Spelen in Tokio als stip op de horizon

Hij was er pijnlijk genoeg niet bij tijdens de Olympische Spelen in Rio de Janeiro, maar Thijmen Kupers (25) knokt zich terug. Zondag werd hij voor de zesde keer Nederlands kampioen op de 800 meter. 'Dit is het leven.'

Thijmen Kupers (voorgrond) tijdens zijn winnende 800 meter op de NK in Apeldoorn, waar hij 1.49,20 liep. Beeld Klaas Jan van der Weij

Het was eind juli vorig jaar, enkele weken voor het begin van de Olympische Spelen in Rio, en Thijmen Kupers nam op de atletiekbaan van Heusden-Zolder in België na zijn 800 meter een biertje. Hij voelde de zon in zijn gezicht schijnen. Dat was het moment waarop hij had gehoopt, het moment waarop het plezier in de sport weer terugkeerde. 'Ik wist: dit is toch het leven.'

Zo'n prikkel was wel nodig. De motivatie was zoek geweest. Hij had er in Brazilië bij moeten zijn, het had zo ongelooflijk weinig gescheeld. Op de NK in juni liep hij 1.45,25, op slechts vijfhonderdste van de olympische limiet. Hij verprutste daarna zijn afstand op de EK in Amsterdam. Te gretig op kop gaan lopen - het overkomt hem wel vaker - en na 600 meter de tol betaald. Later, op de Diamond League in Londen, kwam hij nog dichter in de buurt: 1.45,23. Driehonderdste te langzaam. Hij heeft het uitgerekend: Rio was 22,8 centimeter te ver.

'Heusden kwam kort daarna. Ik wilde er per se heen, het seizoen niet met die bittere pil afsluiten.' Hij had er lekker gelopen, een beetje tegen zijn onstuimige natuur in achterin gehangen, en dan het laatste stuk versnellen. Het gewenste effect was bereikt. 'Ik kon gelukkig gewoon naar de Spelen kijken. Voor de 800 ben ik 's nachts opgestaan.'

Zesde titel op rij

Kupers (25) prolongeerde zondag in Apeldoorn zijn Nederlandse titel, het was zijn zesde op rij. Maar hij hechtte wat meer waarde aan zijn tijd die hij in de series liep, 1.48,33. Dat was ruimschoots de limiet voor de EK indoor in Belgrado, begin volgende maand. Vincent Hazeleger, na Kupers tweede, haalde in de finale de limiet niet. Uit frustratie smeet Jelmer Lenstra, die vierde werd, zijn spikes de trap af - het kwam hem op een officiële waarschuwing te staan.

Het was onzeker of Kupers er zou zijn, dit weekeinde. Eerst diende zich een maand geleden een verrekking van de kuitspier aan, daarna speelde de achillespees op. Hij heeft bijna een maand niet op vol vermogen gerend. Gefietst vooral en in het Medisch Centrum Zuid in Groningen getraind op de AlterG, een loopband die een atleet in staat stelt dezelfde bewegingen uit te voeren met een lagere belasting van spieren en gewrichten. De sporter krijgt een band om de heupen, waarna een zak gevuld met lucht hem lichtjes optilt. Kupers trainde op de helft van zijn lichaamsgewicht.

Hij liep zondag met ogenschijnlijk gemak de eerste drie ronden op de tweede positie, om er in de laatste 200 meter vandoor te gaan. 'Ik moest wel oppassen, ik kan nog niet te veel doen. Mijn benen voelen nog niet superlekker, maar ik ben wel pijnvrij, op wat spierpijn na.' Dicht hij zichzelf in Belgrado medaillekansen toe? 'Zoals ik nu ben niet. Over drie weken wel.'

Thijmen Kupers in actie tijdens de halve finale 800 meter op het EK Atletiek in het Olympisch Stadion in juli 2016 Beeld anp

Tokio 2020 staat alweer als een stip op de horizon. 'Ik wil een olympiër zijn. Dat is toch het summum.' Hij wilde het eerst in twee stappen doen: eerst de ervaring proeven in Rio, en dan straks in Japan de finale halen. 'Nu moet het maar in één keer.'

De eerste schreden zijn gezet. Voor het eerst is hij in november naar Zuid-Afrika gegaan om er te trainen. Hij maakt meer uren op de AlterG. Hij werkt aan een andere strategie. Niet alleen maar sleuren. Dan denkt de tegenstander toch maar: heb je Thijmen weer. Het moet afwachtender, onvoorspelbaarder. Erop vertrouwen dat het wel goed komt, ook al loop je ver achterin. Waarom zou het in de eindsprint niet lukken? 'Het moet veelzijdiger. Maar dat sleuren geef ik ook niet helemaal op. Het is wel een wapen.'

Komen die cijfers van 1.45,20 nog wel eens voorbij in een nachtmerrie? 'Nee, nee. Ik ben er niet meer mee bezig.'

Aanvullingen en verbeteringen: Niet Vincent Hazeleger, zoals in een eerdere versie van dit artikel stond, maar Jelmer Lenstra, die vierde werd, gooide met zijn spikes na de finale van de 800 meter op de NK indoor in Apeldoorn.

Nog steeds in afwachting van dopingberoep

Of het soms een begin van een wraakoefening was om zijn onschuld aan te tonen? De limiet voor het EK indoor, van 3 tot en met 5 maart in Belgrado, haalde hij niet, maar Nederlands kampioen indoor werd hij wel, met een sprong over 5.63 meter, op slechts twee centimeter afstand van zijn persoonlijke record.

In de catacomben van het Omnisport in Apeldoorn staat polsstokhoogspringer Rutger Koppelaar (23) nog met het bosje bloemen van de huldiging in zijn handen. 'Ik weet niet wie ik de schuld kan geven. Maar ik wil zeker nog hoger springen om mijn naam schoon te krijgen.'

Koppelaar maakte zondag zijn rentree in het officiële wedstrijdcircuit. In 2014 werd hij geschorst wegens dopinggebruik. Na een wedstrijd in het Duitse Soest troffen controleurs in zijn urine een ontoelaatbare verhouding epitestosteron-testosteron (te-waarden) aan. Twee jaar bleef hij noodgedwongen aan de kant, ondanks verwoede pogingen via een kort geding en een procedure bij de rechtbank waarin hij wilde aantonen dat hij niks had gepakt. Er zou van alles zijn misgegaan bij de procedure. De rechter zal naar verwachting binnen enkele maanden uitspraak doen over de rechtmatigheid van de schorsing. 'Ik weet dat ik clean ben.'

Hoe zwaar het was, de afgelopen jaren? De brede schouders van de lange atleet beginnen plotseling te schokken, hij houdt even het boeketje voor de ogen. 'Heel zwaar, je ziet het, ik schiet nog altijd vol als ik het erover heb. Polsstokspringen is mijn leven. Die twee verloren jaren krijg ik niet terug. Maar ik wil vanaf nu alleen maar vooruit kijken. Ik kan het nog steeds.' Komende week wil hij op een toernooi in Polen opnieuw proberen de EK-limiet van 5.78 te halen. Daarvoor moet hij het Nederlands record van Rens Blom uit 2003 breken. Dat staat op 5.75. In Apeldoorn mislukten drie pogingen op 5.73.

Hij is gewoon door blijven trainen, terwijl zijn ouders en een advocaat de mogelijkheden voor het aanvechten van de schorsing onderzochten. Vorige maand sprong hij in Vught zijn pr van 5.65, op de allereerste sprong. Hij is intussen weer drie keer gecontroleerd, met negatief resultaat. 'Het probleem is wel dat mijn te-waarden schommelen. Het is niet normaal bij mij.' Hij heeft nog niet overwogen daar dispensatie voor aan te vragen - testosteron wordt door het lichaam zelf aangemaakt. Op de vraag of hij beseft dat hij nu opnieuw het risico van een schorsing loopt, antwoordt hij: 'Als het me weer overkomt, dan stop ik ermee.'

honderdsteseconde kwam Thijmen Kupers tekort om zich op de 800 meter te kwalificeren voor op de Olympische Spelen in Rio. Hij richt zich nu op de Spelen in Tokio (2020).

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden