ANALYSEPSV-systeem

Sneltreinen op de linker- en rechterflank bij PSV

Bij PSV staan de buitenspelers in de achterhoede. Als sneltreinen denderen Philipp Max en Denzel Dumfries over de linker- en rechterkant naar voren. De backs scoren niet vaak, maar bereiden de meeste doelpunten voor. Ze zijn een extra aanvallend wapen in het spel dat trainer Roger Schmidt wil spelen.

Lennerd Daneels (RKC Waalwijk) probeert Philipp Max (PSV) bij te houden tijdens de eredivisiewedstrijd op 19 december 2020 in Waalwijk.Beeld ANP

Tegenstanders hebben moeite de aanvallende backs af te stoppen. Max gaf in alle competities al zeven keer de pass waaruit werd gescoord. Dumfries stond vier keer aan de basis van een doelpunt, blijkt uit cijfers van statistiekenbureau Opta Sports. Ze gaven meer assists dan de veelgeroemde aanvallers Mario Götze (3), Cody Gakpo (3) en Donyell Malen (3).

‘Dumfries en Max zijn heel belangrijk in het systeem van PSV. Als zij niet meedoen, wordt PSV in aanvallend opzicht voorspelbaar’, zegt Ricardo Moniz, die net als Schmidt trainer was van Red Bull Salzburg en bekend is met de voetbalfilosofie van de Red Bull-dynastie. ‘Ze hebben een heel concrete meerwaarde.’

In het spel van Schmidt staan de vier middenvelders en twee aanvallers in het midden van het veld opgesteld. PSV wil door het centrum aanvallen, omdat het de kortste route naar het doel is. Mocht het daar te druk zijn, dan worden Dumfries en Max ingeschakeld. Zij zijn de enige spelers aan de zijkant en moeten in aanvallend opzicht voor de voorzetten zorgen.

‘Dumfries en Max passen perfect in dit systeem’, zegt Huub Stevens, oud-trainer van PSV en sinds afgelopen weekend interim-trainer bij Schalke. Stevens werkte bij Schalke in een eerdere periode samen met Max, al speelde die toen als linksvoor. ‘Max was snel, had een groot loopvermogen en goede trap. Maar hij had niet de verfijnde techniek om zijn tegenstander in een kleine ruimte te passeren.’

Hetzelfde geldt voor Dumfries. De aanvoerder van PSV heeft de longinhoud van een paard, maar ontbeert de technische bagage van een frivole aanvaller. ‘Dat is ook niet nodig’, zegt Moniz. ‘Op deze posities heb je dynamische spelers nodig met een enorme drive. Het kost heel veel energie om telkens weer een sprint van 70 of 80 meter te trekken.’

Vroegtijdig gewisseld

Niet voor niks is Max, die deze zomer voor acht miljoen euro overkwam van Augsburg, een van de belangrijke spelers die regelmatig vroegtijdig gewisseld wordt door Schmidt. Met 11,3 kilometer legde de Duitse international in de eerste twaalf speelronden per wedstrijd gemiddeld bijna 700 meter meer af dan zijn medespelers. Dat zijn ongeveer tien sprints van het ene naar het andere strafschopgebied. Dumfries rent gemiddeld ruim 200 meter meer (10,8 kilometer) dan zijn ploeggenoten.

Moniz: ‘Ik heb Dumfries en Max al regelmatig voorovergebogen met de handen op de knieën zien staan, omdat ze niet meer konden. Ze zijn de buitenspelers en backs ineen. Ze zouden eigenlijk een zuurstoftank op hun rug moeten hebben.’

En Stevens: ‘Ik snap dat Schmidt zijn backs wisselt of rust geeft wanneer hij denkt dat het nodig is. Voor die spelers is het heerlijk dat ze op hun sterke punten worden gebruikt, maar het kost ook veel kracht. Als ze dit een heel seizoen drie keer per week 90 minuten doen, dan gaan ze kapot.’

Dumfries en Max hebben in aanvallend opzicht op verschillende manieren hun meerwaarde. Dumfries is na de aanvallers Malen, Noni Madueke en Eran Zahavi de PSV’er met gemiddeld de meeste balcontacten (4,9) per wedstrijd in het strafschopgebied van de tegenstander. In de vijf grootste Europese competities duiken alleen Achraf Hakimi (Internazionale) en Raphael Guerreiro (Borussia Dortmund) als verdediger vaker met de bal aan de voet op in het vijandelijke strafschopgebied.

Max is in de eredivisie direct betrokken bij zes doelpunten. Hij bereidde vier goals voor en scoorde twee keer. Alleen Romain Perraud (8) van het Franse Stade Brest en Borussia-back Guerreiro (7) hadden als verdediger vaker een aandeel in een doelpunt dan de linksback van PSV. Max deelt de derde plek met Angeliño, diens voorganger bij PSV en tegenwoordig uitkomend voor Red Bull Leipzig.

Risico’s

De aanvallende dadendrang van Dumfries en Max is niet alleen een wapen, maar brengt ook risico’s met zich mee, menen Moniz en Stevens. Doordat de backs onvermoeibaar mee ten aanval trekken zonder in de achteruitkijkspiegel te kijken, geven ze ook veel ruimte weg. De backs hebben het meeste balcontact op de helft van de tegenstander (zie graphic). Zodra de tegenstander de bal verovert, vallen grote gaten in de verdediging van PSV.

Gyrano Kerk, de snelle spits van FC Utrecht, maakte vorige week een aantal keer dankbaar gebruik van de zeeën van ruimte in de Eindhovense defensie, al vergat hij te scoren. Moniz: ‘Het gat dat Dumfries en Max achterlaten, wordt nog te weinig benut door de tegenstanders. Dat komt mede doordat steeds minder ploegen beschikken over topbuitenspelers. Die zouden het systeem kwetsbaar kunnen maken.’

In januari wachten de krachtmetingen met Ajax, AZ en Feyenoord. Twee weken later volgt in de Europa League de dubbele confrontatie met het Griekse Olympiakos. Moniz: ‘Tegen echt goede ploegen kun je niet zoveel ruimte weggeven.’

En Stevens: ‘Als Dumfries en Max naar voren rennen, moeten andere spelers de controle houden. PSV moet nog beter op elkaar ingespeeld raken.’

Toch benadrukt Moniz liever de wapens die Dumfries en Max met zich meebrengen. ‘In het voetbal draait het uiteindelijk om doelpunten maken. Daarin zijn zij voor PSV van grote toegevoegde waarde.’

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden