Interview Sjef van den Berg

Sjef van den Berg, kanshebber op goud bij de WK handboogschieten in Den Bosch, schiet altijd met een zeurend gevoel in zijn hoofd

Hevige hoofdpijn maakt het handboogschutter Sjef van den Berg, deelnemer aan de WK in Den Bosch, soms moeilijk goed te functioneren. Maar stoppen heeft hij nooit overwogen. ‘De sport is mij alles waard.’ 

Handboogschutter Sjef van den Berg. Beeld Klaas Jan van der Weij

Hoofdpijn, altijd maar die hoofdpijn. Handboogschutter Sjef van den Berg (24) weet niet beter. Af en toe is de pijn zo hevig dat hij niet meer kan functioneren. Dan zit er maar één ding op: een ijskoude douche nemen.

Soms zit hij gerust een half uur op een plastic kruk om het koude water op zijn lichaam te laten kletteren. Op die manier leidt hij de pijn in zijn hoofd af door bewust andere delen van zijn lichaam te kwellen. ‘Het is ­allebei onprettig: alsof je je arm hebt gebroken en je door iemand heel hard tegen je schenen laat schoppen.’

Van den Berg is komende week de blikvanger op de WK die in Den Bosch worden gehouden. Hij is de nummer 7 op de wereldranglijst en in Brabant kanshebber op goud. Hoewel hij altijd schiet met een zeurend gevoel in zijn hoofd, hoeft hij niet bang te zijn dat hij tijdens de wedstrijd wordt ­geveld door hevige pijn.

Pas zodra hij zijn boog weglegt, de adrenaline weer uit zijn lijf verdwijnt en zijn hartslag daalt, komt de heftigste pijn in zijn hoofd opzetten. Van den Berg heeft overgevoelige zenuwen in zijn hoofd. Die spelen op zodra hij zich bovenmatig heeft ingespannen.

Handboogschieten mag dan makkelijk lijken, het tegendeel is waar. Het is de combinatie die de sport zwaar maakt: het vasthouden van de 3 kilo zware boog, de trekkracht van 23 kilo en de concentratie en controle om de pijl over een afstand van 70 meter in het hart van het doel te schieten. Het zorgt bij Van den Berg voor verkramp­te spieren in de nek en stress in het hoofd.

Dubbel pech

De Brabander merkte vanaf 2011 dat hij vaker hoofdpijn had dan anderen. In het begin maakte hij zich er niet druk om. Maar toen hij zich op school moeilijker kon concentreren, vlekken voor zijn ogen kreeg en soms nauwelijks kon praten door de pijn, besloot hij toch naar een neuroloog te gaan.

Die vertelde hem dat hij dubbel pech had. Van den Berg heeft niet alleen overgevoelige zenuwen, hij heeft ook clusterhoofdpijn, een zeldzame en hevige vorm van hoofdpijnaanvallen. Dergelijke extreme aanvallen heeft hij elke maand wel een keer.

‘Wat ik precies voel?’ In een afgezonderde ruimte in het gemeentehuis van Den Bosch zoekt Van den Berg naar de juiste woorden. ‘Het is lastig te zeggen. Vergelijk het met een stekende pijn die niet weggaat, waardoor het een soort martelgang wordt. De pijn blijft even heftig, maar omdat ik geen hersteltijd heb, lijkt het steeds erger te worden. Soms duurt het een kwartier, soms een halve dag.’

De ijskoude douche is een beproef­de methode om de pijn te onderdrukken. Houdt zijn hoofdpijn toch aan, dan gaat hij in een pikdonkere kamer op bed liggen. Hoe minder prikkels, hoe beter. Als hij aan het trainen is en een aanval voelt aankomen, stopt hij direct en zondert zich af.

Ook tijdens de Olympische Spelen van 2016 in Rio de Janeiro was het raak. Tussen de kwalificaties en finales in hing Van den Berg in zijn appartement boven de wc. De hoofdpijn was zo hevig dat hij ervan moest overgeven. Niet veel later schoot hij zich voor het oog van de wereld naar een vierde plek.

Dopinglijst

De medicijnen die zijn hoofdpijnen onderdrukken, mag hij tijdens wedstrijden niet nemen, omdat ze op de dopinglijst staan. Een doktersattest verkrijgen om dit te omzeilen lukt hem ook al niet. Er zijn wel medicijnen die werken en die niet op de dopinglijst staan, maar daarvan wordt hij heel ziek. ‘Ik heb ze ooit geprobeerd. De hoofdpijn werd minder, maar ik trok geel weg en gooide al mijn eten eruit. Daardoor was mijn energieniveau tijdens de wedstrijd zo laag dat ik me nauwelijks kon concentreren.’ Met een zucht: ‘Dan heb ik nog liever hoofdpijn.’

Na de Spelen van 2016 schoot Van den Berg drie maanden niet. Hij had direct minder hoofdpijn. Maar hij heeft nooit overwogen te stoppen. ‘Na die drie maanden kreeg ik jeuk aan mijn vingers. Ik wilde die boog weer in mijn handen hebben. De sport is mij alles waard.’

Zijn hoofdpijn maakt handboogschieten een extra uitdaging. Tijdens trainingen zoekt hij voortdurend de grens op. Hoe ver kan hij gaan voordat hij hoofdpijn krijgt? ‘Als ik geen hoofdpijn zou ­hebben, had ik waarschijnlijk meer getraind.’

Of hij zonder hoofdpijn al olympisch kampioen was geweest, durft hij niet te zeggen. Het houdt hem ook niet bezig. ‘Ik denk er nooit over na hoe goed ik zonder hoofdpijn zou zijn. Dit is nu eenmaal wie ik ben.’

Ook de vraag of het wel verantwoord is wat hij doet, heeft hij nooit aan de doktoren gesteld. Het is voor hem irrelevant. ‘Met hoofdpijn valt tot op zekere hoogte te leven. Maar een leven zonder handboogschieten, dat kan ik me niet voorstellen.’

WK handboogschieten 2019 in Den Bosch

10-16 juni
kwalificaties

15 juni
10.00 - 12.00 uur: Compound team finales
14.00 - 16.30 uur: Compound gemengd en individuele finales

16 juni
10.00 - 12.00 uur: Recurve team finales
14.00 - 16.30 uur: Gemengd en individuele finales

De kwalificaties zijn bij rugbyvereniging The Dukes, de finales op De Parade in het stadscentrum van Den Bosch.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden