NieuwsSchaken

Schaaktop speelt online zonder tegenstander te zien

Wat doen schakers nu ze vanwege het coronavirus niet langer achter een bord kunnen zitten? Ze spelen online.

Magnus Carlsen.  Beeld null
Magnus Carlsen.

Wereldkampioen Magnus Carlsen organiseert een toernooi voor acht deelnemers met een prijzengeld van 250 duizend dollar. Ze spelen per ronde vier rapidpartijen met 15 minuten bedenktijd en een bonus van 10 seconden per zet. ‘Snelschaken online is bijna een andere sport’, zegt de Nederlandse grootmeester Anish Giri.

Als één sport gemaakt is voor het internet, dan is het wel schaken. Dus vond het management van Carlsen snel een alternatief, toen covid-19 ook de denksport tot stilstand bracht. Hij nodigde met Fabiano Caruana, Ding Liren, Ion Nepomniatstsji en Maxime Vachier-Lagrave niet alleen de wereldtop in het klassieke schaken uit.

De Amerikaan Hikaru Nakamura is de nummer 1 van de wereld in blitz chess, terwijl de 16-jarige Alireza Firouzja zich heeft gemanifesteerd als het nieuwe wonderkind van de schaaksport. Firouzja ontvluchtte zijn vaderland Iran en speelt als inwoner van Frankrijk onder de vlag van de wereldschaakbond (Fide).

Zijn vingervlugheid is vermaard. ‘Firouzja speelt dagelijks acht uur op de computer’, aldus Giri. ‘Online is hij een beest en bovendien heel handig met de muis.’

Op de website Chess24. com zijn dagelijks twee matches te volgen. De topvier plaatst zich voor de halve finales, de winnaar verdient 63 duizend euro. Voor de nummer 8 ligt nog altijd 14 duizend euro klaar. ‘Ik zou het geen mini-WK willen noemen, maar het is een sterk bezet toernooi’, zegt Giri.

Vals spel uitgesloten

Er staan drie camera’s op de schakers gericht, zo is vals spelen uitgesloten. Giri: ‘Die camera’s registreren alles, ook als de verbinding even is weggevallen. Je kunt theoretisch iets verzinnen, maar het druist in tegen de erecode in het schaken. Wij hebben geen bedrog nodig, een topspeler zet zijn reputatie niet op het spel.’

Halsoverkop moest Giri enkele weken het kandidatentoernooi in Jekaterinenburg verlaten, toen het Russische luchtruim werd gesloten. Van klassiek schaken naar pistoolschieten op tempo; het is voor Giri een andere wereld. Hij is de koning van de voorbereiding, de rekenmeester die stellingen haarfijn weet te analyseren. Bij het snelschaken achter de laptop worden andere kwaliteiten gevraagd.

Giri noemt het online schaken een ode aan zijn jeugd. ‘Ik voel de nostalgie van mijn kindertijd, toen schaakte ik altijd op de computer. Ik wil mijn oude trucjes weer laten zien.’

Kansloos

Het lukt hem vooralsnog niet bij de Magnus Carlsen Invitational. Thuis in zijn werkkamer worstelt Giri niet alleen met de geringe bedenktijd, maar ook met zijn vorm. Kansloos verliest hij in de eerste ronde van Vachier-Lagrave, maandag treft hij in Nakamura wederom een ‘online specialist’. De Amerikaan van Japanse afkomst wint de eerste rapidpartij en wikkelt de andere drie partijen bijna zorgeloos af naar remise: 2,5-1,5.

Giri: ‘Ik moest wennen. Je moet je comfortabel voelen achter de laptop. De spanning is hetzelfde, maar je kunt je tegenstander niet zien. Je mist die interactie.’

Giri voorspelde het al, bij de Magnus Carlsen Invitational hebben de spelers iets meer tijd om de stukken digitaal te verplaatsen. ‘En dan is Carlsen toch de grote favoriet, dan geeft het verschil in klasse de doorslag.’

Duizenden volgen het

De pikante ontmoeting tussen Carlsen en Firouzja trekt duizenden toeschouwers op Chess24.com. Firouzja heeft de nummer 1 van de wereld vorige week nog verslagen in ‘bulletpartijen’ van soms maar 1 minuut, waarbij de spelers ook hun zetten van commentaar moesten voorzien. Firouzja bleek het handigst, deze vorm van schaken is lasergamen en je intuïtie volgen.

Giri: ‘Magnus is minder snel met de muis dan Alireza. Met een ‘mouse slip’ kun je zeker in tijdnood een verkeerde zet uitvoeren en daarmee je stelling ruïneren. Die muis maakt vaak het verschil, Carlsen weet dat Firouzja in het voordeel is als ze allebei nog twintig seconden bedenktijd hebben. Dan gaat hij door zijn vlag.’

Maandag deelt Carlsen in de eerste partij met 15 minuten op de klok meteen een tik uit. Zijn fans kunnen chatten tijdens de tweekamp en zijn in extase.

‘Magnus is Zeus.’

‘Magnus is koelbloedig, hij sloopt dat Iraanse joch.’

Firouzja schudt het hoofd en lacht mismoedig in de wetenschap dat de wereldkampioen hem alle hoeken van het bord heeft laten zien. Toch herstelt de Iraniër in ballingschap zich met de witte stukken. De toeschouwers zien hoe Carlsen zich met een blik vol walging omdraait in zijn stoel na een foutieve zet.

Gedold

De commentatoren hekelen zijn slordigheid in tijdnood, maar Carlsen herstelt de hiërarchie met een zege in partij 3. Na een remise in de vierde partij wint hij de match met 2,5-1,5. Giri wordt gedold door een anonieme supporter op Chess24.com. ‘Kijken naar het spel van Giri is net zo spannend als het kijken naar groeiend gras’.

Emotieloos staart Giri naar de camera’s in zijn werkkamer. Hij wacht na acht partijen bij de Magnus Carlsen Invitational nog op zijn eerste zege.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden