Analyse Shaolin en Shaoang Liu

Samen zijn de broers Liu onoverwinnelijk op de shorttrack

De broers Shaolin Sandor Liu (links) en Shaoang Liu (rechts) gaan aan kop in de finale 1.500 meter waarop ze goud en zilver winnen. Beeld Klaas Jan van der Weij / de Volkskrant

De Chinees-Hongaarse broers Shaolin en Shaoang Liu veroverden op het EK shorttrack in Dordrecht afgelopen week zeven van de twaalf medailles. Welke Liu ook tweede ligt, hij verdedigt altijd de broer die voor hem rijdt.

Met de wedstrijdhelm op zijn ze nauwelijks uit elkaar te houden. Ze hebben dezelfde slag, dezelfde schaatshouding en ze komen vaak vrijwel gelijktijdig over de eindstreep. Shorttrackers Shaolin Sandor Liu (23) en Shaoang Liu (20), twee Chinees-Hongaarse broers, veroverden bij het EK shorttrack in Dordrecht drie van de vier titels en zeven van de twaalf medailles. Shaolin: ‘We zijn bijna een tweeling. We doen alles samen.’

In wedstrijden op het baantje van 111 meter zijn de twee elkaars schaduw en spiegel tegelijk. Welke Liu ook tweede ligt, hij verdedigt altijd de broer die voor hem rijdt door andere rivalen de doorgang te versperren. Wie voorop rijdt, hangt af van de vorm van het moment. Shaoang: ‘We bespreken dat vaak van tevoren. Dan kijken we wie zich het meest uitgerust voelt.’

Als ze perfect synchroon in elkaars slag, getweeën een wedstrijd aanvoeren is er voor de tegenstanders geen doorkomen meer aan. Shaolin won zaterdag de 1.500 meter, zijn broertje werd tweede. Shaoang schreef de 500 meter op zijn naam, zijn broer werd tweede. Het klassement van de vierkamp werd zondag door de oudste gewonnen, de jongere broer werd tweede.

De enige afstand die de Liu’s niet wonnen was de 1.000 meter. Toen had Shaoang zich in de halve finale verslikt en moest Shaolin het in de finale alleen opknappen. Hij werd tweede achter de Rus Semjon Jelistratov.

De Liu’s waren op de Winterspelen, vorig jaar februari in Zuid-Korea, de motoren van de Hongaarse ploeg die verrassend goud won op de aflossingswedstrijd. Het individuele toernooi was voor beiden teleurstellend verlopen. Vlak voor de relayfinale hadden ze op de 500 meter allebei hun laatste kans op een individuele medaille verknald.

‘Er hing een gekke stilte in de kleedkamer. Iedereen was down’, vertelt Shaoang. Zijn broer pepte zijn ploegmaat op. ‘Dit is onze laatste kans. Er zitten 5.000 man op de tribune en die gaan we wat laten zien.’

Het werkte, de sfeer sloeg om. ‘Het was net een Hollywoodfilm. Toen we uit de kleedkamer liepen leek alles in slow-motion te gaan. Met mijn koptelefoon op kwam ik de hal binnen, ik hoorde alleen de muziek, tot ik hem afzette en het hele stadion hoorde schreeuwen.’ Geheel volgens de regels van Hollywood kwam Hongarije na een zwaar bevochten relayfinale als eerste over de streep.

Shaoang Liu Beeld ANP

Nog even was er de vrees voor diskwalificatie. ‘Het was chaotisch geweest. Ieder team had wel fouten gemaakt en had gediskwalificeerd kunnen worden. Toen de officiële uitslag op het bord kwam, schreeuwde ik het uit. Dat was zo’n opluchting.’

De broers schreven geschiedenis. Hongarije had nog nooit eerder een gouden medaille op de Winterspelen veroverd. Het had sinds 1980 (zilver voor Krisztina Regőczy en András Sallay bij het ijsdansen) zelfs geen enkele podiumplaats behaald. Shaolin: ‘Dat betekende heel veel. Vanaf volgend jaar zijn we in schoolboeken opgenomen.’

Toch kunnen ze nog ongestoord over straat in Boedapest. ‘Veel mensen kijken ons na, en zeggen: daar gaan de broers Liu, maar ze komen niet massaal naar ons toe. Dat is in Zuid-Korea is dat wel anders. Daar kunnen we niet over straat zonder dat mensen ons knuffelen en foto’s nemen, misschien omdat we half Aziatisch zijn.’

Vader Liu kwam in de jaren negentig op de bonnefooi naar Europa om zijn geluk als kunstschilder te beproeven, vertelt Shaoang. ‘Hij heeft drie dagen in de trein gezeten vanuit China en stapte in Boedapest uit. Hij vond het geweldig: het weer, de stad, de mensen. Hij bleef en een paar jaar later werd hij verliefd op mijn moeder.’

De broers hebben het artistieke talent van hun vader niet geërfd. Shaoang: ‘Hij heeft ons wel geprobeerd te leren tekenen en schilderen, maar daar hadden we het geduld niet voor. We konden nooit langer dan een half uur stil zitten. We waren altijd aan het stoeien.’

Shaolin Sandor Liu Beeld ANP

In hun jeugd merkten ze af en toe dat er vreemd naar ze gekeken werd, omdat ze uiterlijk afweken van hun Hongaarse klasgenootjes. Ze vatten dat niet zwaar op. ‘In Nederland is het normaler, in Hongarije zijn ze mensen met een donker of Aziatisch uiterlijk niet zo gewend.’

In hun moederland, waar het nationalistisch vuurtje door de politiek van premier Viktor Orban steeds verder wordt opgepookt, blijkt hun achtergrond als kinderen van een gelukszoeker geen probleem. Shaolin: ‘Er zijn natuurlijk altijd negatieve opmerkingen, maar vooral positieve. Wij gaan er zelf goed mee om en de media ook. De meeste mensen zien ons gewoon als Hongaren.’

De prestaties in Pyeongchang hebben in Boedapest voor grootse toekomstplannen gezorgd. Er zijn sindsdien ideeën om in de Hongaarse hoofdstad het grootste schaatscomplex ter wereld te bouwen, met een 400-meterbaan, twee shorttrackbanen en nog extra ijsvloeren in een kelder.

Het is afwachten of die dagdromerij van de Hongaarse sportbobo’s werkelijkheid wordt. Ondertussen trainen de broertjes dagelijks op het huidige baantje, pal naast het Ferenc Puskás-stadion. Rondje na rondje rijden ze er in elkaars slag, net zo lang tot ze vergroeid zijn tot één onverslaanbare shorttrackmachine.

Shaolin: ‘Mijn broer is mijn motivatie, elke morgen. Ik sta op omdat ik weet dat hij ook opstaat. Ik ga trainen, omdat ik weet dat hij ook gaat trainen.’

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden