Achtergrond

Sjoemelen op de schoolslag is bijna vanzelfsprekend in het zwemmen

Dankzij nieuwe zwemtechnieken is de schoolslag de laatste jaren flink sneller geworden. Maar gaat dat wel volgens de regels? Arno Kamminga en bondscoach Mark Faber pleiten voor cameratoezicht onder water.

Eline van Suchtelen
Tokio 2021, Arno Kamminga in actie op de 200 meter schoolslag.  Beeld Klaas Jan van der Weij / de Volkskrant
Tokio 2021, Arno Kamminga in actie op de 200 meter schoolslag.Beeld Klaas Jan van der Weij / de Volkskrant

Na zijn zilveren olympische medailles op de 100 en 200 meter schoolslag weet Arno Kamminga het zeker: hij hoeft niet meer te sleutelen aan zijn techniek. ‘Ik heb mijn slag te pakken. Het klopt. Het werkt. En het is legaal.’

Dat laatste is belangrijk, want er wordt momenteel flink gesjoemeld op zijn specialisme. Op zoek naar eeuwige roem, zoeken zijn concurrenten de grenzen op. Ze gaan er regelmatig overheen, vinden Kamminga en zijn coach Mark Faber. De twee pleiten voor actie vanuit wereldzwembond Fina, liefst nog voor het WK zwemmen in juni. Ze willen dat een nieuw onderwater camerasysteem waarop te zien is of zwemmers zich aan de regels houden, vaker wordt ingezet. Een soort VAR dus.

Op de WK kortebaan in Abu Dhabi, afgelopen december, werd voor het eerst intensief gecontroleerd via video-analyse. De technologie werd ook al op de Olympische Spelen in Tokio gebruikt, maar zorgde pas in de Verenigde Arabische Emiraten voor een stortvloed aan diskwalificaties. In de series op de 50 en 100 meter schoolslag werden er dertien zwemmers het bad uitgestuurd. Dat is nog nooit voorgekomen.

Zwemmers zoeken veelvuldig de grenzen op door bij de start, het keerpunt en bij de aantik vlinderslagkicks te maken. Daarmee kunnen ze meer snelheid maken. Die trend zorgde jaren geleden al voor records op andere disciplines en doet nu ook zijn intrede op de langzaamste en technisch ingewikkeldste zwemslag.

Bij de schoolslag trekken zwemmers hun knieën omhoog voordat ze hun benen zij- en achterwaarts uittrappen. Dat optrekken van de knieën door het water werkt vertragend, want de beweging gaat tegen de zwemrichting in. Daarom kiezen sommige zwemmen voor de vlinderslagkick, waarbij de knieën niet (of veel minder) worden opgetrokken. Zwemmer Ilja Sjymanovitsj uit Belarus staat daar bekend om. Zijn knieën maken amper nog de wijde schaarbeweging die kinderen leren op zwemles.

‘Wat hij doet kun je bijna geen schoolslag meer noemen’, vindt Kamminga. ‘Het is gewoon een vlinderkick, maar dan wijzen zijn voeten nog wel wat naar buiten. Je kunt het zo gek niet verzinnen of mensen proberen het. Schoolslag is enorm geëvolueerd in de afgelopen jaren. Mensen hebben daarin het grijze gebied opgezocht.’

Wereldzwembond Fina is op de hoogte van de kwestie. Bij elk groot toernooi kaart de Nederlandse bondscoach Mark Faber het probleem aan. ‘Let op de uitvoering, ik zeg het elke keer bij de technische meeting. Ze beginnen al te lachen als we onze vinger opsteken.’

De Turk Emre Sakci was één van de mannen die de regels overtrad op de WK, waardoor hij buiten het podium bleef. Een week later zwom hij op de Turkse kampioenschappen, bij een wedstrijd zonder videojury, een wereldrecord.

Sakci zoekt de grenzen van het toelaatbare vooral na de start op. Na de duik in het water maakt hij snel een paar vlinderslagkicks. Dat mag wel bij de start en het keerpunt van borstcrawl, vlinderslag en rugcrawl, maar niet bij de schoolslag. Op dat zwemnummer mag is onder water één doorhaal met de armen toegestaan, gevolgd door één kick met de benen. Bij de volgende slag kom de zwemmer boven water. Volgens coach Faber liggen zwemmers die bij de start vlinderkicks maken liggen zo een of twee meter voor. Dat is een enorme voorsprong.

Of een zwemmer onder water verboden bewegingen maakt, is vanaf de kant lastig waar te nemen. Wie bij het startsignaal het water induikt, maakt veel bubbels. Sakci denkt dat hij onterecht op de vingers werd getikt bij de WK. Hij vindt dat het camerasysteem tekort schiet, zegt hij tegen zwemnieuwssite SwimSwam. ‘Er moeten vanuit meer hoeken gefilmd worden om het beter te kunnen zien.’

De Turkse zwemmer denkt dat de enkele vlinderslagkick bij de start misschien beter helemaal verboden kan worden, zoals vroeger het geval was. ‘De Fina moet duidelijke regels maken in hoe de schoolslag eruit zou moeten zien. Nu is er veel ruimte overgelaten voor je eigen interpretatie.’

De reglementen zijn er niet duidelijk over. In het handboek van de Fina staat dat er bij de schoolslag geen vlinderslagkicks gedaan mogen worden en dat de voeten naar buiten gekanteld moeten worden bij de beenslag. Maar wat is een vlinderslagkick precies? Sjymanovitsj kan een vlinderbeweging met zijn benen maken terwijl hij zijn voeten naar buiten kantelt. Is dat legaal? De een vindt van wel, de ander van niet.

Kamminga houdt het graag bij de traditionele schoolslagvariant met de wijdere beenslag. Dat hij daarmee een tijd achter de feiten aanliep, nam hij voor lief. ‘Ik wilde op mijn eigen manier goed worden. Zonder te sjoemelen.’ Als voorbeeld van iemand die hard gaat zonder de grenzen van het toelaatbare op te zoeken noemt hij graag Adam Peaty, de Brit de afgelopen jaren voor een revolutie zorgde in het zwembad.

Peaty stapte af van het lange uitdrijven onder water. Zijn hoge slagfrequentie bracht hem naar de wereldrecords op de 50 en 100 meter. Hij is de eerste man die op de lange baan onder de 26 seconden dook op de 50 meter en de eerste die onder de 57 seconden ging op de 100 meter. Het kan dus wel, schoolslag zwemmen zonder te vlinderen.

Kamminga doet nog een paar wedstrijden voordat hij naar Boedapest vertrekt waar hij zijn eerste wereldtitel hoopt te winnen. Olympisch kampioen Peaty is er niet bij, hij heeft zijn voet gebroken. Het is niet duidelijk of de camera's van de Fina weer worden aangezet. Kamminga hoopt van wel.

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden