'Sneller door epo? Allemaal suggestie'

Moet de geschiedenis worden herschreven? Verdient de verbannen Tourheld Lance Armstrong rehabilitatie? Moet de betrapte schaatsster Claudia Pechstein in ere worden hersteld?

'Armstrong behaalde zijn zeven Tourzeges niet door doping' zegt sportpsycholoog Bram Brouwer. Beeld AFP
'Armstrong behaalde zijn zeven Tourzeges niet door doping' zegt sportpsycholoog Bram Brouwer.Beeld AFP

'Dat moeten juristen maar bepalen', zegt sportpsycholoog Bram Brouwer. Hij promoveert vrijdag aan de Open Universiteit in Heerlen op deze vraagstelling. In zijn proefschrift trekt hij de werking van epo en bloeddoping in twijfel. Brouwer levert, hoe dan ook, dus wel de munitie voor een eventueel eerherstel van betrapte sporters.

Epo, bedoeld als medicijn tegen bloedarmoede, kwam een kwart eeuw geleden in beeld bij topsporters als prestatiebevorderend middel. Het verhoogt de aanmaak van rode bloedcellen. Dat leidt tot een sneller transport van zuurstof. Wielrenners gaan er harder van wielrennen, schaatsers harder van schaatsen.

'Dat is het veronderstelde model', aldus de kanttekening van Brouwer bij die theorie. Vervolgens begint hij met de uitholling daarvan. Dat is opvallend, want van epo wordt altijd beweerd dat het echt verschil maakte. Buitengewone prestaties van Zuid-Europese marathonlopers en wielrenners, waar het middel voor het eerst zijn ingang vond in de topsport, duidden daarop ook. Nadat epo opspoorbaar was geworden, gingen sporters als Armstrong over op bloeddoping.

Suggestie

Volgens Bram Brouwer is het allemaal suggestie. Een overdosis aan epo maakt het bloed dikker en heeft daarmee een averechts effect. Volgens hem wordt de eventuele werking slechts vanuit medisch oogpunt beschouwd. 'Er wordt automatisch van uit gegaan dat wat goed is voor patiënten ook goed is voor sporters.'

Bij lichamelijke inspanning zou het vermeende effect juist wegvallen of, erger nog, tegengesteld kunnen uitpakken. Daarom heeft Brouwer zijn proefschrift ook 'De mythe van de rode bloedcel' genoemd. 'Lance Armstrong behaalde zijn zeven Tourzeges mogelijk mét, maar zeker niet dóór doping.'

Bram Brouwer is niet de eerste die deze boude stelling poneert. De Leidse hoogleraar klinische farmacologie, Adam Cohen, ging hem daarin voor. Maar Herman Ram, directeur van de Dopingautoriteit, denkt niet dat het reden is voor heroverweging van de strafbaarheid. 'De conclusie heeft geen enkele praktische implicatie zolang deze niet door inspanningsfysiologen en andere wetenschappers wordt gedeeld', zegt hij op de site van Sportknowhow.

Archiefbeeld van Lance Armstrong uit 2010. Beeld anp
Archiefbeeld van Lance Armstrong uit 2010.Beeld anp

Hoogtestage

Na de laatste schandalen, met name die rond Armstrong, lijken epo en bloeddoping te zijn teruggedrongen in het wielrennen. Om hetzelfde effect te bereiken, gaan coureurs nu op hoogtestage. Ook in ijle lucht worden rode bloedlichaampjes aangemaakt, maar dan langs natuurlijke weg.

Maar ook dat is onzin, aldus Brouwer. 'Het werkt omdat de sporter zich in alle rust kan terugtrekken en optimaal kan trainen. Voor de rest is het allemaal suggestie.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden