Spel Oranje een verschrikking in wedstrijd vol verdriet

Mocht de hemel bestaan, dan had Johan Cruijff vrijdag vanuit zijn zetel een heerlijk uitzicht op de voetbalweide in Amsterdam. Dak open, kraakheldere lucht, bloemstuk op zijn vaste stoel, 22 mannen uit Nederland en Frankrijk die achter een bal aanrenden. Met in de eerste helft tijd genoeg om de hond uit te laten, want het voetbal van Oranje was toen een verschrikking.

Luuk de Jong kopt. Beeld photo_news

Als bijna 50 duizend mensen in de Arena gaan staan om Cruijff een minuut te eren met applaus, bij het ingaan van de veertiende minuut, is het net 0-2 geworden bij Nederland - Frankrijk, een oefenduel voor het EK waarop Oranje ontbreekt. Nul-twee. Nederland is gestart als een soort Malta, qua niveau. Bijna alles gaat fout, in de 5-3-2-formatie van bondscoach Danny Blind.

Drie verdedigers zijn opgetrommeld in het centrum, om de zaak af te grendelen: Bruma, Van Dijk, zoon Daley Blind. Ze staan met zijn drieën op een rijtje, te wachten op wat komen gaat. Als iets komt, zijn ze te laat. Op een gegeven moment is het alsof je een stem hoort uit de hemel: 'Het is een geitenkaas.'

Cruijff

Na rust, als Frankrijk het rustig aan doet, volgt herstel. Alsof het zo moet zijn, keert Blind terug naar het systeem van Cruijff, 4-3-3. Twee van de minsten, Van Dijk en Clasie, zijn ingeruild voor Afellay en Depay, mannen met aanvallend vermogen en flair. Promes en Depay bezetten de vleugels. En warempel, Luuk de Jong scoort na een vrije trap van Depay, met het hoofd én de arm, na een duw in de rug. Afellay maakt zelfs 2-2 in de slotfase, met een schuiver. Maar dat is de Fransen toch te gortig. Matuidi, spelend met nummer 14, bezorgt Blind zijn vierde nederlaag in zes duels.

Maar vooral is het dus een avond van verdriet, om de met een minuut stilte herdachte slachtoffers van terroristische aanslagen in Brussel. En om de dood van Johan Cruijff, het icoon van het Nederlandse voetbal uit de tijd dat het voetbal hier te lande nog iets voorstelde. Misschien doet hij even een oogje dicht op de sofa in het hiernamaals, deze vrijdag. Waarom zou je kijken naar deze kansloze exercitie, naar deze lompe demonstratie van onkunde? Van Persie, de enige met in de verte een vleugje van Cruijffs gratie, negeren omdat Luuk de Jong moet spelen; je moet maar durven. De Jong wordt in de slotfase trouwens vervangen door debutant Vicent Janssen van AZ.

De snelle achterstand ontstaat door een fantastische vrije trap van Griezmann, waarbij doelman Cillessen geen meester is over zijn hoek. Bij de 0-2 wint Matuidi op de rand van het strafschopgebied een kopduel van Promes, waarna Giroud uit de draai scoort voor het gastland van het EK.

Luuk de Jong na zijn doelpunt. Beeld getty

Treurmars

De avond is dan al ingeleid, stemmig, af en toe. Cat Power zingt over de boxen gedragen over The Greatest, een kwartiertje voor de aftrap, als de huidige internationals in hun hippe tenues sprintjes trekken, ter voltooiing van hun warming-up, terwijl Cruijff op het beeldscherm in shirts uit de jaren zeventig scoort, het ene doelpunt nog mooier dan het andere.

Als de fanfare wacht om de volksliederen ten gehore te brengen, schalt Bruno Mars met de discostamper Uptown Funk door de speakers. Het is een schrijnend gebrek aan decorum. Helaas doen de spelers van Oranje mee aan de treurmars op het veld. Welk een verschil met de Fransen, in fitheid, in techniek, in loopvermogen, in alles.

Na 34 minuten valt Wesley Sneijder uit met een blessure. De aanvoerder is stuk gelopen door Paul Pogba, een voetballer uit de moderniteit van het voetbal. Cruijff heeft het dan vermoedelijk allang gezien. Het dak mag dicht van hem. Hoe die tweede helft is afgelopen, komt hij wel te weten via de hemelpost.

Paul Pogba van Frankrijk aan de bal. Beeld photo_news
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden