InterviewOntwerper Floor Wesseling

‘Shirtprofessor’ Floor Wesseling: ‘Het nieuwe Oranje-shirt straalt kracht en trots uit’

Het nieuwe tenue van het Nederlands elftal is met inspraak van alle internationals ontwikkeld. Spelers hechten waarde aan een nieuwe look in aanloop naar een groot toernooi, zegt Floor Wesseling, die verschillende shirts voor Oranje ontwierp.

Aanvoerder Virgil van Dijk vrijdag in het nieuwe tenue van het Nederlands elftal.Beeld BSR Agency

Het Nederlands elftal speelde vrijdag in een nieuw tenue, waarbij vooral de subtiel getekende leeuwenkop op de buik opvalt. De meningen erover lopen uiteen. Spuuglelijk. Bloedmooi. Heel apart. Het is wat sportkledingmerk Nike beoogd zal hebben, want in de regel worden spraakmakende shirts beter verkocht.

De boodschap van dit shirt is dat om succesvol te zijn Oranje ‘een leeuwenmentaliteit nodig heeft, we zullen iedereen laten zien hoe trots en sterk we zijn’, zo legde aanvoerder Virgil van Dijk bij de lancering uit.

‘Als ontwerper heb je het liefst dat mensen het gewoon mooi vinden en de boodschap overkomt,’ zegt Floor Wesseling, grafisch ontwerper en voormalig designer van het Nederlandselftalshirt (2012-2016). Wesseling, die bekendstaat als de voetbalshirtprofessor van Nederland en momenteel niet gelieerd is aan een sportkledingmerk, is vooral enthousiast over de duurste variant, het zogeheten wedstrijdshirt dat ook door de spelers gedragen wordt. ‘Daarbij is de leeuw echt in het shirt gebreid met een speciale techniek.’

Er is ook een zogeheten tribuneshirt waar de leeuw simpelweg op geprint is. Dat kost 89,99 euro, het wedstrijdshirt 139,99 euro. Productiekosten zijn doorgaans 30 procent, maar er vloeit ook geld naar marketing en detailhandel. De KNVB deelt niet mee in de verkoop. Nike, al sinds 1996 kledingsponsor, zou de voetbalbond volgens de SponsorMonitor zo’n 8 miljoen euro per jaar voor de licentie betalen.

Zwarte leeuw

Een ander opvallend detail is dat de kleinere KNVB-leeuw op de borst zwart is, waar die in alle andere uitingen van de KNVB wit is. Dat viel in goede aarde bij de spelers, met name bij de gekleurde spelers, weet Wesseling. Zijn studio bereidde de fotoshoot voor de presentatie voor en bij die gelegenheid sprak hij Virgil van Dijk en Memphis Depay. ‘Zij vonden dat heel tof. Omdat het kracht en trots uitstraalt. Zo’n zwarte leeuw zie je zo op een Afrikaanse vlag staan.’

De internationals namen een paar keer stevig stelling in het opgelaaide racismedebat, maar dat heeft geen rol gespeeld bij het ontwerp, denkt Wesseling. ‘De shirts worden twee jaar eerder al ontworpen.’

Sinds kort hebben niet alleen spelers die Nike als persoonlijke sponsor hebben inspraak in het ontwerp, maar alle internationals. ‘Van belang is dat alle spelers zich comfortabel voelen in het nieuwe shirt’, zegt een KNVB-woordvoerder. De prominente leeuw komt wat dat betreft niet als een verrassing. Depay, een van de leiders van de selectie, vergelijkt zichzelf graag met een leeuw. Op zijn rug heeft hij een enorme leeuwenkop laten tatoeëren, zijn biografie heet Heart of a Lion.

Wesseling maakte zelf in 2012 mee dat een idee van hem werd afgekeurd. Grinnikend: ‘Ik had een heel tof kraagje met een knoopje bedacht voor het WK 2014, vond ik zelf. Maar Wesley Sneijder zei meteen: doe maar gewoon een v-hals, dat zit het lekkerst. Ja, dan ben je klaar. Bondscoach Louis van Gaal wilde best een echte kraag, maar schaarde zich achter de spelers.’

Normaliter worden in de maanden voor elk eindtoernooi door de grote sportkledingmerken nieuwe landenshirts gefabriceerd. Doordat het EK werd uitgesteld, schoven de lanceringen ditmaal op. Die frequentie dateert al uit de jaren tachtig. Uiteraard steekt er een commercieel motief achter, maar volgens Wesseling vinden de spelers het zelf ook prettig om zich in een vers tenue te steken in aanloop naar een groot toernooi. Oud-bondscoach Marco van Basten vond het juist onzin, almaar dat wisselen van tenue.

Vuilniszak

Vaak gaan lanceringen van sportkledingmerken gepaard met uitgebreide lofzangen op de voordelen die het nieuwe shirt (of de nieuwe schoen) de sporter biedt. Het voert ‘extra veel zweet af’, is ‘extra luchtig’, spelers worden er zelfs ‘sneller en ongrijpbaarder’ door en/of ogen ‘krachtiger’. Volgens Wesseling worden er geregeld verbeteringen in stof en maatvoering aangebracht. ‘Maar het verschilt per speler of ze er veel waarde aan hechten. Sneijder zei altijd dat het hem geen bal uitmaakte. Dat hij zelfs in een vuilniszak kon voetballen. Maar Robben wilde graag een strak shirt zodat hij niet vastgepakt kon worden door tegenstanders. Brazilianen voelen zich juist prettig in wijde shirts.’

Meer nog dan door het design wordt de verkoop van een voetbalshirt bepaald door succes, stelt Wesseling. Nadat Nederland op het WK van 2014 in een blauw uitshirt wereldkampioen Spanje in de eerste poulewedstrijd wegvaagde met 5-1, was het in no time uitverkocht.

Het originele EK’88-shirt waarin Nederland Europees kampioen werd, is het Oranje-shirt waar het meest voor betaald moet worden, schat Wesseling in. Dat had een opvallend bijenraatmotief. ‘Dat kost verzamelaars duizenden euro’s en loopt helemaal op als ze gedragen zijn tijdens wedstrijden. Die match-worn shirts zijn zowat allemaal in bezit van rijke Chinezen en Maleisiërs en een drietal verzamelaars uit Manchester.’

Oranje presteert overigens niet altijd goed in afwijkende tenues, zoals bleek bij het EK van 1996. Destijds was het mode om foto’s in het shirt te verwerken. Manchester United had stadion Old Trafford op de buik, voor het Nederlands elftal had toenmalig kledingsponsor Lotto gekozen voor een foto van een groepsknuffel. Het toernooi werd een grote sof, met slecht voetbal, matige resultaten en ruzie in de tent. Wesseling: ‘Ook daarom is het memorabel. De boodschap van de groepsknuffel kwam niet echt uit de verf.’

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden