INTERVIEW

Specialist van de sleeppush

De strafcorner is een drieluik voor aangever, stopper en sleper. Specialist van de sleeppush is Justin Reid-Ross, Zuid-Afrikaan, en topscorer van de hoofdklasse met 34 treffers.

Justin Reid-Ross onderweg naar een training in Amsterdam. Beeld Jiri Buller

De Zuid-Afrikaanse hockeyer Justin Reid-Ross krijgt vandaag voor deel 2 van de halve finales in de play-offs tegen Oranje Zwart speciale hulp. De strafcornerspecialist van Amsterdam heeft zijn handelsmerk ontwikkeld bij vader David Reid-Ross. De voormalige keeper van het Zuid-Afrikaanse team is vrijdag vanuit Pretoria gearriveerd om zijn zoon voor het eerst te zien spelen in de Nederlandse hoofdklasse. 'En hij is niet voor één wedstrijd gekomen.'

Lachend noemt Reid-Ross zijn vader een 'hockeynerd', die in Pretoria alle wedstrijden van Justin analyseert. 'Hij zal ongetwijfeld iets aan te merken hebben op mijn spel in het eerste duel met Oranje Zwart. Hij volgt alle wedstrijden in de hoofdklasse, surft elke ochtend op internet eerst naar hockey.nl. Het wordt een speciaal weekend voor me, met mijn ouders op de tribune. Ik heb ze het Wagenerstadion laten zien, ik hoop dat ze me daar nog zien hockeyen.'

Dan zal Amsterdam twee keer moeten winnen bij Oranje Zwart na de 2-1-nederlaag in de eerste confrontatie met de regerend kampioen. Met 34 doelpunten is Reid-Ross topscorer van de hoofdklasse, maar hij heeft het eerste prestigeduel met zijn rivaal Mink van der Weerden verloren. 'Ik kreeg een corner, die werd gestopt. Mink mocht zes keer aanleggen, dan weet je dat hij een keer scoort. Het was pijnlijk voor ons dat het in de laatste minuut gebeurde.'

Afwijkende techniek

Reid-Ross heeft een iets afwijkende techniek bij zijn verwoestende sleeppush. Hij begon er pas op latere leeftijd mee. Als oud-keeper dwong David Reid-Ross zijn zoon om de corner vanuit een ander perspectief te bestuderen. 'Hij leerde me te kijken als een doelman. Stond hij achter het doel aan te geven waar ik de bal het beste kon plaatsen.'

En lachend: 'Nee, hij ging niet in het doel staan. Hij was al gestopt toen ik werd geboren. Ik heb nooit de kans gekregen om te scoren tegen mijn vader.'

Het pokeren met de keeper beheerst Reid-Ross als geen ander. 'Wat verwacht de doelman, een lage push of hoog in het doel? Rechts of links? In de thuiswedstrijd tegen Rotterdam scoorde ik vier keer. Na mijn hoge push wist ik dat hun doelman Pirmin Blaak eenzelfde uitvoering verwachtte. Bij de tweede corner pushte ik de bal door zijn benen, daarna rechts en laag in de hoek. Weer met dank aan al die trainingen met mijn vader, die me liet zien hoe een keeper staat bij een strafcorner.

'Tactiek speelt een grote rol. Hoe zet de doelman zijn cornerverdediging neer? Het is ook een psychologisch spelletje, waarbij ik met een uitloper word geconfronteerd en de lijnverdedigers moet zien te passeren. Als sleper analyseer ik de videobeelden van keepers en cornerverdedigers. Tijdens de wedstrijd vertrouw ik op mijn instinct.'

Denksport

Van der Weerden pusht het liefst zo hard mogelijk. 'Zoef en vlak onder de lat, dat zijn de mooiste', vertelde de Nederlandse international vorig jaar voor het WK. Reid-Ross heeft geen voorkeur. 'Hoog in de hoek is lastig te stoppen. Als hij de bal daar verwacht, moet je andere opties hebben. In die zin is de strafcorner een denksport.'

In vier seizoenen bij Pinoké pushte Reid-Ross 70 keer raak. Bij buurman Amsterdam haalde hij in een jaargang bijna de helft van die productie. Taeke Taekema, zijn illustere voorganger bij Amsterdam, noemde de strafcorner 'een pitstop van 3 seconden'. Het is een drieluik voor aangever, stopper en sleper, waarin elk detail moet kloppen.

Reid-Ross: 'Jan-Willem Buissant is mijn ideale aangever, hij slaat zo hard en zuiver! Mirco Pruyser kan het ook. Het maakt mijn job een stuk eenvoudiger. Fergus Kavanagh is onze vaste stopper, met Klaas Vermeulen als alternatief. Dat rollenspel bij de strafcorner luistert nauw, maar we voelen elkaar uitstekend aan.'

Met gevaar voor eigen leven storten de 'suicidelopers' zich voor de bal bij de strafcorner. Zo werd Amsterdam-speler Teun Rohof hard op de knie geraakt na de sleeppush van Van der Weerden. Is het wachten op de eerste dode, zoals cornertrainer Toon Siepman drie jaar geleden voorspelde? Reid-Ross weet uit ervaring welke schade de sleper kan aanrichten. Als lijnstopper kijkt ook hij in de loop van het geweer, wanneer schutters als Van der Weerden aanleggen.

Taeke Taekema na het scoren van een strafcorner tijdens een wedstrijd in 2012. Beeld anp

Handelsmerk van de hockeysport

'Ze rennen zo hard uit het doel zonder zich te realiseren waar de bal is', aldus Reid-Ross. 'Ik ben wel eens geraakt door de uitlopers. 'Ik begrijp het dilemma, al denk ik dat de lijnverdedigers meer gevaar lopen dan de uitlopers. Als lijnstopper bij Amsterdam zie ik ballen met dezelfde snelheid op me afkomen. Je kunt ze nauwelijks zien en boem, ze vliegen in je gezicht. Wanneer we de suïcidelopers verbieden, moet je ook de lijnstoppers weghalen. Ik zou ze beter beschermen zonder ze meteen in een cricketpak tehijsen.'

Toch mag de strafcorner nooit verdwijnen, zegt Reid-Ross. 'Voor mij zou het betekenen dat een onderdeel wordt afgeschaft, waarin ik tienduizend uur training heb gestopt. De strafcorner is bovendien het handelsmerk van de hockeysport. Bij de strafcorner wordt de spanning opgebouwd en dan volgt de ontlading. De strafcorner hoort bij hockey.'

De Zuid-Afrikaanse coach Gilles Bonnet haalde hem naar Pinoké en na vijf jaar verplaatst Reid-Ross zich per fiets als een Amsterdammer door de stad. Zijn echtgenote heeft een volledige baan in de hoofdstad en Reid-Ross overweegt om zich definitief te vestigen in Nederland.

'Ik blijf zeker nog enkele jaren spelen bij Amsterdam, mijn vrouw is gelukkig hier. We hebben het er geregeld over of we een gezin beginnen in Zuid-Afrika of in Amsterdam. Vrienden vragen me bijna wekelijks, wanneer we thuis komen. Het heeft vele voordelen om kinderen op te voeden in Amsterdam. Misschien word ik wel Nederlander.'

Niet naar de Spelen

Van de Zuid-Afrikaanse ploeg heeft hij al bijna afscheid genomen. De hockeysport in zijn vaderland verkeert in een crisis, aldus Reid-Ross. De ploeg, die op het WK in Den Haag als elfde eindigde, wordt op last van het Zuid-Afrikaanse olympisch comité vermoedelijk uitgesloten voor deelname aan de Spelen van Rio. 'Zelfs als we de Afrika Cup winnen, wordt het als onvoldoende beschouwd.

'Het is een politiek besluit, zoals altijd in Zuid-Afrika. Het olympisch comité wil alleen investeren in potentiële medaillekandidaten. Zonder fondsen en ondersteuning zullen we daartoe nooit behoren. Niet meedoen aan de Spelen is een enorme klap voor het Zuid-Afrikaanse hockey. Als het team nergens voor speelt, heeft het voor mij geen zin om me nog beschikbaar te stellen.

'Amsterdam betaalt mijn salaris. Ik wil geen wedstrijden van mijn werkgever missen voor trainingsstages met Zuid-Afrika, waarvoor ik zelf moet betalen. De internationals moesten vorig jaar al hun reis naar het WK in Den Haag bekostigen. Het is zo amateuristisch geregeld.'

Seve van Ass in duel met Justin Reid Ross (R) van Zuid-Afrika tijdens het WK hockey 2014. Beeld anp

Sport van de blanken

Hockey is altijd de sport van de blanken geweest in Zuid-Afrika. Reid-Ross werd nog geboren in een land van apartheid, zijn grootouders waren boeren met zwart personeel in de Oost-Kaap. 'Mijn ouders stonden open voor vernieuwing. Ik groeide in Stellenbosch niet op met racisme.

'Mijn moeder ondersteunde de bestrijding van aids onder de zwarte bevolking. Ik ben een kind van het democratisch Zuid-Afrika. Toen ik naar school ging, was Nelson Mandela al gekozen tot president. Het land heeft de afgelopen twintig jaar een metamorfose ondergaan.

'De organisatie van het WK voetbal in 2010 was een enorme impuls voor Zuid-Afrika. De kritiek was vergelijkbaar met de scepsis in Brazilië over de kosten van het WK en de Olympische Spelen. Ik begrijp de vraag of je in Port Elizabeth niet beter een nieuw ziekenhuis had kunnen bouwen dan een stadion, dat na het WK nauwelijks wordt gebruikt.

'Toch heeft het WK Zuid-Afrika een ander imago gegeven, we hebben de deuren naar de wereld geopend. De armoede is nog steeds het grootste probleem in Zuid-Afrika. Maar je ziet ook in Johannesburg steeds meer wijken opbloeien. Nieuwe generaties geven Zuid-Afrika een ander gezicht.'

Geen rolmodel

Juist nu steeds meer donkere kinderen in Zuid-Afrika de hockeysport beoefenen, mag de nationale ploeg volgend jaar niet ontbreken in Rio, stelt Reid-Ross. 'Bij de junioren en de teams onder 21 jaar zie ik steeds meer talentvolle, zwarte hockeyers doorbreken. Daar ligt het niet aan.

'Op scholen is hockey populair, het dilemma is dat je in Zuid-Afrika niet kunt leven van de sport. Waarom zou je dan nog voor hockey kiezen als je ook niet naar de Spelen mag? Dan gaan Zuid-Afrikaanse kinderen toch liever cricketen of voetballen? Het is een serieuze bedreiging voor de hockeysport. Andere landen zullen onze positie overnemen.'

Hij is als hockeyer geen rolmodel in Zuid-Afrika, zegt Reid-Ross. Het verandert wellicht als hij kampioen wordt met Amsterdam. En dus moet Reid-Ross scoren in Eindhoven. Als was hij afgevuurd met een katapult zal de bal van zijn stick schieten bij de strafcorner. Noem het een eerbetoon aan zijn leermeester. 'Die corner moet erin, ook voor mijn vader. Zoals ik het vroeger met hem deed op de veldjes in Stellenbosch en Pretoria.'

Lloyd Madsen (R) en Justin Reid-Ross van Zuid-Afrika juichen na de 2-1 tegen Maleisie in het Kyocera stadion tijdens het WK hockey in 2014. Beeld anp

Bal in de krul of klassieke techniek Van der Weerden

Een omstreden strafcorner of niet; Mink van der Weerden scoorde voor Oranje Zwart in de laatste minuut van het eerste play-offduel met Amsterdam. 1-0 tegen Reid-Ross, die op nul bleef staan. '1-0 voor Oranje Zwart', zegt Van der Weerden, laconiek. 'Het zegt niets voor de tweede wedstrijd tegen Amsterdam. De strafcorner van Reid-Ross blijft gevaarlijk. Hij kan veel power ontwikkelen met zijn sleeppush.'

Cornerexpert Toon Siepman leidde Van der Weerden op en gaf ook cornertraining aan Reid-Ross, toen hij nog voor Pinoké speelde. 'Het grote verschil is dat Reid-Ross de bal iets hoger op zijn steel pakt, in de krul van de stick. Mink heeft een meer klassieke techniek, is stabieler in zijn push. 'Het risico bij Reid-Ross is dat hij iets minder controle heeft. Raakt Justin de bal goed dan ontwikkelt hij net iets meer snelheid dan Van der Weerden. De topschutters komen gemiddeld op 118 kilometer uit. Zit de bal net iets hoger op de stick halen ze 121 kilometer.' Reid-Ross: 'Het is de kunst om de bal zo snel mogelijk na de stop mee te nemen op mijn stick. Ik heb in mijn jeugd geen training gekregen voor de sleeppush. Ik heb het mezelf aangeleerd en die techniek verfijnd. Het voelt voor mij als een natuurlijke beweging, ik zou hem niet meer willen veranderen.'

Van der Weerden: 'Ik heb iets meer controle, al haalt Reid-Ross het maximale uit zijn techniek.' En lachend: 'Hij mag van mij topscorer zijn, zolang de titel maar in Eindhoven blijft.' Beide schutters zijn verbaasd over het gemak waarmee de uitlopers zich in de baan van het schot werpen. Zo zal Van der Weerden in Eindhoven wederom de Amsterdamse lijnstopper Teun Rohof moeten omzeilen. 'Ik vind het knap om te zien hoe Teun bijna de ideale lijn loopt. Hij staat ook vlak voor me. Ik zou het zelf nooit doen. Je hebt ook gekken, die veel te langzaam uitlopen en halverwege blijven staan. Dat vind ik belachelijk, dan kan ik dwars door ze heen slaan.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden