven.’

Slump verknoeide het WK door te verliezen van de twee zwakste deelnemers, maar ook hij was volgens Clerc slachtoffer van de Afrikaanse combines. ‘De Russen hebben al een voorstel ingediend voor een andere opzet van de World Cup om te voorkomen dat de Afrikaanse deelnemers opnieuw partijen ritselen.’

De pas 15-jarige Yiming Pan kon tweede worden omdat de Afrikanen zich kinderlijk lieten foppen door het Chinese toptalent. ‘Hoe die jongen als tweede is geëindigd is mij een raadsel’, zegt Clerc. ‘Hij heeft veel potentie, maar ik heb nog nooit een speler zo veel geluk zien hebben als Pan. De Afrikanen kenden hem niet, daarvan heeft hij optimaal geprofiteerd.’

Gijzeling

De omstandigheden in het hotel in Yamoussoukro waren redelijk, stelt Clerc. Maar de dammers voelden zich opgesloten. ‘We zaten in the middle of nowhere, buiten de stad. Je kwam zelfs tijdens een rustdag het hotel niet uit, de bewoonde wereld was vijf kilometer weg.’

Een uur na de sluitingsceremonie stuurt Clerc een app. ‘We worden gegijzeld, niemand mag het hotel verlaten. Er staan zelfs gewapende agenten voor de ingang die zeggen de openbare orde te handhaven. Diverse dammers gaan nu hun vliegtuig missen.’

En weer telefonisch, vanuit Yamoussoukro: ‘We kunnen niet weg, ze laten niemand gaan. De hoteldirectie wil geld zien. Een dammer uit Mongolië flipte totaal. Dit zijn toch krankzinnige toestanden? Het is een aanklacht tegen de sport.

‘Ik begrijp dat de werelddambond het dammen wil promoten, maar het is een schande dat het WK in Afrika werd gehouden. Ik heb niet eerder zo’n zwakke organisatie meegemaakt. Het was elke dag weer afwachten of we konden spelen, dramatisch voor de deelnemers.’

Via de KNDB is vrijdag de Nederlandse ambassade ingeschakeld. Scheidend voorzitter Ebbo de Jong laat weten dat de bond een protest zal indienen bij de werelddambond. Maar de eerste vergadering is pas over drie weken.

Clerc bevestigt enkele uren later dat het probleem is opgelost. Hij zit met de spelers in de bus naar het vliegveld, op weg naar de vrijheid. ‘Ik had namens de Nederlandse ploeg al diverse onkosten betaald aan de WK-organisatie. Ik weet niet wat er verder met het geld is gebeurd. Ik verbaas me nergens meer over. Het voelt alsof we een gekkenhuis zijn ontvlucht.’

Bond en coach hopen op Boomstra

De Nederlandse dambond en bondscoach Rob Clerc hopen vurig dat Roel Boomstra gebruikmaakt van zijn recht om de nieuwe wereldkampioen Alexandr Georgiev uit te dagen. Eind 2020 moet de 44-jarige Rus zijn titel verdedigen in een tweekamp. Boomstra werd begin dit jaar wereldkampioen door de Rus Alexandr Schwarzman te verslaan, maar liet het WK in Ivoorkust schieten om zijn studie natuurkunde te voltooien. De 26-jarige Drent neemt binnenkort een besluit. ‘Natuurlijk is het een uitdaging om tegen de beste dammer aller tijden te spelen’, aldus Boomstra. ‘Maar het blijft afhankelijk van mijn studie of ik voldoende tijd heb om me voor te bereiden.’ Bondscoach Clerc spreekt van de ‘gedroomde tweekamp’ om de wereldtitel. ‘En ik wil eind 2020 graag afscheid nemen als coach van een Nederlandse wereldkampioen. Dan ga ik met pensioen.’

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden