sportSCHAKEN

Schaken: Mikhail Tal werd gedreven door liefde voor het spel

Van de vele boeken die over oud-wereldkampioen Michail Tal zijn geschreven kan het merendeel ongelezen terzijde worden gelegd. Hoe aantrekkelijk titels als Het genie uit Riga of Het geheim van de tovenaar ook mogen klinken, negeer ze en koop, leen of vind de in 1976 verschenen autobiografie The Life and Games of Mikhail Tal. De partijen zijn prachtig, de tekst is geestig en de liefde voor het spel spat van de pagina’s af.

Het enige manco van het boek is dat het verhaal eindigt in 1975, toen Tals carrière nog lang niet voorbij was. Omdat hij tot kort voor zijn dood in 1992 toernooien speelde, blijft een lange periode onderbelicht. Zelf heeft hij het vervolg niet kunnen samenstellen, maar kan dat niet voor hem worden gedaan? Na 1975 heeft Tal in Letse en Russische tijdschriften vele artikelen geschreven. Als de hoogtepunten uit dat werk worden verzameld, is een prachtig nieuw boek mogelijk.

Mocht deze droom uitkomen, dan zal zeker een plaats worden ingeruimd voor een partij die Tal in 1987 speelde tegen de IJslander Hjartarson. De analyse van de winnaar werd indertijd gepubliceerd in het Letse tijdschrift Sahs.

Tal – Hjartarson

Reykjavik 1987

1.e4 e5 2. Pf3 Pc6 3. Lb5 a6 4. La4 Pf6 5. 0-0 Le7 6. Te1 b5 7. Lb3 0-0 8. c3 d6 9. h3 Pa5 10. Lc2 c5 11. d4 Dc7 12. Pbd2 Ld7 13. Pf1 cxd4 14. cxd4 Tac8 15. Pe3 Pc6 16. d5 Pb4 17. Lb1 a5 18. a3 Pa6 19. b4 g6

Zwart verliest een stuk na 19 ... axb4 20. axb4 Pxb4? 21. Ld2 Dc5 22. Db3.

20. Ld2 axb4 21. axb4 Db7 22. Ld3 Pc7 23. Pc2 Ph5 24. Le3 Ta8 25. Dd2 Txa1 26. Pxa1

Voor dit paard is een hoofdrol weggelegd. De eerste bestemming is veld c6, dat via de route a1-b3-a5-c6 kan worden bereikt.

26 ... f5 27. Lh6 Pg7

Ook na 27 ... Ta8 28. exf5 gxf5 29. Pb3 (29 ... e4 30. Pfd4) staat wit beter.

28. Pb3 f4 29. Pa5 Db6 30. Tc1 Ta8 31. Dc2 Pce8 32. Db3 Lf6 33. Pc6 Ph5 34. Db2 Lg7 35. Lxg7 Kxg7

Zie Diagram 1

36. Tc5!

Overtuigender dan het stukoffer 36. Pfxe5 dxe5 37. Pxe5 Df6. De toren is onkwetsbaar. Na 36 ... dxc5 37. Pfxe5 Kg8 38. Pxd7 wint wit.

36 ... Da6 37. Txb5 Pc7

Of 37 ... Lxc6 38. dxc6 Pc7 39. Ta5! Dxd3 40. Txa8 Pxa8 41. Da1 en wint.

38. Tb8! Dxd3 39. Pcxe5! Dd1+ 40. Kh2 Ta1 41. Pg4+ Kf7

Zie Diagram 2

42. Ph6+ Ke7 43. Pg8+

Zwart geeft op.

 Tal schrijft dat hij afzag van het dameoffer voor de galerij 43. Dg7+ Pxg7 44. Pg8+ Kf7 45. Pg5 mat uit respect voor zijn tegenstander en voor het paard op g8 dat in een ver verleden op veld b1 aan een lange tocht begon.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden