Samen juich je uitbundiger dan in je eentje

Amsterdam Fans die spontaan uitbarsten in gezang, wildvreemden die elkaar op straat omhelzen, mensen die zich uit pure extase in grachten en fonteinen werpen....

‘De miljoenen Nederlanders die naar het voetbal kijken, hebben hetzelfde belang, dat ‘we’ winnen,’ zegt Agneta Fischer, sociaal psychologe aan de Universiteit van Amsterdam. De collectieve uitingen van euforie vindt ze daarom allerminst verbazingwekkend. ‘Mensen steken elkaar aan in hun vreugde. Samen lach je harder en juich je uitbundiger dan alleen.’ Dit fenomeen heet in de psychologie ‘emotionele besmetting’ en verklaart ook waarom zelfs notoire voetbalhaters worden aangestoken met oranjekoorts. ‘wie zijn vrienden vrolijk ziet zijn, wordt zelf ook vrolijk. Fischer vermoedt ook dat de enorme media-aandacht die het WK voetbal krijgt bijdraagt aan breed gedeelde gevoel van blijdschap en trots.

Arnold Bakker, psycholoog aan de Erasmus Universiteit, betwijfelt of de overwinningen van Oranje Nederlanders gelukkiger maken. ‘De stemming in Nederland is goed op het moment, maar dat durf ik niet zonder meer aan het voetbal toe te schrijven. Het is ook zonnig en vakantie.’ Bakker is betrokken bij gelukswijzer.nl, een project waarbij een groep Nederlanders dagelijks in een online ‘geluksdagboek’ aangeeft wanneer en waarmee ze gelukkig zijn. Aan hand daarvan probeert een team psychologen inzicht te krijgen in de langetermijnontwikkelingen van het menselijk geluk.’ Bakker vermoedt dat ook dit onderzoek zal laten zien dat de WK-euforie niet beklijft, maar kan dat pas bevestigden als de finale gespeeld is en de data geanalyseerd zijn.

‘Dezelfde conclusie trokken de economen Georgios Kavestos en Stefan Szymanski. die tussen 1974 en 2004 twee keer per jaar 1.000 mensen uit twaalf Europese landen een vragenlijst over persoonlijk geluk lieten invullen. De antwoorden toonden aan dat mensen in de herfst na een sportevenement waarbij hun land goed presteerde niet gelukkiger waren dan in een willekeurige andere herfst.

En als ‘we’ zondag verliezen? Agneta Fischer maakt zich niet zo druk: ‘De teleurstelling zal groot zijn, maar ook hier is het sociale aspect van doorslaggevend belang. Gedeelde smart is halve smart.’ Gelukscoach Onno Hamburger ziet het somberder in. ‘Negatieve emoties zijn vijf keer zo krachtig als positieve. Ook hierin besmetten mensen elkaar.’ De drie meest voor de hand liggende reacties zijn woede, verdriet en apathie. Welke van de drie in geval van verlies zal overheersen , vindt Hamburger moeilijk in te schatten: ‘Dat ligt eraan op welke manier we verliezen. Als we alles geven, mooie doelpunten maken, maar toch net te kort schieten, zal Nederland treurig zijn. Maar als we zo’n scheids hebben die de boel verkloot, dan wordt het rellen.’

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden