Spanje pakt dubbele hoofdprijs

Zelden zal een groot, internationaal kampioenschap, in welke sport dan ook, gespeeld zijn onder het gesternte van het EK basketbal van dit jaar. Winnen, een niet onaantrekkelijk motief binnen de topsport, was tot de finale een 'must' voor alle ploegen. Toen de finalisten eenmaal bekend waren, liep de EK-ballon leeg met een piepend geluid dat tot in Rio de Janeiro te horen was.

Pau Gasol scoort opnieuw voor Spanje in de EK-finale tegen Litouwen.Beeld EPA

Omdat de wedstrijden bij het WK rugby al begonnen waren, schakelde de Franse nationale televisie razendsnel van basketbal over naar 's lands tweede teamsport. En omdat nationaal succes alleen telt als het om echt winnen gaat, werd de strijd om de bronzen medaille in Lille een hopeloos oninteressante vroege middagvertoning.

Daarin geloofden de Serviërs het wel en kon Frankrijk fors uitpakken. Het Franse publiek bedankte met een daverend gezongen Marseillaise de spelers voor het brons. Een eremetaal dat overigens beschouwd werd als nationaal falen, want kwalificatie voor de Olympische Spelen van Rio dient nu verdiend te worden in krachten en financiële middelen slopende exercities die een belangrijk deel van de zomer van 2016 opslorpen voor de veelal verwende en in Europa duur te verzekeren NBA-profs.

Een lange neus trekken

Wat dat betreft zaten Spanje en Litouwen goed en konden zij een lange neus trekken tegen het complete speelveld van deze EK. Slechts twee van de 24 begonnen ploegen wisten zich nu al zeker van het waarschijnlijk moeilijkst te behalen startbewijs voor welke sport dan ook tijdens de Olympische Spelen van 2016. Van deze kampioenschappen mogen alleen Frankrijk, Servië, Italië, Griekenland en de Tsjechische republiek zich 'geplaatst' op gaan maken voor dure en zware reizen en toernooien in juli 2016.

Andere toplanden, die bij deze kampioenschappen de koers kwijt raakten (Rusland, Duitsland, Kroatië en Turkije) kunnen alleen via het zelf organiseren en dus het investeren van miljoenen in een POT (Pre Olympisch Toernooi) nog naar Rio zien te komen of hopen op een eervolle uitnodiging. Alleen de drie winnaars van die met kwaliteit overladen toernooien krijgen een startbewijs voor Rio.

De spoeling is dus erg dun en dat maakte de laatste week van dit toernooi zo boeiend. Het was alsof de Europese titel bijzaak was geworden; de verliezende halve finalisten spraken na afloop over 'zwarte dagen'. Niet alleen de directe nederlagen voor de twee ongeslagen ploegen, Servië en Frankrijk kwamen hard aan, maar meer het niet direct bereiken van de Spelen werd de bron van grote ergernis.

De grote landenploegen die gebruik maken van duurbetaalde spelers uit de NBA krijgen hun spelers pas op zijn vroegst vermoeid en naar vakantie snakkend terug in juni 2016. Teams die in de NBA langer doorgaan tot de Finals houden hun spelers nog langer vast.

De Spaanse Sergio Llull stevent op de basket af.Beeld AFP

Wie bleef heel?

De Europese topcompetities (Rusland, Turkije, Spanje, Italië en de overkoepelende Euro League) zetten een week eerder een punt achter hun werk en pas dan kunnen alle internationals zich prepareren voor Rio. Coaches van diverse topteams in Lille spraken van 'compleet gekkenwerk' en hadden geen idee met welke selectiespelers ze komend seizoen zouden gaan uitkomen. Wie bleef heel, wie had nog puf en wie had nog zin in een zomer lang basketbal?

Gingen de Fransen nog wel door met de sterren Tony Parker, Boris Diaw en de andere vijf NBA'ers binnen de ploeg? Hoeveel in Amerika spelende Italianen vonden het de moeite waard één zomer van hun sportieve bestaan dubbele diensten te draaien en wie ging dat allemaal betalen?

Een snelle berekening leert dat minstens dertig niet-Amerikanen na hun NBA-jaar direct door kunnen gaan met de POT's, waar die ook ter wereld georganiseerd zullen worden. In Lille werd al gefluisterd dat de door een rijke suikeroom geholpen basketbalbond van de Filippijnen zich garant gaat stellen voor één van de drie toernooien, terwijl het basketbalbolwerk Berlijn nog een poging wil wagen de Duitse sterspeler Dirk Novitzky op de Spelen te krijgen als mooie afsluiting van zijn rijke carrière.

Van al die muizenissen hadden de Spanjaarden en Litouwers dus geen last. Weliswaar hebben ook zij genoeg vertegenwoordigers in de NBA rondlopen, maar het raakte de twee ploegen nu even niet. Door hun finaleplaatsen in Lille wonnen ze een goede maand aan extra trainingen en ook de investering in spelers en vooral de assurantiegelden die voor sommige federaties in de miljoenen dreigt te gaan lopen. De NBA laat zijn spelers immers niet onverzekerd spelen; waar dan ook.

Fanatiek maar vrijblijvend karakter

Vandaar dat de finale een fanatiek, maar toch ook soms te vrijblijvend karakter meekreeg; de Europese titel was meegenomen, maar aan de einder lag zondagavond toch echt de Copacabana en dat telde.

Dat Spanje vrij moeiteloos won, 80-63, was eigenlijk nog wel verrassend. De Iberische ploeg speelde een wankele eerste helft van het toernooi en werd vorstelijk gedragen door de beste speler van het evenement, Pau Gasol van de Chicago Bulls.

Gasol heeft basketbal in Spanje naar een hoog niveau getild en de populariteit van baloncesto is zo groot dat gisteravond koning Felipe VI (een echte socio volgens insiders) en Rafael Nadal broederlijk bij elkaar de titelstrijd volgden en met een grote glimlach de felicitaties van andere hoogwaardigheidsbekleders ontvingen.

De bij tijden storend slordig spelende Litouwers kenden hun troostprijs vooraf al: een retourtje Rio en zij wisten zich tevens bevrijd van een halve zomer extra trainen en namen glimmend zilveren medailles mee als troost.

Dat 27.327 mensen op deze voor Frankrijk toch 'vreemde' finale waren afgekomen, mag een compliment voor de Europese en vooral de Franse basketbalsport heten. Nooit keken in Europa meer mensen naar een EK-finale.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden