REPORTAGE

Scoort Messi met chip in zijn shirt nog vaker?

De tactiek van Barcelona en Villarreal wordt deels bepaald door data-analisten die werken vanuit twee containers in Amsterdam. Zondag treffen beide Spaanse ploegen elkaar. Voor wie pakt de software punten?

Beeld Getty Images

Het klinkt vreemd, maar de tactiek van Barcelona wordt voor een belangrijk deel geanalyseerd vanuit twee containers in Amsterdam-Oost. In Startup Village, op het Science Park, huist het bedrijf Metrica Sports van de Spaanse data-analist Rubén Saavedra. Hij ontwikkelde het computerprogramma Footmapp, dat gegevens verzamelt voor clubs. Tot zijn klanten behoren Barcelona en Villarreal.

In het kantoor van Metrica Sports hangen posters van Barcelona en Johan Cruijff. In de aanpalende container zijn medewerkers geconcentreerd bezig met tv-beelden van een wedstrijd van het vrouwenelftal van Barcelona. Die beelden worden omgezet in computerdata. Daarmee kunnen voetbalcoaches hun voordeel doen.

De trainers komen met verschillende wensen bij Saavedra. Zo wil Villarreal-coach Fran Escribá precies weten wanneer zijn mandekkers bij spelhervattingen op minder dan een meter afstand staan van hun tegenstander, en ook wanneer de verdedigers bij balbezit van de tegenstander verder dan vijftien meter uit elkaar staan. Is dat het geval, geeft de software een alarm. 'Zoiets kan een video-analist nooit met het blote oog waarnemen.'

Je zult Saavedra niet horen zeggen dat hij per seizoen een bepaald aantal punten voor Villarreal heeft gepakt. 'Software pakt geen punten', zegt hij. Met een knipoog: 'Maar sinds Villarreal met onze software is gaan werken, heeft die ploeg zich eerst voor de Europa League gekwalificeerd en daarna voor de Champions League. Dat zijn de feiten.'

Geregeld bezoekt Saavedra de voetbalclubs die hij als klant heeft. Zo zit hij een paar keer per jaar om tafel met de verschillende Barcelona-coaches om te horen wat hun wensen zijn op data-gebied. Waar ze het precies over hebben, mag hij niet zeggen; er is een contractuele verplichting tot geheimhouding. 'Maar in zijn algemeenheid zeg ik altijd tegen coaches: zeg maar welke punten je in het spel wilt verbeteren, dan ga ik daar mee aan de slag. Jij bent de voetbalspecialist, ik de dataspecialist.'

Bij andere sporten, zoals Formule 1, tennis, hockey en honkbal, wordt al veel langer gebruik gemaakt van technologie. Nu ook voetbal steeds wetenschappelijker wordt benaderd, groeit de markt voor data-bedrijven.

SciSports, een onderneming uit Enschede die voetbaldata verzamelt, haalde begin dit jaar 1,35 miljoen euro op bij investeerders. Metrica Sports vond vorig jaar een investeerder van een ton. Allemaal hopen ze de heilige graal te vinden in de datarevolutie.

Saavedra kwam ooit naar Amsterdam om biotechnologisch onderzoek te doen. 's Avonds bekeek hij samen met zijn Argentijnse vrienden Bruno Dagnino en Enzo Angiletta Champions Leaguewedstrijden.

Wat hen opviel was dat er veel data beschikbaar waren in het voetbal. 'Als er een speler werd gewisseld, dan kwam er in beeld hoeveel kilometer hij in de wedstrijd had gelopen.'

Alleen was die informatie totaal niet relevant. 'Wat maakt het uit hoeveel een speler heeft gelopen? Zoals Cruijff altijd zei: 'Wie veel moet lopen, is waarschijnlijk te laat vertrokken.'

Beeld Getty Images

Om uit te vinden welke gegevens wél relevant zijn voor een voetbalclub, organiseerde hij op een zomeravond een onderling wedstrijdje met vrienden op het veld van Zeeburgia.

Vervolgens kwam hij in contact bij Vitesse, omdat 'een kennis van een kennis van een kennis' assistent-trainer Albert Capellas kende, een Catalaan. Toen die naar Brøndby IF vertrok, hield de samenwerking op. Maar steeds meer perfectioneerde Saavedra de software, net zo lang tot hij een voet tussen de deur kreeg bij Villarreal.

Hoeveel het clubs kost om data te verkrijgen, kan hij niet zeggen. 'Dat hangt af van wat ze precies willen. Alleen het eerste team of ook de jeugdteams? De tegenstander? Alleen de thuiswedstrijden? Vandaar dat ik het moeilijk vind om een bedrag te noemen.'

Met een wedstrijd van Barcelona zijn gemiddeld tussen de twee en negen personen bezig, zodat de coaches de volgende dag direct met hun evaluatie aan de slag kunnen.

Beeld Getty Images

Nog maar het begin

Maar wat nu als morgen Real Madrid, de grote concurrent van Barcelona, aan de bel hangt? 'Geen enkel probleem', zegt Saavedra. 'De data zijn volledig gepersonaliseerd. Wat voor Barcelona belangrijk is, kan voor Real Madrid totaal niet interessant zijn. De clubs zeggen wat ze willen, wij passen daar de software op aan.'

Dit is nog maar het begin van de datarevolutie, voorspelt hij. 'Binnen een paar jaar hebben spelers een chip op hun shirt of in hun schoen, waarmee allerlei informatie wordt doorgegeven. Het is een kwestie van tijd voordat je ook met live-data kunt werken, zodat coaches nog tijdens de wedstrijd op situaties kunnen anticiperen. Kijk naar hoe snel de technologie zich in je persoonlijke leven ontwikkelt. Zo gaat dat in het voetbal ook.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden