Analyse Landentoernooi Tennis

Scepsis omgeeft nieuwe Davis Cup: ‘Het lijkt meer op een commercieel invitatietoernooi dan een officieus wereldkampioenschap’

De Davis Cup krijgt vanaf 2019 een nieuw gezicht, met een finaleronde voor 18 landen. Een noodzakelijke vernieuwing of regeert alleen het geld in de tennissport?

Dit beeld verdwijnt uit de Davis Cup: het Franse tennisteam toont in 2017 de bokaal aan het thuispubliek in Lille. Beeld AFP

In 2017 won het Franse mannenteam na 16 jaar eindelijk weer de Davis Cup, voor ruim 25 duizend uitzinnige fans in Stade Pierre Mauroy, het voetbalstadion van Lille. Die unieke ambiance komt nooit meer terug. Vanaf 2019 wordt het landentoernooi teruggebracht tot één voorronde en een finale voor 18 teams in een neutrale stad.

Uitgerekend Lille behoort met Madrid tot de twee kandidaten voor de primeur van de nieuwe Davis Cup, al zou Kosmos Cup een betere benaming zijn. Kosmos is de investeringsmaatschappij van Barcelona-voetballer Gerard Piqué die samen met de Japanse miljardair Hiroshi Mikitani een revolutie in de tennissport financiert.

Kosmos betaalt de Internationale Tennis Federatie (ITF) over een periode van 25 jaar een bedrag van 3 miljard dollar (2,6 miljard euro). Het jaarlijkse prijzengeld voor de Davis Cup 2.0 is 20 miljoen dollar. Tijdens het ITF-congres in Orlando kreeg de directie donderdag de benodigde meerderheid voor de renovatie van een toernooi dat al sinds 1900 wordt georganiseerd, maar de laatste jaren aan allure heeft ingeboet.

De topspelers meden de Davis Cup en de Fed Cup bij de vrouwen, omdat ze hun eigen programma niet wilden opofferen aan vier weken tennis in landendienst. Het Nederlandse vrouwenteam speelde in februari al zonder kopvrouw Kiki Bertens in Amerika, twee maanden later kreeg captain Paul Haarhuis voor de uitwedstrijd tegen Australië zoveel afmeldingen dat hij noodgedwongen een C-team samenstelde.

Hoge belasting

De belasting in de Davis Cup met zijn best-of-five-partijen was hoog, zo speelde kopman Robin Haase in februari tegen Frankrijk 13 sets binnen drie dagen. Vanaf 2019 worden in de Davis Cup alleen nog partijen om twee gewonnen sets gespeeld, de even slopende als legendarische vijfsetters behoren tot het verleden.

Deze zomer constateerde Erik Poel, de directeur van de Nederlandse tennisbond (KNLTB), dat de Davis Cup op de schop moest. De organisatie van Davis Cupduels tegen minder aansprekende landen in de Europees/Afrikaanse zone was het afgelopen decennium verliesgevend voor de KNLTB. Dankzij Kosmos worden de nationale bonden royaal gecompenseerd.

Nederland stemde dan ook voor de hervormingen van de ITF, maar de visie van de KNLTB staat haaks op die van de spelers. Uitgerekend Haase keerde zich fel tegen de ontmanteling van het landentennis. Een prachtig evenement draait volgens hem alleen nog om geld en met die conclusie staat hij bepaald niet alleen. Raemon Sluiter, coach van Kiki Bertens, werd als speler geboren in de Davis Cup met een onvergetelijke stunt bij zijn debuut in 2001 tegen de Spaanse kopman Juan Carlos Ferrero.

Twee jaar later werd Sluiter in de Gelredome vernederd door Federer. Maar met een bandana om zijn hoofd verbeeldde hij als geen ander de magie van de Davis Cup. Sluiter noemde de veranderingen in het toernooi ‘een bruggetje of vijftien te ver’. Het Canadese toptalent Félix Auger-Aliassime vertolkte op Twitter zijn droom. Hij wilde ooit een Davis Cupfinale in eigen land spelen en zag met spijt hoe de dollars wonnen van een roemrijke historie. Zijn droom is vernietigd.

Commercieel invitatietoernooi

De voorronde in februari is vooral een cosmetisch gebaar, de ziel is uit de Davis Cup verdwenen nu 18 landen in één week om de hoofdprijs gaan strijden. Bovendien houdt de ITF nog twee wildcards achter de hand, een slimme manoeuvre om bijvoorbeeld Federer en Djokovic uit te nodigen als Zwitserland en Servië zich niet voor de finale hebben gekwalificeerd. Zo lijkt de Davis Cup meer op een commercieel invitatietoernooi dan een officieus wereldkampioenschap.

De traditionalisten in het tennis staan lijnrecht tegenover de revolutionairen, die de Davis Cup nieuwe stijl bejubelen als een brug naar een jonger publiek. Wie kijkt er nog vijf uur naar een marathon van vijf sets, vroegen de Wimbledonkampioenen Novak Djokovic en Andy Murray zich af. Niet alle tradities hoeven te worden gekoesterd. Op Wimbledon pleitten John Isner en Kevin Anderson voor een tiebreak in de vijfde set, toen ze met het bloed in de schoenen op 24-22 voor Anderson werden uitgeteld.

Afgelopen week manifesteerde Roger Federer zich tijdens de Masters in Cincinnati als de vaandeldrager van de aristocratie door zijn liefde voor vijfsetters uit te spreken. Hij zou ze ook graag vaker spelen in de reguliere ATP Tour, waarin bij de finale voor de zogeheten Next Gen juist wordt geëxperimenteerd met nieuwe spelregels en korte sets tot vier games. De spelers reageren verdeeld, maar ze zijn ook het slachtoffer van een strijd tussen hun vakbond, the Association of Tennis Professionals (ATP), en de ITF.

Nieuw leven

De ATP wil vanaf januari 2020 in samenwerking met Tennis Australia de World Team Cup nieuw leven inblazen, waardoor de spelers binnen zes weken in twee landentoernooien moeten verschijnen. De ATP zou de weken die vrijkomen door het wegvallen van de huidige Davis Cup willen gebruiken voor een gemengd landentoernooi als de Hopman Cup.

In september vindt in Chicago de tweede editie plaats van de door Federer en zijn management georganiseerde Laver Cup, een kopie van de strijd tussen Team Europa en een wereldteam in het golf.

Wie kan al die Cups straks nog uit elkaar houden? Nu is de enige Cup met statuur de nek omgedraaid voor een landenevenement met een ongewisse toekomst. Het belang van de spelers lijkt een drogreden, de 210 aangesloten landen lieten zich bij de stemming bij het ITF-congres in ­Orlando vooral leiden door financieel gewin. Dan verliest de sport altijd.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.