Serena's lange weg naar de vrijheid

Geïnspireerd door Nelson Mandela ging Serena Williams terug naar het toernooi waar ze ooit werd uitgejouwd. Het uitzinnige publiek omhelsde haar.

null Beeld getty
Beeld getty

In 2001 werd Serena Williams bij het tennistoernooi in Indian Wells door het publiek uitgejouwd, omdat ze de halve finale cadeau zou hebben gekregen van haar oudere zus Venus. De familie Williams voelde zich slachtoffer van racisme en weigerde nog langer in Californië te spelen. Veertien jaar later keerde Serena terug om zichzelf en de fans in Indian Wells van een banvloek te bevrijden. Het resulteerde in een groots onthaal voor de vrouw die leerde te vergeven.

Een maand na het overlijden van de voormalige Zuid-Afrikaanse president Nelson Mandela in december 2013 vertelde Serena Williams op de Australian Open dat zijn autobiografie Long Walk to Freedom grote indruk op haar had gemaakt. Mandela gebruikte ook de sport om een door de apartheid verscheurd land te verzoenen. Williams: 'Ik heb Mandela mogen ontmoeten en de film over zijn leven gezien. Het flitste toen door mijn hoofd dat ik misschien weer naar Indian Wells moest.'

Een jaar later kondigde Serena in Time Magazine haar rentree aan. Ze beschreef de pijn van een meisje van 19 jaar, dat onverwacht met haar huidskleur wordt geconfronteerd. Ze leek de emancipatie van een donker kind uit het getto van Los Angeles juist te hebben voltooid. Nu werden de zusjes Williams in Indian Wells weggehoond als indringers in een blanke elitesport. Bedremmeld constateerde Serena na haar zege op Clijsters in de finale dat 'de fans nogal grof waren'.

undefined

Serena Williams in actie tijdens haar tweede match tegen Monica Niculescu uit Roemenië bij het BNP Paribas Open tennis tournooi in Indian Wells, Amerika. 13 maart 2015 Beeld epa
Serena Williams in actie tijdens haar tweede match tegen Monica Niculescu uit Roemenië bij het BNP Paribas Open tennis tournooi in Indian Wells, Amerika. 13 maart 2015Beeld epa

Dezelfde passie

Williams voelde zich vernederd, onzeker en bang. 'Als een zwarte tennisster zag ik er anders uit. Ik klonk anders, ik droeg andere kleren en ik serveerde anders. Op de tennisbaan had het nooit uitgemaakt. Ik had toch dezelfde passie voor de sport als de anderen? Nu werd ik een bedrieger genoemd. De valse beschuldigingen dat de partijen tussen Venus en mij waren gefixt, hebben ons verscheurd. De racistische ondertoon was pijnlijk, verwarrend en unfair.'

De wereld is veranderd, constateert Williams bij haar terugkeer in Indian Wells. Het deed haar goed dat de racistische en seksistische opmerkingen van de Russische bondsvoorzitter Tarpisjev over de zusjes Williams scherp werden veroordeeld door de Women's Tennis Association en de Amerikaanse tennisfederatie. 'De sport neemt nu openlijk afstand van racisme.'

Toch knaagt de onzekerheid als Serena Williams zich vrijdagavond opmaakt voor haar eerste partij in de voor haar zolang verboden stad. Eerst kondigt de speaker haar tegenstander aan. Er volgt een beschaafd applaus voor de Roemeense Monica Nicolescu. Dan zet Williams haar koptelefoon af en loopt ze naar het centercourt. Het is haar lange mars naar de vrijheid.

Serena twijfelt. Hoe zal het publiek reageren? Zullen de fans haar de boycot van 14 jaar verwijten? Had ze niet bij het standpunt van zus Venus moeten blijven om nooit meer terug te keren naar Indian Wells? Ook bij toernooi-directeur Ray Moore staat het zweet in de handen.

Hij heeft op strategische plaatsen in het stadion veiligheidsagenten geposteerd om de toeschouwers te observeren. Een enkel boegeroep kan hij nog accepteren. 'Ik weet zeker dat die toeschouwer wordt overstemd door de meerderheid', zegt Moore tegen The New York Times. Uitingen van racisme zal hij niet tolereren, dan grijpen de agenten onmiddellijk in.

Moore zat tijdens de finale tussen Serena Williams en Kim Clijsters in 2001 op de tribune en schaamde zich voor het publiek. 'Het gejoel en boegeroep hielden niet drie of vijf minuten aan, het duurde uren. Na elk punt werd Serena uitgefloten, het was ronduit schandalig. Niet alleen ons toernooi verloor zijn geloofwaardigheid, de tennissport werd die dag in diskrediet gebracht.'

Roemeense tennister Monica Nicolescu Beeld epa
Roemeense tennister Monica NicolescuBeeld epa

Gebaar

Moore heeft er alles aan gedaan de zusjes Williams naar Indian Wells terug te halen. Bij Venus hoefde hij niet aan te komen. Serena vindt dat ze een gebaar moet maken. Maar vrijdagavond voelt ze vlinders in haar buik. Is de tijd werkelijk rijp voor verzoening?

Enkele seconden later weet Serena het antwoord. In een orkaan van geluid betreedt ze de baan, de staande ovatie van het publiek houdt minuten aan. De uitzinnige toeschouwers laten de verloren gewaande dochter niet meer los. Williams huilt als ze haar racket pakt.

De nummer 1 van de wereld is overweldigd door emoties in de wetenschap dat ze nog zonder een bal te hebben geslagen de grootste overwinning in haar carrière heeft geboekt. 'Ik voelde de liefde van het publiek en wist meteen dat het de juiste beslissing was terug te komen naar Indian Wells.'

Op een avond die diepe wonden heelt, draagt het publiek Williams naar een moeizame zege in twee sets: 7-5, 7-5. Basketballer LeBron James had het dilemma van Williams treffend verwoord op Twitter. 'Pride or Progress. Which one will u choose? Congrats Serena Williams at Indian Wells, keep it going.' Trots of vooruitgang, Serena had haar keuze gemaakt: ze moest niet meer omzien in wrok. Ze kon vergeven, als haar idool Mandela.

Zondagavond speelde Williams in de derde ronde tegen Zarina Diyas uit Kazachstan, maar de uitslag deed er niet meer toe. 'Winnen gaat niet altijd om het omhoog houden van bekers', schrijft Williams op haar Facebookpagina. 'Soms moet je eerst je grootste nachtmerries onder ogen zien en overwinnen. Voor de eerste keer heb ik geen trofee nodig, omdat ik het toernooi voor mijn gevoel al heb gewonnen.'

undefined

Serena Williams Beeld epa
Serena WilliamsBeeld epa
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden