Sir Bradley en de vijf leugens

Weer is een winnaar van de Tour de France in opspraak: Sir Bradley Wiggins. Niks aan de hand, zegt de Brit. Gewoon een geval van allergie.

Bradley Wiggins stelt in de tijdrit van Arc-Et-Senans naar Besançon zijn Tourzege veilig, op 9 juli 2012. Beeld Klaas Jan van der Weij

Vier jaar na zijn memorabele Tour de France-zege, in 2012, is Bradley Wiggins verwikkeld in een venijnig gevecht. De inzet: zijn geloofwaardigheid. De geest is uit de fles sinds de Russische hacksite Fancy Bears onthulde dat Wiggins tot drie keer toe dispensatie werd verleend om een verboden middel te gebruiken. Sindsdien zijn de succesvolste Britse olympiër (acht medailles) en zijn vroegere werkgever Team Sky in de verdediging gedrongen.

Interview met Jörg Jacksche

De Duitse oud-coureur denkt dat Bradley Wiggins dankzij een astmamedicijn sportief voordeel heeft gehad in de Tour van 2012: 'Cortisonen werken geweldig'

Het knaagt en het schuurt rond Team Sky, dat de Tour de France vier van de laatste vijf keren met overmacht won. Renners, oud-renners, vroegere personeelsleden, artsen en dopingkenners uiten hun twijfels over de ploeg die bij zijn komst in 2010 beloofde het helemaal anders te doen.

Bij Sky zou de wetenschap ruim baan krijgen. Er zou worden afgerekend met vastgeroeste gewoonten uit het verleden. Er zou vooral gewerkt worden met mensen van buiten het wielrennen. In de marginal gains, de marginale verschillen, viel de meeste winst te behalen, benadrukte teammanager Dave Brailsford keer op keer.

Diezelfde Brailsford had elf dagen nodig voor hij bij de Britse omroep BBC een toelichting gaf op de attesten van Wiggins en Chris Froome, de drievoudige Tourwinnaar die de ploeg voortbracht. De twijfels kon hij niet wegnemen. In The Guardian zei Wiggins, die zich sinds 2013 'Sir Bradley' mag noemen, dat hij sinds zijn 15de aan astma lijdt en dat gangbare producten als clarityne, neussprays en puffers niet genoeg effect hadden. 'Ik zat aan het maximum wat betreft de producten die je over de toonbank kon verkrijgen.'

Hoewel niet is bewezen dat Sky iets verkeerd heeft gedaan, lijken de onthullingen op een ontmaskering. De ploeg die jarenlang volhield dat dispensatie voor verboden middelen niet past bij een zero-tolerancebeleid, lijkt hetzelfde te doen als alle andere grote wielerploegen in de laatste decennia. Ronkende beloften blijken glasharde leugens.

Vijf voorbeelden:

Dave Brailsford op 19 juli 2016 tijdens een persconferentie voor de 17e etappe van de Tour de France. Beeld anp

1 Intern controleprogramma dat strenger dan streng is

Een strikt antidopingprogramma met interne controles dat verder gaat dan andere ploegen ooit hadden gedaan: dat wilde Dave Brailsford toen hij in 2010 met het geld van mediamagnaat Rupert Murdoch zijn superploeg van de grond tilde. Renners zouden, buiten de reguliere controles om, aan interne tests worden onderworpen. Roger Palfreeman, arts van de Britse wielerbond, zou het project leiden.

Het kwam er nooit van. De internationale wielrenunie had het Sky afgeraden, zei teampsycholoog Steve Peters in Sky's the Limit. Het testprogramma zou te duur worden en niet meer data opleveren dan het biologische paspoort van wielrenunie UCI, een bundeling bloedwaarden die verdachte schommelingen aan het licht kunnen brengen.

Het had veel weg van het pr-verhaal waarmee Lance Armstrong in 2009 zijn terugkeer in de sport legitimeerde. Hij kondigde een samenwerking aan met antidopingwetenschapper Don Catlin. Na nog geen vijf maanden was de Amerikaan al vertrokken, zonder een test te hebben verricht.

2 Nooit gebruik maken van medische attesten

Teampsycholoog Steve Peters was er duidelijk over in het boek van David Walsh, de journalist die de ploeg van binnenuit mocht volgen: bij Sky doen ze niet aan attesten. Het aanvragen van medische dispensatie om gebruik te kunnen maken van producten op de dopinglijst mag lange tijd gemeengoed zijn geweest in het wielrennen: bij Sky strookte het niet met het teambeleid.

Dat was een leugen, bleek in het voorjaar van 2014. Sky had volgens een Franse krant een attest aangevraagd voor Chris Froome toen die door een borstinfectie werd geveld in de Ronde van Romandië. De UCI gaf hem toestemming cortisonen te gebruiken en Froome won de ronde.

Deze week pleitte de Brit ervoor om het gebruik van attesten verder aan banden te leggen, omdat er zoveel misbruik van wordt gemaakt. Hij doelde daarmee niet op zichzelf, hoewel hij tot vier keer toe prednison kreeg toegediend voor een wielerronde.

Duidelijk is wel waarom Sky zich maar niet wilde aansluiten bij de MPCC, een groep wielerploegen die strenge regels hanteert bij het gebruik van attesten. Was Sky MPCC-lid geweest, dan had Wiggins nooit aan de door hem gewonnen Tour van 2012 kunnen beginnen.

3 Alleen dokters aantrekken van buiten het wielrennen

Alleen Britse artsen aanstellen die niet beïnvloed waren door de schaduwjaren van het wielrennen: het was een ambitieus plan van Dave Brailsford toen hij in 2009 zijn ploeg op poten zette.

Na een teleurstellend eerste seizoen gooide hij in 2011 zijn principes overboord. Hij zocht zijn toevlucht tot Geert Leinders: een vakkundig arts met decennia ervaring in het wielrennen, maar ook een die bij Rabobank verboden middelen verstrekte en vorig jaar levenslang uit de sport werd verbannen.

Geen Brit dus, maar een Belg. En ook nog een die het wielrennen van binnenuit kende.

Brailsford was verrast toen het dopingverleden van Leinders uitkwam. Hij beweerde dat de arts daarover tegen hem had gelogen. Toch nam hij de schuld van diens aanstelling op zich: hij was naïef geweest.

Hij had zichzelf een hoop narigheid kunnen besparen door te rade te gaan bij ploegleider Steven de Jongh, die Leinders bij hem had aanbevolen, of bij Chris Froome. Ook Froome kende de reputatie van Leinders, vertelde hij aan The Independent. 'Ik wist dat hij afkomstig was van Rabobank en ik ken renners die bij Rabobank doping namen.'

4 Geen injecties, afgezien van de vaccinaties

Van naalden moest hij niets hebben, schreef Bradley Wiggins in zijn autobiografie. Bij Sky en de nationale Britse wielerploeg dachten ze er volgens hem gelukkig precies zo over.

Nu hackers zijn medische gegevens hebben blootgelegd, tracht hij recht te praten wat krom klinkt. Wiggins kreeg zware cortisoneninjecties voor de Tour de France van 2011 en 2012, de Dauphiné in 2012 en de Giro d'Italia in 2013. Dat hij in zijn boek niet over zijn injecties en aandoening sprak, kwam doordat mensen hem naar eigen zeggen toch niet zouden geloven. Zeker niet na een jaar als 2012, waarin hij behalve de Tour de olympische tijdrit won.

5 Geen plaats voor mensen met dopingverleden

Bij Sky konden ze niet anders dan zich streng opstellen tegen doping, eind 2012. Het Amerikaanse antidopingbureau had in een lijvig rapport duidelijk gemaakt hoe geraffineerd en wijdverbreid het dopinggebruik was van Lance Armstrong en de ploegen waarmee hij zeven keer de Tour had gewonnen.

De ene na de andere (oud-)renner werd in zijn val meegesleurd en de succesvolste wielerploeg zag zich gedwongen het eigen personeel om opheldering vragen.

Brailsford sommeerde zijn staf eerlijk te zijn over het verleden, op straffe van ontslag. Steven de Jongh en Bobby Julich kozen voor de biechtstoel en verloren hun baan. Een collega die in dezelfde donkere periode op de fiets zat, Sean Yates, vertrok eveneens. Servais Knaven ontsprong de dans, hoewel in de Tour van 1998 sporen van epo en cortisonen in zijn bloed en urine waren aangetroffen.

Een arts die doping toediende (Leinders), meerdere ploegleiders en een stuk of wat renners die naar verboden middelen grepen voor hun tijd bij Sky: Brailsford heeft het personeel van de ploeg die model moest staan voor het nieuwe wielrennen een stuk minder scherp gescreend dan hij deed voorkomen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden