Spektakel op de snowboardschans (midden in de stad)

Vrolijke durfals in te grote broeken springen in Mönchengladbach

Bij een big air gaat het erom zo hoog mogelijk te springen en de mooiste stunts te laten zien. Een big air in de stad is extra spectaculair. De deelnemers zien een smalle, steile strook in de donkere diepte voordat ze springen.

Niek van der Velden in actie. Foto Jiri Buller

Voor de toeschouwers op een hockeyveld in Mönchengladbach staat Niek van der Velden (17) deze winterse zaterdagavond eerst op een verre afstand (120 meter) en op een grote hoogte (49 meter). Van de snowboarder uit Nispen, ook nog eens in de schaduw van het starthok, is eigenlijk alleen zijn blauwe hesje te zien. Diep beneden hem galmt de stem van de speaker uit de geluidsboxen. 'We have Team Orange in the house!'

Hockeystadion

Dan schuifelt Van der Velden met zijn board dwarsgeplaatst wat meters naar beneden. Hij houdt even in, draait zijn plank en begint aan zijn afdaling. Even is hij onzichtbaar, maar dan schiet hij weer, gevangen in het licht van de schijnwerpers, het blikveld binnen. Hij tolt om zijn as, in een wolkje van sneeuwvlokken. De speaker: 'Mönchengladbach, shall we go crazy?!'

Zo gaat het eraan toe, op een City Big Air Freestyle, in het wereldje van vrolijk geluimde waaghalzen in oversized broeken, bontgekleurde boards vol sponsoremblemen en stunts als backside 720's en switch frontside 1.260's. Als het publiek niet naar een schans in de wintersportgebieden komt, dan komt de schans wel naar het publiek toe.

In het hockeystadion van het Sparkassen Park is een reusachtige stelling opgetrokken voor een wedstrijd in de wereldbeker. De reuzenglijbaan rust op een buizenwirwar, uit de kluiten gewassen mikadostokjes van staal. De langste pijlers ogen fragiel. Maar alles is nagemeten en nageteld. Aan gewicht zit er 300 ton staal in. Achterelkaar gelegd overbruggen de pijpen ruim 2,6 kilometer. Er zijn 19.800 schroeven aangedraaid. De sneeuw, 600 kubieke meter, is aangevoerd uit een naburige skihal.

De eerste keer, zeggen de meeste deelnemers, is het altijd even slikken, een City Big Air. Je kijkt naar beneden. Je ziet geen helling die zich aan weerszijden van de piste naar beneden plooit. Je ziet vooral een smalle en steile strook in het helle licht en daarnaast de donkere diepte. Verderop deint die zee van duizenden bleek uitgelichte en verwachtingsvolle gezichten, rekenend op spektakel. Er komt altijd veel meer volk op af dan op een wedstrijd in de besneeuwde bergen.

Niek van der Velden, aanstormend talent: 'Een beetje spannend was het wel, ja. Maar na enkele wedstrijden doet het me weinig. Het is vooral supervet dat er zo veel mensen zijn.'

Cheryl Maas, op 33-jarige leeftijd een veteraan in het circuit, is ook in Mönchengladbach. Ze zegt dat een sprong vanaf een schans in een stadse omgeving haar geen angst inboezemt. 'Zodra ik op sneeuw sta, voel ik me veilig. Ik ben alleen maar bezig met die jump. Het enige verschil is dat je niet kunt komen aanrijden om alvast wat gevoel voor snelheid en balans te krijgen. Het is meteen recht naar beneden. Dat ligt me wel.'

Tinteling

's Middags, als de top van de schans nog goeddeels schuilgaat in de mist, is Maas de eerste deelnemer voor de kwalificatie bij de vrouwen. Ze draait twee keer om haar as, maar slaagt er niet in haar board vast te grijpen - het kost haar punten in de beoordeling. Hoofdschuddend komt ze tot stilstand. Zo moet het niet. Ze had zich van tevoren wel voorgenomen niet te veel risico's te nemen, ze kampt met een keelontsteking. Vorig jaar probeerde ze hier nog een 1.080, drie rotaties, en stuiterde bij de landing op haar gezicht. Ze liep een breuk in haar oogkas op. 'Het wil hier weleens ijzig zijn.'

Ze hoeft ook niet per se het uiterste op te zoeken. Het ticket voor de Olympische Spelen in Pyeongchang, waar Big Air voor het eerst op het programma staat, is binnen. Ze eindigde zowel in Milaan als Peking als zesde, op de wereldranglijst staat ze in de top-30. Het worden haar derde Winterspelen, in 2006 en 2014 was ze ook van de partij.

Het had weinig gescheeld of ze had nooit meer een schans beklommen. Met haar sport, waarin crashen bijna routine is, had het niets eens iets te maken. Begin juni was ze op Cyprus het zwembad ingedoken. Het was op een uitbundige bruiloft, iedereen was te water gegaan. Ze wist dat het er niet zo diep was, maar ze kwam verkeerd uit doordat ze nog een jurk droeg. Haar hoofd sloeg tegen de bodem, ze voelde een rare tinteling door het lijf trekken.

Toen ze boven kwam, voelde ze dat haar nek stijf was. Ze hoopte dat het over zou gaan. Maar de volgende dag was het alleen maar erger. In het ziekenhuis werden er foto's gemaakt. Een chirurg toonde haar het resultaat: in zes nekwervels zaten haarscheurtjes, de C5 was zelfs compleet doormidden gebroken.

Maas: 'Ze zeiden: je mag blij zijn dat je leeft, of dat je niet verlamd bent geraakt. Ze zeiden ook: je kunt waarschijnlijk nooit meer snowboarden. Dat kwam hard aan.'

Het duurde enkele maanden voordat ze er toch weer aan kon gaan denken. Het bleek dat het bot weer aan elkaar ging groeien. De eerste maand was er nog niets te zien, de tweede maand toonde een beginnetje, na drie maanden zat de wervel weer vast.

Aan de Spelen heeft ze in die tijd nauwelijks gedacht. 'Ik was vooral blij dat ik er nog was. Kan ik weer snowboarden, daar ging het mij om. Als dat zou lukken, dan hoefde ik me over kwalificatie niet zo veel zorgen te maken. Ik weet wat mijn standaardniveau is. Dat zou moeten volstaan. Dus nee, echt verbaasd ben ik niet dat het nog gelukt is.' Het voelt stijf aan na een wedstrijd, dat is alles. 'Mijn nek is weer sterk genoeg.'

Het artikel gaat verder onder de foto.

Niek van der Velden in actie. Foto Jiri Buller

Ouder en wijzer

Het is nooit zo haar evenement geweest, die vierjaarlijkse weken vol protocollen en verplichtingen. Het staat toch haaks op het ontbreken van mores in haar biotoop vol vrijbuiters. Na 2006 zei ze na mislukte optredens op de halfpipe dat de Spelen haar niet meer zouden terugzien. In 2014 was het ook al mineur op de slopestyle, waarin snowboarders een traject met obstakels afleggen. Ze baarde in Sotsji meer opzien met het uitdagend tonen van haar regenbooghandschoenen voor de camera. Maas is getrouwd met een Noorse, met wie ze twee kinderen heeft.

Kijkt ze nu anders tegen de Spelen aan? 'Ach, ik word ook wat ouder en wijzer. Er is ook wel wat veranderd. Atleten hebben meer eigen verantwoordelijkheid gekregen. Het draait meer om samenwerken dan regels opleggen. Daar voel ik me beter bij.' Ze heeft intussen ook een stipendium van NOCNSF.

Niek van der Velden is zojuist bij de landing onderuit gegaan, zijn plank schraapte met veel kabaal over de sneeuw. Zijn analyse: 'Je kunt de rotatie wat verminderen door je voet uit te strekken. Ik tweakte net iets te veel. Daardoor kwam ik wat spin tekort.'

Het doet hem weinig. Voor het eerst heeft hij in de finale van de wereldbeker gestaan. Hij wordt achtste. Zo ver reikte hij niet eerder. Het betekent dat hij op de drempel van Zuid-Korea staat. Hij moet de komende wedstrijden binnen de top-40 zien te blijven.

Allrounder

Zijn trainer, Frank van der Putten, zag het talent vijf jaar geleden voor het eerst en het viel hem meteen op, de natuurlijk ogende balans op het board. Vanaf zijn 15de verblijft Van der Velden op sportcentrum Papendal.

'Niek is nog betrekkelijk jong voor de sport, maar hij is er al professioneel bezig. Altijd heeft hij al voor het ontbijt een warming-up gedaan. Hij let op zijn voeding. Hij stuurt tijdgegevens over zijn hartslag op. Heel consciëntieus allemaal.'

Hij noemt zijn pupil nu al een allrounder: hij beheerst sprongen met vrijwel alle denkbare rotaties. De Nispenaar zelf houdt wel van big air. 'Je hebt maar één sprong om op te focussen.' Hij schrijft zijn snelle progressie toe aan de krachttrainingen en het intensieve wedstrijdprogramma. Pyeongchang zit tot dusver vooral in zijn achterhoofd. 'Het zou hartstikke mooi zijn. Ik kijk het echt wedstrijd voor wedstrijd aan.'

In de middagmist onderneemt Maas, aangekondigd als The legend, een tweede poging om zich te kwalificeren. De sprong is goed maar ontbeert snelheid. Ze wordt achtste, alleen de eerste zes gaan door naar de finale. Het is niet anders, met een brak aanvoelend lijf. Heeft ze nog een mededeling voor Duitsland, vraagt de spreekstalmeester. 'Fröhliche Weihnachten', zegt ze.

Van der Velden staart glunderend naar het grote beeldscherm. De uitslag van de finale komt voorbij en hij staat ertussen. Wat doen snowboarders dan, na zo'n resultaat? Hij gaat niets bijzonders doen, zegt hij. Hij gaat lekker terug naar huis, met zijn ouders. Het kan er ook heel gewoontjes aan toegaan, in een City Big Air.

De schans in het hockeystadion van Mönchengladbach. Foto Jiri Buller