Schade Las Vegas lijkt mee te vallen

Toen de FIDE besloot het WK-toernooi in Las Vegas in augustus te houden, hielden we ons hart vast. Voor de schakers is de zomer immers het hoogseizoen waarin het ene festival op het andere volgt....

Maar de schade lijkt mee te vallen. Sommige organisatoren slaagden erin de data van hun toernooi te verschuiven, anderen trokken zich niets van het WK aan. Zo nam het comité van het Lost Boys toernooi de gok dat hun invité's op tijd zouden worden uitgeschakeld in de knock-outstrijd in Las Vegas.

Op 12 augustus begint in Amsterdam een achtkamp met de WK-gangers Sokolov, Timman en Reinderman. Als ze nog in de strijd om Karpovs erfenis betrokken zijn, zorgen de spelers zelf voor passende vervangers.

Het open Nederlands kampioenschap in Dieren heeft evenmin te lijden gehad onder de grillige planning van de FIDE. Integendeel, het toernooi is sterk bezet en er prijken een paar namen op de deelnemerslijst die een bezoek aan Sporthal Theotorne de moeite waard maken. Loek van Wely trekt de meeste belangstelling maar hij heeft een geduchte concurrent aan Vlastimil Hort die bijzonder populair is bij het Nederlandse publiek.

Dat de jaren beginnen te tellen, ondervond Hort in de tweede ronde tegen Eelke Wiersma.

Wiersma - Hort

Dieren 1999

1. e2-e4 c7-c5 2. Pg1-f3 Pb8-c6 3. d2-d4 c5xd4 4. Pf3xd4 e7-e6 5. Pb1-c3 a7-a6 6. Lc1-e3 Pg8-e7 7. Pd4-b3 b7-b6 8. Lf1-d3 Pe7-g6 9. 0-0 Lf8-e7 10. f2-f4 h7-h5

De eerste van een serie provocerende zetten. Wiersma reageert met natuurlijke en sterke manoeuvres.

11. Dd1-f3 Ta8-b8 12. Df3-f2 b6-b5 13. a2-a4 b5-b4 14. Pc3-e2 Le7-h4 15. Df2-f3 Lh4-f6 16. e4-e5 Lf6-e7 17. Pe2-g3 h5-h4 18. Pg3-e4 0-0

Zwarts opbouw is een compleet fiasco gebleken en wit kan nu kiezen op welke vleugel hij het spel gaat maken. Hij besluit zijn heil op de damevleugel te zoeken maar ook 19. Dh5 kwam zeer in aanmerking.

19. a4-a5 Tf8-e8 20. Le3-b6

Niets op tegen maar er waren andere zetten. Sterk is ook 20. Pec5 waarna zwart geen vin kan verroeren.

20 ... Tb8xb6 21. a5xb6 Dd8xb6+ 22. Df3-f2 Db6xf2+ 23. Tf1xf2 Pc6-b8 24. Pe4-c5

Nog beter is 24. Pbc5 waarna zwart gewoon zijn a-pion verliest. Onmogelijk is immers 24 ... Ld8 25. Pd6.

24 ... Le7-d8 25. Tf2-f3

Wit begint te aarzelen. Waarom niet 25. Ta4?

25 ... Ld8-b6 26. Kg1-f1 Pg6-e7 27. Pc5xa6 Lc8-b7 28. Tf3-h3 Pb8xa6 29. Ld3xa6 Lb7-d5 30. La6-d3 Pe7-f5 31. Ta1-a6 Te8-b8

Diagram 1

Zwart heeft zowaar nog wat tegenspel bij elkaar getoverd waar je in tijdnood nerveus van kunt worden. Na de volgende zet komt wit in groot gevaar.

32. g2-g4 Pf5-e3+ 33. Kf1-e2 Pe3-g2! 34. Th3-f3 h4-h3

Net nu hij zijn stelling heeft gerestaureerd, breekt het gebrek aan bedenktijd Hort op. Met 34 ... Lg1 35. h3 Lh2 had hij wit voor enorme problemen kunnen stellen.

35. f4-f5 Ld5xf3+ 36. Ke2xf3 Pg2-e1+

Zwart overschrijdt de bedenktijd. Na 37. Kf4 zal het ongeveer gelijk staan.

De grootste verrassing van de eerste ronden was de nederlaag van titelverdediger Erik van den Doel tegen Freddie van der Elburg, een naam die niet bij iedereen bekend zal zijn. Onder het motto 'Als ik moet verliezen, dan wel graag mooi' koos Van der Elburg een bijzonder riskante openingsvariant. Zijn moed werd ruim beloond.

Van den Doel - Van der Elburg

Dieren 1999

1. e2-e4 c7-c5 2. Pg1-f3 e7-e6 3. d2-d4 c5xd4 4. Pf3xd4 Pb8-c6 5. Pb1-c3 Dd8-c7 6. Lc1-e3 a7-a6 7. Lf1-d3 Pg8-f6 8. 0-0 Lf8-d6 9. f2-f4 Ld6-c5 10. Pd4-f5 Pc6-e7

Dwingt wit tot een kansrijk stukoffer.

11. Pf5xg7+ Ke8-f8 12. Le3xc5 Dc7xc5+ 13. Kg1-h1 Kf8xg7 14. e4-e5 Pf6-e8

Zie diagram 2

15. Dd1-h5

De zwartspelers hebben deze variant in de steek gelaten na de partij Topalov - Hübner, Wijk aan Zee 1996. Daarin kreeg wit een vernietigende aanval na 15. Pe4 Dc7 16. Dh5 Pg6 17. Pf6 Dd8 18. f5.

15 ... Pe7-g6 16. Ta1-e1

Met 16. Pe4 had hij kunnen proberen terug te keren in de partij Topalov - Hübner. Nu komt zwart een beetje los.

16 ... d7-d6 17. Dh5-g5 Lc8-d7 18. Pc3-e4 Dc5-c7 19. Pe4-f6 Dc7-d8 20. Pf6-h5+ Kg7-g8 21. Dg5-h6 Dd8-e7 22. f4-f5 De7-f8

Het is mij niet duidelijk wat wit van plan was na 22 ... dxe5. Niet goed is 23. fxg6 hxg6 en na 23. f6 Df8 gaat de aanval voorlopig niet verder.

23. Dh6-g5 e6xf5 24. e5xd6 h7-h6

Nu kan wit remise afdwingen. Na het koelbloedige 24 ... Dxd6 moet wit genoegen nemen met vage compensatie na 25. Lxf5. Het mogelijk geplande 25. Dh6 faalt op 25 ... Pf8!.

Zie diagram 3

25. Dg5-g3

Even sterk als het aardige 25. Df6 Pxf6 26. Pxf6+ met remise. Zwart kan niet aan het eeuwig schaak ontsnappen, hij verliest na 25. Df6 Pxd6 26. Dd4.

25 ... Ta8-d8!

Onmogelijk was 25 ... Dxd6 26. Txe8+ maar na de tekstzet dreigt zwart wel op d6 te nemen.

26. Ld3-c4?

Wit versmaadt de remise na 26. Txe8+ Lxe8 27. Pf6+. Hij zal er spijt van krijgen.

26 ... Df8xd6 27. Dg3-b3 Th8-h7 28. Te1-d1 Dd6-c7 29. Tf1-e1 Ld7-c6 30. Td1xd8 Dc7xd8 31. Db3-c3 Lc6-e4

De aanval is definitief afgeslagen. Wits stukken moeten terug.

32. Ph5-g3 Th7-g7 33. Lc4-d3 Kg8-h7 34. Ld3xe4 f5xe4 35. Pg3-h5 Tg7-g8 36. Te1xe4 Dd8-d1+

Zwart geeft op.

Op de Internetsite van het toernooi wordt aandacht besteed aan een aardig pionneneindspel uit de derde ronde. De Israelische eindspelcomponist Afek maakte een lelijke fout in de volgende stand:

Zie diagram 4

Afek - Markus na de 52ste zet van zwart. De stelling is remise maar wit moet op zijn hoede zijn voor een doorbraak van de zwarte pionnen. Met 53. f3 f5 54. Kxd5 g4 55. fxg4 fxg4 56. Ke4 kon wit het halve punt binnenhalen. Afek dacht dat het nog gemakkelijker kon.

53. Kd4xd5? g5-g4 54. Kd5-e4 Ka6-b5 55. f2-f3

Er was geen verdediging. Na 55. Kf4 f5 56. f3 g3 is het uit en ook 55. Ke3 faalt: 55 ... f5 56. f3 h3! 57. gxh3 gxh3 58. Kf2 f4 59. Kg1 Kc4 60. Kh2 Kxc3 61. Kxh3 Kd3 62. Kh4 Ke2 63. Kg4 Ke3 en zwart wint.

55 ... h4-h3

Wit geeft op.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.