Scherp en berekenend rooft Marcel Vonk je pokerfiches

Marcel Vonk moet er niet aan denken alleen met poker bezig te zijn. Hij is eerst wetenschapper en dan pas speler. In een grijze trui wel te verstaan, zonder zonnebril op of baseballpet achterstevoren. Morgen begint het Main Event van de World Poker Tour in Amsterdam. Hij is een belangrijke kanshebber.

Als Marcel Vonk een uur lang moet passen, past hij een uur lang stoïcijns. Beeld Aurélie Geurts

'Marcel valt niet op aan de pokertafel, hij blijft onder de radar en wekt de indruk dat hij ongevaarlijk is. Maar hij is levensgevaarlijk. Op het moment dat je dat beseft, heeft hij je fiches al.' Zegt Marcel Lüske, bijgenaamd The Flying Dutchman, een van de bekendste pokeraars van Nederland en niet alleen omdat hij zijn zonnebril ondersteboven draagt.

Marcel is Marcel Vonk (43), een wiskundig natuurkundige die nog geen vijftien jaar pokert. Hij kan niet eens met één hand van twee stapeltjes fiches één stapeltje maken - dat ziet er best onhandig uit.

Morgen begint hij aan het Main Event van de World Poker Tour in Amsterdam (zie kader). Hij is een van de kanshebbers, eerder won de hobbypokeraar in Las Vegas een toernooi van de nog prestigieuzere World Series of Poker.

Ook al is Vonk een vreemde eend in de bijt, hij voelt zich op zijn gemak in het bonte gezelschap van pokeraars. Over de Open Londen noteerde hij in zijn dagboek: 'In welk ander wereldje zit je bij een etentje aan tafel met een van de beste schakers van Nederland, een voormalige profvoetballer en iemand die in geuren en kleuren vertelt over hoe hij een olifant moest regelen om in een tv-programma op te treden? In de wetenschap in elk geval niet.'

En tegen Revu: 'Je ontmoet rocksterren, succesvolle zakenlieden, whizzkids, Texanen die al pokerden in de tijd dat je dat alleen kon doen met een pistool in je achterzak. Ik voel me daartussen wel thuis.'

Teun Plantinga en Vonk kennen elkaar van de basisschool: 'Marcel heeft meer plezier in het spel dan in het winnen. Dat is ook zijn kracht. Een verlies hoeft hij niet meteen goed te maken. Hij blijft rustig. Had-ie vroeger al met knikkeren.'

Toernooicircus

De World Poker Tour is een toernooicircus dat over de hele wereld trekt en afgelopen weekeinde is begonnen in Amsterdam. In het voorjaar van 2018 is de finale in Londen. In Amsterdam zijn deze week elf toernooien die variëren in opzet, aantal deelnemers, speeltijd en inschrijfgeld (van 300 tot 5.700 euro). Holland Casino verwacht tweeduizend pokeraars, van wie tweehonderd profs. Velen schrijven zich pas op het allerlaatste moment in. Het klapstuk is het Main Event dat morgen begint en duurt tot het weekeinde. De winnaar van vorig jaar, de Serviër Andjelko Andrejevic, ging met 2 ton naar huis. De totale prijzenpot schommelt rond de 2,5 miljoen euro.

De eredivisie van het poker is de World Series of Poker in Las Vegas. Het is het grootste pokerevenement ter wereld en bestaat uit meer dan vijftig toernooien. De winnaar van het Main Event wordt beschouwd als wereldkampioen poker. De laatste winnaar, de Vietnamees Amerikaanse prof Qui Nguyen, won 8 miljoen dollar.

Sikke Kingma, die Vonk kent van de Jongerenwerkgroep voor Sterrenkunde: 'Marcel vindt het een sport om ingewikkelde puzzels te doorgronden. Als hij bij mij thuis is en ik loop even heen en weer naar de keuken, heeft hij intussen de Rubikskubus opgelost die in mijn boekenkast staat.'

Sappige pokeranekdotes doen niet de ronde over Vonk. Geen wilde verhalen over gokpartijen met Chinezen in illegale gokhuizen, Russisch poker, braspartijen in mondaine oorden en ruige highrollers (toernooien met een inzet tot 1 miljoen euro).

Vonk berekent thuis liever de kans op elk mogelijke uitkomst (met welke kaarten kunnen mijn tegenstanders welke inzetstrategie volgen?). Het resultaat is een indrukwekkende databank met cijferreeksen en tabellen. Die splitst hij uit naar sterke en zwakke tegenstanders, naar uitgekiende pokeraars, beroepsgokkers en gelukzoekers.

Door dat allemaal uit te vogelen probeert hij zo veel mogelijk intuïtie te ontwikkelen voor soortgelijke spelsituaties. Opdat hij aan de pokertafel optimale beslissingen neemt. Er zijn gevallen waarbij dat bluffen is.

Lüske: 'Brutaliteit is een hoop waard. Ook daar heeft hij genoeg van, hij etaleert het alleen niet. Hij speelt niet agressief op hoop van zegen, maar na weloverwogen berekeningen. De factor geluk wordt door hem geminimaliseerd.'

Rolf Slotboom, samen met Lüske aanvoerder van het Nederlands pokerteam toen Vonk daarin speelde: 'Marcel heeft de wetenschappelijke aanpak van pokeren naar een hoger niveau getild. Vroeger was je geen echte pokeraar als je pokeren wiskundig benaderde. Die speelde alleen op intuïtie.'

Tijdlijn

1974 Geboren op 14 januari, Leiderdorp.

1992-1998 Propedeuses natuurkunde, sterrenkunde en wiskunde. Master theoretische natuurkunde, Universiteit Utrecht.

1993-2007 Begeleider van sterrenkundige zomerkampen.

1998-2003 Promotie in de theoretische natuurkunde, Universiteit van Amsterdam.

2003-2012 Postdoctoraal onderzoeker in de snaartheorie en mathematische fysica in Zweden, Frankrijk, Zuid-Afrika, Portugal en Spanje.

2010 Populairwetenschappelijk boek Snaartheorie. Winnaar Event 54 (No Limit Hold'Em) van de World Series of Poker, Las Vegas.

2012 Outreachmedewerker, docent en onderzoeker, Universiteit van Amsterdam.

2014 Tweede plaats in Event 37 (Pot Limit Omaha) van de World Series. Gewonnen: 163.625 dollar. Vijfde plaats (72.704 dollar) in de Sunday Million, het grootste wekelijkse onlinetoernooi.

2017 In het najaar verschijnt Zwarte Gaten, de sleutel tot de quantumzwaartekracht.

Thee aan de pokertafel

Goed kijken naar de tegenstander blijft een belangrijk onderdeel van het spel. Hoe vaak zetten ze in? Agressief als ze een slechte hand hebben? Of juist niet, om je op een dwaalspoor te brengen? Daar komt ouderwetse mensenkennis bij kijken. De combinatie van wiskunde en het spel met mensen, dat vindt Vonk mooi.

Er zijn wedstrijden die duren van elf uur in de ochtend tot drie uur 's nachts. Trek de dineerpauze en het kwartier pauze om de twee uur eraf, dan ben je gauw twaalf uur aan het pokeren. Een uitputtingsslag waaruit voordeel te halen is. 's Nacht zijn mensen minder scherp, zeker als ze alcohol drinken. Vonk houdt het bij thee aan de pokertafel.

Vonks stalen zenuwen komen van pas in het casino, hij laat zich niet opjutten. Als hij een uur lang moet passen, past hij een uur lang stoïcijns. Het lijkt alsof hij er ongeïnteresseerd bij zit, maar hij houdt zijn tegenstanders nauwlettend in de gaten.

Marcel Vonk aan de pokertafel. Beeld PokerNews.nl

Kingma: 'Marcel heeft een rustige uitstraling die hem een natuurlijke pokerface geeft. Ik keek een tijdje terug op internet naar een toernooi waar hij aan meedeed. Aan de pokertafel zaten van die serieus kijkende, stoere types met zonnebrillen, hoody's en baseballcaps. Marcel zat daartussen, in een grijze trui, met zijn vertrouwde, licht geamuseerde blik. Af en toe bestelde hij een kop thee.'

In de zomer pokert Vonk een paar weken in Las Vegas, hij speelt daarnaast jaarlijks twee andere buitenlandse toernooien en alle grote toernooien van de veertien Nederlandse casino's. Elke maandagavond speelt hij een klein toernooitje in het casino in zijn woonplaats Utrecht. Vonk heeft in totaal bijna 900 duizend dollar gewonnen en tussen de 1 en 2 ton ingelegd.

Vonk moet er niet aan denken alleen met poker bezig te zijn, de wetenschap blijft zijn voornaamste bezigheid. Zijn specialiteit is de snaartheorie, maar ook voor de storingsrekening van matrixmodellen kun je hem wakker maken.

Marcel Vonk in zijn studententijd, links op de foto.

Snaartjes als elastiekjes

Hij promoveerde op vijfdimensionale objecten in een tiendimensionale snaartheorie. Je maakt er geen nieuwe tefalpan mee, maar het is een stapje voorwaarts in het begrip van de snaartheorie als model van de fundamentele natuurkunde.

De snaartheorie gaat ervan uit dat de elementaire bouwstenen van het heelal geen puntvormige deeltjes zijn, maar minuscule snaartjes die zich gedragen als elastiekjes. Hun bestaan is nog niet bewezen, laat staan dat ze zijn waar te nemen.

Het is abstractie tot de hoogste orde en speelt zich vooralsnog alleen af in de hoofden van geleerden. De snaartjes zouden een allesomvattende theorie kunnen opleveren waarmee de wereld, het heelal, eigenlijk alles is te verklaren.

Zijn promotors waren de topwetenschappers Robbert Dijkgraaf en Erik Verlinde. Kingma was paranimf bij Vonks promotie en herinnert zich dat ze na de plechtigheid tot vroeg in de ochtend in de kroeg door Dijkgraaf en Verlinde zijn onderhouden over onderwerpen als hoe belangrijk het is om scholieren tijdig met wetenschap kennis te laten maken. 'Zij legden om half vier 's nachts, biertje in de hand, aan de nog aanwezige studenten ook nog even de theorie van supersymmetrie uit. In die wereld voelt Marcel zich helemaal thuis.'

Aan het onderzoeksinstituut voor natuurkunde van de Universiteit van Amsterdam heeft Vonk een bijzondere aanstelling. Zijn hoofdtaak is het populariseren van de wetenschap en het enthousiasmeren van het algemene publiek.

Instituutsmanager Joost van Mameren: 'Natuurkunde, en zeker de snaartheorie, is pittige kost die hij behapbaar maakt. Je intuïtie laat je snel in de steek in de wereld van het allerkleinste. Hoe kunnen kleine deeltjes op twee plekken tegelijk zijn? Marcel is een geweldige ambassadeur van de wetenschap.'

Marcel Vonk als kind.

370 jaar te laat

Maarten Kleinhans, hoogleraar geofysica en ook paranimf van Vonk: 'Als een collega klaagt dat hij iets niet krijgt uitgelegd, zeg ik: dat kan niet. Ik heb een vriend die zelfs de snaartheorie kan uitleggen aan scholieren.'

Als kind bladerde Vonk door de Wereldatlas van zijn enige en zeventien jaar oudere broer en raakte hij geboeid door een afbeelding met gegevens over het zonnestelsel. De gigantische verschillen in de getallen bij de planeten, fascineerden hem. Hij ontdekte dat hij met de gegevens van een paar planeten kon voorspellen hoelang een andere planeet erover deed om rond de zon te draaien als hij de afstand tot de zon wist.

En dan volgt in zijn biografie op quantumuniverse.nl een droge opmerking, Vonk ten voeten uit: 'Helaas was het zo'n 370 jaar te laat om dit een schokkende ontdekking te laten zijn. De regelmaat in de omlooptijden van de planeten is niets anders dan de derde wet van Kepler, gepubliceerd in 1619.'

Marcel Vonk werd geboren op 14 januari 1974 in Leiderdorp.

In de zomer van 2010 won Vonk 570.960 dollar in de World Series in Las Vegas, de eredivisie van het pokeren. 3.844 spelers deden mee, ze hadden allemaal 1.000d dollar ingelegd. Hij is de vierde Nederlander die een World Series-toernooi won.

Slotboom: 'Hij veroverde de hoofdprijs in het grootste veld dat je je maar kunt bedenken. Door de lage inleg moest hij zich door een mijnenveld spelen, de kans dat je de finale haalt is miniem.'

Dat pokeren voor Vonk geen halszaak is, bleek de dag erop. Het Main Event van de World Series (de winnaar daarvan mag zich wereldkampioen noemen) liet hij lopen om met zijn vriendin op vakantie te gaan. Dat hadden ze nu eenmaal afgesproken en zij was niet voor niets afgereisd naar Las Vegas.

Jeugdvriend Plantinga: 'Hij blijft volkomen zichzelf. Ik ken niemand die zo authentiek is. Pokeren blijft een hobby.'

Lüske: 'Hij speelt als een fullprof, maar is het niet, daarvoor speelt hij te weinig. Des te knapper dat hij er zo boven uitsteekt.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden