InterviewJeroen Otter

Shorttrackcoach Otter kent al tien jaar het woord onmogelijk niet

Bijna tien jaar is Jeroen Otter bondscoach van  de shorttrackers en in elk seizoen leidde hij de aflossingsploeg naar het podium op de EK. Dit weekeinde hoopt hij die reeks te vervolgen in het Hongaarse Debrecen. 

Jeroen Otter, de bondscoach van de Nederlandse shorttrackploeg tijdens de training. Beeld Klaas Jan van der Weij

Een nieuwe relaymedaille zou de invloed van Otter op het Nederlandse shorttrack alleen maar benadrukken. Na de NK, twee weken geleden, blikte de coach op Twitter terug op de jaren die achter hem liggen. Otter zette vinkjes bij alles wat er in tien jaar werd behaald: internationale aansluiting, EK-podium, EK-goud, wereldbekerpodium, wereldbekergoud, WK-podium, olympisch podium, WK-goud, olympisch goud en een drukbezocht NK.

En onderschat dat laatste niet. Otter is trots dat zijn sport zich mag wentelen in een toenemende publieke belangstelling, zei hij in de aanloop naar de Europese kampioenschappen. Toch maakt vooral de sportieve omwenteling die hij teweeg heeft gebracht indruk.

Vooral van de nationale relayploegen wist hij medaillemachines te maken. De vrouwen behaalden zes keer goud, een keer zilver en een keer brons. Slechts twee keer, in 2016 en 2019, misten zij het podium. De mannen vielen onder zijn leiding elk jaar in de prijzen met vijf keer goud, drie keer zilver en een keer brons. Voor zijn komst was Nederland nooit Europees relaykampioen geweest.

Ook individueel was er succes. Jorien ter Mors (2014), Sjinkie Knegt (2012, 2015, 2018) en Suzanne Schulting (2019) werden kampioen, ook iets wat voor zijn komst nog nooit een Nederlander was gelukt.

Nederland telt na tien jaar Otter mee als shorttrackland en dus worden er prestaties verwacht. Zomaar wat uitproberen, kan niet meer. Toen Nederland in november bij de wereldbekerwedstrijden in Montreal nul medailles haalde, was dat direct nieuws. ‘We moeten constanter presteren dan vroeger.’ Dat geldt ook voor de EK, waar Schulting favoriet is en zowel de mannen als de vrouwen op de aflossing voor de medailles zullen meedoen.

Hoe anders was dat toen hij aantrad. De Nederlandse rijders hadden weinig fiducie in hun kansen. Er werd met ontzag naar andere landen gekeken, vooral naar Zuid-Korea. Dat shorttrackbolwerk zou wel nooit te slechten zijn, was de teneur. Een verkeerde instelling, vond Otter. Ja, meer Koreanen waren actief als shorttrackers, maar met een kleine gemotiveerde groep kun je ook tot grote hoogtes stijgen, was zijn overtuiging.

Een land als Zuid-Korea, dat in het shorttrack de successen aaneenreeg, raakt al snel bevreesd om te vernieuwen, doceerde Otter in Debrecen. ‘Vergelijk het met voetbal. Binnen een maand moet je als coach presteren, anders lig je alweer onder vuur.’ Als de druk minder is, is er juist ruimte om te experimenteren. ‘Wij konden met die tien rijders doen wat we wilden.’

Otter is sowieso dol op ‘gekke dingen doen’. Topsport, en zeker shorttrack, gaat wat hem betreft om het verleggen van grenzen, om het doen van dingen waar je je niet comfortabel bij voelt. Klassiek is de fietstocht van 1.700 kilometer die zijn rijders in 2011 moest afleggen van hun trainingskamp in de Pyreneeën naar huis.

Hij doet het nog steeds graag, schaatsers in ongemakkelijke situaties brengen. Maar er is wel iets veranderd in de kleine tien jaar dat hij bondscoach is. ‘Aansprakelijkheid was destijds een woord dat niemand wist te spellen. Nu word ik wel eens teruggefloten.’

Hij had zijn schaatsers graag op een reddingsvlot op de Noordzee laten dobberen, ‘40 kilometer boven Terschelling’. Gewoon, een paar dagen met een groepje van een man of vier en dan kijken wat er gebeurt. ‘Zelf deed ik dat soort gekke dingen ook. In 1986 ging ik downhill mountainbiken, in de tijd dat voorvering niet bestond. Of de Mont Blanc beklimmen zonder touwen. We renden omhoog want dat ging sneller. Dat kun je tegenwoordig niet meer doen. Achteraf was het ook niet zo verstandig. Maar dat gevoel breng ik wel graag aan de nieuwe atleten over.’

Helemaal glad getrokken is zijn aanpak nog steeds niet. Bij de eerste wereldbekerwedstrijd van dit seizoen, in Salt Lake City, kwamen zijn schaatsers pas twee dagen van tevoren aan. Met een jetlag en vliegtuigbenen moesten ze het wedstrijdweekend in. Dat was expres. ’Hoe ga je daarmee om? En kun je dat een plaats geven? Dat zijn de grenzen die ik opzoek. Soms pakt het goed uit en soms niet.’

De onconventionele aanpak van Otter betaalt zich al sinds zijn aantreden uit, daarbij gesteund door bijzonder getalenteerde sporters als Knegt en Schulting. Zij bepalen op dit moment de verwachtingen voor de Nederlandse ploeg. Schulting omdat ze er als favoriet en titelverdedigster aan de start staat en Knegt juist omdat hij ontbreekt.

Bij de vrouwen rekent Otter op eremetaal, zowel individueel als op de relay. Bij de mannen is de uitkomst onzekerder, vooral op het individuele toernooi. Breeuwsma en Itzhak de Laat hebben vooralsnog niet laten zien de schoenen van Knegt te kunnen vullen. Op de relay is er wel kans op een medaille, al zal de tegenstand van Hongarije, Rusland en Italië taai zijn.

Het toont de kwetsbaarheid van het Nederlandse shorttrack. Zonder kopman Knegt kraakt het collectief. Toch weet Otter dat de kans op een nieuwe uitblinker in de komende jaren groter is dan bij zijn entree in 2010, want ook dat is in tien jaar tijd veranderd.

In Nederland is sindsdien een stevigere jeugdopleiding opgetuigd met regionale talentencentra. Daar kunnen jonge schaatsers al vroeg op hoog niveau shorttracken. ‘Dat gaat zich uitbetalen’, voorspelde Otter, die tot 2022 onder contract staat bij de KNSB. ‘Dat uit die jonge garde een tweede topper zal komen, dat kan ik zelfs nog wel afwachten.’

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden