Smeekens wint met nieuwe starttechniek goud

Sprinter Jan Smeekens bukt tegenwoordig voordat hij schaatst. Vrijdag werd de schaatser bij team Lotto-Jumbo Nederlands kampioen op de 500 meter met een nieuwe start. Zijn verwachting is dat de driepuntsstart hem zomaar eentiende van een seconde tijdwinst kan opleveren.

Lisette van der Geest
Jan Smeekens tijdens de start van de 500 meter tijdens het NK afstanden. Beeld anp
Jan Smeekens tijdens de start van de 500 meter tijdens het NK afstanden.Beeld anp

Het overgrote deel van het sprintveld start op klassieke wijze: het ene been recht vooruit, het andere haaks daarachter. Smeekens hanteert sinds dit seizoen een houding die gebruikelijk is op de sprintafstanden in de atletiek. Hij brengt zijn hand naar de grond en drukt drie vingers tegen het ijs. Zijn knieën wijzen naar buiten.

Op die manier staat Smeekens comfortabeler dan voorheen. 'Steunen op drie punten, dat is altijd stabieler dan op twee', zegt Smeekens. Daarnaast reageert hij sneller op het startschot. En uit biomechanisch oogpunt is de driepuntsstart nuttiger dan de reguliere houding. 'Dan sta je alvast in de lijn van de versnelling', zegt Smeekens. Oftewel: zijn lichaam is eerder in de positie waarin hij wil schaatsen.

Liesproblemen

Het is niets nieuws. Sterker nog, Smeekens oefende er vijf jaar geleden al mee. Hij kende de hiervoor genoemde voordelen van een start in gebukte houding. 'Maar destijds scheurde mijn lies af tijdens het oefenen van een driepuntsstart', zegt Smeekens. Sindsdien durfde hij het niet nog eens aan. Tot nu. Uit voorzorg zijn de liezen van Smeekens sterker dan ooit. Hij heeft er dit jaar speciaal op getraind in het krachthonk.

'Liesproblemen horen bij het vak van de sprinter. Het zijn geen leuke dingen', zegt Smeekens. Hoewel de enige keer dat hij kampte met een dergelijke blessure was ten tijde van de driepuntsstart. Sprinten draait om explosies en bij zijn nieuwe starthouding is de druk op zijn liezen nou eenmaal hoger. Die angst van vijf jaar geleden speelt nu geen rol meer. Smeekens: 'Als ik eenmaal aan de start sta, denk ik nergens meer aan. Dan denk ik alleen maar dat ik gas moet geven.'

Smeekens is niet de enige uit zijn ploeg die zichzelf een nieuwe startpositie heeft aangemeten. Kjeld Nuis en Annette Gerritsen beginnen tegenwoordig vanuit dezelfde houding, het jonge talent Gerben Jorritsma oefende ermee. En ook concurrent Pim Schipper, de verrassende nummer drie van de 500 meter, start sinds dit seizoen op dezelfde manier als Smeekens. Schipper: 'Daar heb ik aan het einde van vorig seizoen over na zitten denken. Het bevalt goed, ik sta stabiel.' Bij Nuis ging het vrijdagavond tijdens de tweede omloop van de 500 meter mis. Na twee passen viel hij bijna voorover.

Persoonlijk record

'Dat kan nog gebeuren', zegt Smeekens. Een nieuwe start aanleren, is een kwestie van oefenen. Zorgen dat elke beweging een gewoonte is. Smeekens: 'De druk op mijn spieren is anders.' Bij zijn oude startwijze gebruikte hij vooral zijn achterste been bij het afzetten, tegenwoordig is het juist zijn voorste been dat Smeekens benut.

Zijn snelste opening met zijn voormalige starthouding staat op 9,53 seconden. Vrijdagmiddag legde Smeekens de eerste 100 meter 15 honderdsten langzamer af. 'Een persoonlijk record met deze start, voor dit moment is dit goed. Het gaat elke keer beter', aldus Smeekens.

Zijn tijd van 34,85, ruimschoots de snelste van de avond, verbaasde Smeekens enigszins. Zo vroeg in het seizoen, al zo snel: 'dat laat zien dat ik het goed heb aangepakt met die start.'

(VLNR) Prijswinnaars Michel Mulder (zilver), Jan Smeekens (goud) en Pim Schipper na de 500 meter tijdens het NK afstanden. Beeld anp
(VLNR) Prijswinnaars Michel Mulder (zilver), Jan Smeekens (goud) en Pim Schipper na de 500 meter tijdens het NK afstanden.Beeld anp

Mulder

Hij acteert in een sport waar sinds dit seizoen zelfs de duizendste van een seconde wordt meegenomen in de uitslagenlijst. Drie weken geleden voerde de internationale schaatsunie ISU die drie cijfers achter de komma plotseling in. Smeekens kent het belang van tijd als geen ander, bij de Olympische Spelen van februari kwam de sprinter 0,012 seconde tekort voor het goud, terwijl hij enige tijd dacht de kampioen te zijn. Die eer ging in Sotsji uiteindelijk naar Michel Mulder, wiens tijd in Sotsji naar beneden werd gecorrigeerd.

Mulder, die start op de klassieke wijze, verkeert niet in topvorm. Vrijdag moest hij 0,503 toegeven op Smeekens, voor een sprint een enorme kloof. Hij schaatst nog 'rommelig', waar dat aan ligt weet Mulder niet.

Van een dip na de Spelen is bij Mulder geen sprake. 'Ik wil graag, misschien wel te graag. Ik ben 28, ik kan door totdat ik ongeveer 34 jaar ben, dus wil er elk jaar het maximale uithalen', zegt Mulder.

Zijn gretigheid is af te zien aan zijn wedstrijdplanning. Zondagavond stapt de sprinter van Beslist.nl in het vliegtuig naar Argentinië voor de WK skeeleren.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden